Facebook: Πρόσβαση ακόμη και στις φωτογραφίες που δεν ανεβάσαμε ποτέ – Πρόστιμο 805 εκατ. ευρώ στη Meta

Στο κινητό μας κρατάμε φωτογραφίες από οικογενειακές στιγμές, βίντεο των παιδιών, εικόνες από ταξίδια, ακόμη και προσωπικά έγγραφα που φωτογραφίσαμε για να τα έχουμε πρόχειρα. Τα περισσότερα από αυτά δεν προορίζονται ποτέ για δημοσίευση στο Facebook. Κι όμως, μια λειτουργία της εφαρμογής μπορούσε να αποκτά πρόσβαση σε ολόκληρη τη συλλογή τους, χωρίς οι χρήστες να έχουν ενημερωθεί με σαφήνεια για το τι ακριβώς επέτρεπαν.

Αυτό βρίσκεται στο επίκεντρο της απόφασης της ιταλικής Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, η οποία επέβαλε στη Meta πρόστιμο 805 εκατομμυρίων ευρώ για τη λειτουργία του Facebook σε κινητά Android.

Η υπόθεση αφορά περίπου 20 εκατομμύρια χρήστες στην Ιταλία και αναδεικνύει ένα ζήτημα που ξεπερνά τα όρια της χώρας: πόση πρόσβαση παραχωρούμε στις εφαρμογές του κινητού μας και πόσο καλά καταλαβαίνουμε τι σημαίνει μια απλή επιλογή «Να επιτρέπεται»;

Η λειτουργία που άνοιγε την πόρτα στο φωτογραφικό άλμπουμ

Στο επίκεντρο της έρευνας βρέθηκε μια δυνατότητα του Facebook που εμφανίστηκε το 2023.

Η λειτουργία είχε σχεδιαστεί για να προτείνει φωτογραφίες και βίντεο από τη συλλογή του κινητού, ώστε ο χρήστης να μπορεί να τα δημοσιεύσει ευκολότερα στο κοινωνικό δίκτυο.

Με άλλα λόγια, καθώς κάποιος περιηγούνταν στο Facebook, η εφαρμογή μπορούσε να του εμφανίζει εικόνες που είχε αποθηκευμένες στη συσκευή του και να του προτείνει να τις μοιραστεί.

Το πρόβλημα, σύμφωνα με την ιταλική Αρχή, ήταν ο τρόπος με τον οποίο εξασφαλιζόταν η πρόσβαση σε αυτό το υλικό.

Αντί να ζητείται ξεχωριστή άδεια ειδικά για τις προτάσεις φωτογραφιών, η εφαρμογή χρησιμοποιούσε μια γενικότερη εξουσιοδότηση, η οποία κάλυπτε ταυτόχρονα διαφορετικές λειτουργίες.

Η ενημέρωση που εμφανιζόταν στον χρήστη ήταν αόριστη και δεν εξηγούσε επαρκώς ότι παραχωρούσε πρόσβαση στη συλλογή του κινητού του για τη δημιουργία προτάσεων δημοσίευσης.

Επιπλέον, η συγκεκριμένη δυνατότητα ήταν προεπιλεγμένη ως ενεργή.

Μπορούσε το Facebook να βλέπει όλες τις φωτογραφίες μας;

Η απάντηση των ιταλικών αρχών είναι ιδιαίτερα ανησυχητική.

Όταν ο χρήστης παραχωρούσε πλήρη πρόσβαση στις φωτογραφίες και στα βίντεο της συσκευής του, η εφαρμογή μπορούσε τεχνικά να διαβάζει ολόκληρο το σχετικό αρχείο, και μάλιστα κατά κανόνα σε διαρκή βάση.

Η πρόσβαση αφορούσε όχι μόνο τις ίδιες τις εικόνες και τα βίντεο, αλλά και τα μεταδεδομένα τους: πρόσθετες πληροφορίες που μπορεί να συνοδεύουν ένα αρχείο, όπως η ημερομηνία δημιουργίας του και, όπου είναι αποθηκευμένα, στοιχεία τοποθεσίας.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι αποδείχθηκε πως η Meta άνοιξε και επεξεργάστηκε κάθε φωτογραφία των 20 εκατομμυρίων χρηστών.

Η ιταλική Αρχή διαπίστωσε ότι ο τρόπος παραχώρησης της άδειας δημιουργούσε μια υπερβολικά ευρεία δυνατότητα πρόσβασης, χωρίς οι χρήστες να γνωρίζουν με ακρίβεια ποια αρχεία αξιοποιούνταν.

