Φυσικό αέριο: Οι αποθήκες πέφτουν στο 71%, γιατί ο χειμώνας μπορεί να μας κοστίσει ακριβότερα

Ο χειμώνας δεν έχει δείξει ακόμη τα δόντια του, όμως η Ευρώπη έχει ήδη έναν σοβαρό λόγο να ανησυχεί για το κόστος της ενέργειας. Οι υπόγειες αποθήκες φυσικού αερίου διαθέτουν αισθητά μικρότερα αποθέματα σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, ενώ οι διαταραχές στις εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου από τη Μέση Ανατολή καθιστούν την αναπλήρωσή τους ακριβότερη και πιο δύσκολη.

Σύμφωνα με τα νεότερα διαθέσιμα στοιχεία της Gas Infrastructure Europe, στις 12 Νοεμβρίου 2026 οι αποθήκες φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν γεμάτες κατά περίπου 71%, έναντι 82,2% την αντίστοιχη ημέρα του 2025.

Η διαφορά ξεπερνά τις 11 ποσοστιαίες μονάδες και είναι ακόμη μεγαλύτερη εάν συγκριθεί με τον μέσο όρο της προηγούμενης πενταετίας.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η Ευρώπη κινδυνεύει άμεσα να μείνει χωρίς φυσικό αέριο. Σημαίνει, όμως, ότι έχει μικρότερα περιθώρια να αντιμετωπίσει έναν παρατεταμένα ψυχρό χειμώνα ή νέα προβλήματα στον εφοδιασμό της.

Και για τα νοικοκυριά, το ερώτημα είναι ήδη γνώριμο: θα μεταφερθεί αυτή η πίεση στους λογαριασμούς θέρμανσης και ηλεκτρικού ρεύματος;

Από το 72,4% στο 71% μέσα σε λίγες ημέρες

Στις 8 Νοεμβρίου, οι αποθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης περιείχαν περίπου 820 τεραβατώρες φυσικού αερίου, με πληρότητα 72,4%.

Τέσσερις ημέρες αργότερα, στις 12 Νοεμβρίου, οι αποθηκευμένες ποσότητες είχαν υποχωρήσει περίπου στις 804 τεραβατώρες και η πληρότητα στο 71%.

Η πτωτική πορεία είναι αναμενόμενη από τη στιγμή που ξεκινά η περίοδος θέρμανσης. Το πρόβλημα είναι ότι η Ευρώπη άρχισε να καταναλώνει τα χειμερινά της αποθέματα από πολύ χαμηλότερη αφετηρία.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποίησε στις 3 Νοεμβρίου ότι οι ευρωπαϊκές αποθήκες μπαίνουν στη χειμερινή περίοδο 2026–2027 με τη χαμηλότερη πληρότητα από το 2013.

Η εξέλιξη συνδέεται με τις αυξημένες ανάγκες του προηγούμενου χειμώνα, την αργή αναπλήρωση κατά το καλοκαίρι και τις αναταράξεις στην παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου.

Γερμανία και Ιταλία: Δύο εντελώς διαφορετικές εικόνες

Το ευρωπαϊκό ποσοστό κρύβει σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών.

Με βάση τα στοιχεία της 12ης Νοεμβρίου, η Γερμανία εμφανίζει πληρότητα περίπου 57,6%, σημαντικά χαμηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Η κατάσταση προκαλεί μεγαλύτερη ανησυχία επειδή η χώρα διαθέτει τη μεγαλύτερη αποθηκευτική ικανότητα φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση και αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους βιομηχανικούς καταναλωτές.

Αντίθετα, η Ιταλία βρίσκεται σε σαφώς καλύτερη θέση, με πληρότητα περίπου 87,7%.

Η Γαλλία καταγράφει 78,5%, ενώ η Ολλανδία βρίσκεται κοντά στο 61,8%.

Τα ποσοστά, βέβαια, δεν αρκούν από μόνα τους για να προσδιορίσουν την ενεργειακή ασφάλεια κάθε χώρας. Σημασία έχουν επίσης η συνολική χωρητικότητα των αποθηκών, οι ανάγκες κατανάλωσης και οι εναλλακτικές πηγές προμήθειας.

Μια χώρα με σχεδόν γεμάτες αλλά μικρές αποθήκες δεν διαθέτει υποχρεωτικά μεγαλύτερη ενεργειακή αυτονομία από μια χώρα με χαμηλότερη πληρότητα αλλά πολύ μεγαλύτερες αποθηκευμένες ποσότητες.

Ο χειρότερος φόβος δεν είναι ο Δεκέμβριος, αλλά ο Μάρτιος

Η μεγαλύτερη ανησυχία των ειδικών αφορά το τέλος του χειμώνα.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας έχει εξετάσει ένα ιδιαίτερα δυσμενές σενάριο, σύμφωνα με το οποίο οι ευρωπαϊκές αποθήκες θα μπορούσαν να υποχωρήσουν κάτω από το 10% της χωρητικότητάς τους έως το τέλος Μαρτίου 2027.

Για να συμβεί αυτό, θα πρέπει να συνδυαστούν δύο αρνητικές εξελίξεις: χαμηλότερες από τις συνηθισμένες θερμοκρασίες και συνέχιση των σοβαρών διαταραχών στη μεταφορά LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Πρόκειται για σενάριο κινδύνου και όχι για την πιθανότερη ή βέβαιη εξέλιξη.

Υπάρχει, ωστόσο, ένας πρόσθετος λόγος ανησυχίας. Όσο μειώνεται το φυσικό αέριο που παραμένει στις υπόγειες αποθήκες, τόσο δυσκολότερη μπορεί να γίνεται και η ταχεία άντλησή του.

Ο Οργανισμός επισημαίνει ότι, όταν η πληρότητα υποχωρεί κάτω από το 30%, οι δυνατότητες απόληψης αερίου από ορισμένες εγκαταστάσεις περιορίζονται.

Έτσι, ακόμη και αν απομένουν ποσότητες, η δυνατότητα γρήγορης διάθεσής τους στο δίκτυο ενδέχεται να μην είναι ίδια με εκείνη που υπήρχε στην αρχή του χειμώνα.

Γιατί τα Στενά του Ορμούζ επηρεάζουν την Ευρώπη

Ένα σημαντικό μέρος της νέας ενεργειακής αβεβαιότητας προέρχεται από τη Μέση Ανατολή.

Οι περιορισμοί στις θαλάσσιες μεταφορές μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν επηρεάσει τις εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας υπολογίζει ότι από τον Μάρτιο έως τον Οκτώβριο του 2026 οι φορτώσεις LNG από τις δύο χώρες μειώθηκαν κατά περισσότερα από 60 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους.

Η μειωμένη προσφορά προκαλεί μεγαλύτερο ανταγωνισμό ανάμεσα στους αγοραστές της Ευρώπης και της Ασίας.

Όταν περισσότερες χώρες προσπαθούν να εξασφαλίσουν περιορισμένα διαθέσιμα φορτία, οι τιμές μπορεί να αυξηθούν.

Ακριβώς αυτό το ενδεχόμενο φοβούνται οι αναλυτές, ιδιαίτερα εάν μια περίοδος έντονου ψύχους αναγκάσει πολλές χώρες να αυξήσουν ταυτόχρονα τις εισαγωγές τους.

Τι σημαίνει για τους λογαριασμούς στην Ελλάδα

Η Ελλάδα δεν εξαρτάται αποκλειστικά από μία πηγή φυσικού αερίου.

Διαθέτει πρόσβαση σε εισαγωγές LNG, κυρίως μέσω της Ρεβυθούσας και της Αλεξανδρούπολης, αλλά και σε ποσότητες που φτάνουν μέσω αγωγών.

Σύμφωνα με την ανάλυση των ελληνικών ενεργειακών δεδομένων για το πρώτο δεκάμηνο του 2026, οι εισαγωγές LNG έφτασαν τις 32,5 τεραβατώρες, καταγράφοντας αύξηση 29,5% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.

Αυτό ενισχύει τη διαφοροποίηση των διαθέσιμων οδών εφοδιασμού, δεν προστατεύει όμως αυτομάτως τους καταναλωτές από τις διεθνείς ανατιμήσεις.

Οι ελληνικές επιχειρήσεις αγοράζουν φυσικό αέριο μέσα σε μια αγορά που επηρεάζεται από τις τιμές στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Εάν το κόστος προμήθειας αυξηθεί, μπορεί να επηρεάσει τα τιμολόγια φυσικού αερίου, ανάλογα με το συμβόλαιο και τον τρόπο τιμολόγησης κάθε καταναλωτή.

Υπάρχει και δεύτερος δρόμος μέσω του οποίου οι πιέσεις μπορούν να φτάσουν στα νοικοκυριά: ο λογαριασμός του ηλεκτρικού ρεύματος.

Στην Ελλάδα, σημαντικό μέρος της ηλεκτροπαραγωγής βασίζεται σε μονάδες φυσικού αερίου. Κατά το πρώτο δεκάμηνο του 2026, η ηλεκτροπαραγωγή απορρόφησε περίπου το 70,7% της εγχώριας κατανάλωσης αερίου.

Επομένως, μια παρατεταμένη αύξηση στις διεθνείς τιμές μπορεί να επηρεάσει και το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε αύξηση του φυσικού αερίου μεταφράζεται αυτόματα σε αντίστοιχη αύξηση του τελικού λογαριασμού. Παίζουν ρόλο οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, οι υπόλοιπες μονάδες παραγωγής, ο ανταγωνισμός και το τιμολόγιο που έχει επιλέξει κάθε νοικοκυριό.

Γιατί η ανησυχία φτάνει μέχρι το 2028

Ο χειμώνας 2026–2027 μπορεί να αφήσει πίσω του ένα ακόμη πρόβλημα: την ανάγκη να ξαναγεμίσουν οι αποθήκες.

Εάν η Ευρώπη ολοκληρώσει την περίοδο θέρμανσης με ιδιαίτερα χαμηλά αποθέματα, θα πρέπει να εισαγάγει μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου το καλοκαίρι του 2027, προκειμένου να προετοιμαστεί για τον επόμενο χειμώνα.

Εάν την ίδια περίοδο συνεχιστούν οι διαταραχές στις προμήθειες, ο αυξημένος ανταγωνισμός για φορτία LNG θα μπορούσε να διατηρήσει τις τιμές υπό πίεση και μέσα στο 2028.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας επισημαίνει επίσης ότι οι ζημιές σε υποδομές παραγωγής στη Μέση Ανατολή μπορεί να καθυστερήσουν την αναμενόμενη αύξηση της παγκόσμιας προσφοράς φυσικού αερίου.

Η πορεία, ωστόσο, δεν είναι προδιαγεγραμμένη. Η αύξηση των εισαγωγών από άλλες περιοχές, η βελτίωση των θαλάσσιων μεταφορών και ένας ηπιότερος χειμώνας θα μπορούσαν να μειώσουν αισθητά τις πιέσεις.

Πρέπει να ανησυχούμε για ελλείψεις;

Παρά τα χαμηλά αποθέματα, η ευρωπαϊκή υποδομή φυσικού αερίου εξακολουθεί να διαθέτει δυνατότητες κάλυψης των αναγκών υπό διαφορετικές συνθήκες ζήτησης και προσφοράς.

Ο ευρωπαϊκός οργανισμός διαχειριστών δικτύων φυσικού αερίου εκτιμά ότι η υπάρχουσα υποδομή μπορεί να ανταποκριθεί σε σειρά σεναρίων, χάρη στις δυνατότητες εισαγωγής LNG και στη διασύνδεση των εθνικών δικτύων.

Ο κίνδυνος, επομένως, δεν είναι ότι το φυσικό αέριο θα εξαφανιστεί ξαφνικά από την ευρωπαϊκή αγορά.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι πόσο θα χρειαστεί να πληρώσει η Ευρώπη για να εξασφαλίσει τις ποσότητες που χρειάζεται, ιδιαίτερα εάν ο χειμώνας αποδειχθεί πιο απαιτητικός από τις σημερινές εκτιμήσεις.

Και αυτή είναι μια διαφορά που μπορεί τελικά να τη δουν τα νοικοκυριά όχι στις αποθήκες της Γερμανίας ή της Ολλανδίας, αλλά στον επόμενο λογαριασμό ενέργειας.

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News