Ούτε έχει επιβεβαιωθεί από τη συγκεκριμένη έρευνα ότι οι φωτογραφίες διέρρευσαν δημόσια ή παραδόθηκαν σε τρίτους.

Η ουσία της παράβασης ήταν διαφορετική: η εφαρμογή δεν εξασφάλιζε τη συγκεκριμένη, ελεύθερη και ενημερωμένη συγκατάθεση που απαιτείται για μια τέτοια πρόσβαση.

Πώς αποκαλύφθηκε η υπόθεση

Η έρευνα ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2025, ύστερα από καταγγελία του Κέντρου Προστασίας Καταναλωτών του Μπολτσάνο.

Ακολούθησε τεχνική εξέταση της εφαρμογής από την ιταλική Αρχή, η οποία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η πρακτική παραβίαζε το άρθρο 122 της εθνικής νομοθεσίας για την προστασία προσωπικών δεδομένων.

Η διάταξη αυτή ενσωματώνει στην ιταλική έννομη τάξη την ευρωπαϊκή οδηγία ePrivacy και προστατεύει τις πληροφορίες που αποθηκεύονται στις προσωπικές ηλεκτρονικές συσκευές.

Η Αρχή υπογράμμισε ότι το κινητό τηλέφωνο αποτελεί μέρος της ιδιωτικής ζωής ενός ανθρώπου και ότι η πρόσβαση στο περιεχόμενό του απαιτεί σαφή ενημέρωση και πραγματική δυνατότητα επιλογής.

Μάλιστα, ξεκαθάρισε ότι η παράβαση μπορεί να υφίσταται ακόμη κι αν δεν αποδειχθεί μεταφορά των δεδομένων σε απομακρυσμένους διακομιστές ή συγκεκριμένη οικονομική ζημιά.

Η Meta αμφισβήτησε επίσης την αρμοδιότητα της ιταλικής Αρχής, υποστηρίζοντας ότι αρμόδια θα έπρεπε να είναι η αντίστοιχη υπηρεσία της Ιρλανδίας, όπου βρίσκεται η ευρωπαϊκή έδρα της εταιρείας. Το επιχείρημα απορρίφθηκε με βάση το συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο.

Γιατί το πρόστιμο έφτασε τα 805 εκατομμύρια ευρώ

Κατά τον καθορισμό της ποινής, η ιταλική Αρχή έλαβε υπόψη της τόσο τον αριθμό των χρηστών όσο και τη διάρκεια της προβληματικής πρακτικής.

Η λειτουργία ήταν διαθέσιμη από το 2023, ενώ η παράβαση, σύμφωνα με την απόφαση, δεν είχε εξαλειφθεί πλήρως.

Παράλληλα, εξετάστηκαν μια προηγούμενη απόφαση σε βάρος της εταιρείας το 2019 και η συνεργασία της κατά τη διάρκεια της έρευνας, την οποία η Αρχή χαρακτήρισε περιορισμένη.

Ως ελαφρυντικό αναγνωρίστηκε ότι η Meta είχε πραγματοποιήσει ορισμένες αλλαγές μετά την καταγγελία.

Ωστόσο, οι παρεμβάσεις αυτές κρίθηκαν καθυστερημένες και ανεπαρκείς, επειδή αφορούσαν κυρίως χρήστες που ενημέρωναν την εφαρμογή τους.

Το πρόστιμο αντιστοιχεί περίπου στο 0,47% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών του ομίλου.

Τι πρέπει να αλλάξει μέσα σε 60 ημέρες

Η απόφαση δεν περιορίζεται στην οικονομική κύρωση.

Η ιταλική Αρχή έδωσε στη Meta προθεσμία 60 ημερών για να αλλάξει τη λειτουργία του Facebook.

Συγκεκριμένα, η εταιρεία οφείλει να ζητά ξεχωριστή, σαφή συγκατάθεση πριν ενεργοποιήσει τις προτάσεις φωτογραφιών από τη συλλογή του κινητού.

Η δυνατότητα πρέπει επίσης να παραμένει απενεργοποιημένη από προεπιλογή, ακόμη και για χρήστες που έχουν ήδη δώσει γενική άδεια πρόσβασης στα αρχεία τους.

Επιπλέον, η Meta πρέπει να εξηγεί τι ακριβώς κάνει η λειτουργία, ποια πρόσβαση χρειάζεται και πώς μπορεί να απενεργοποιηθεί.

Η εταιρεία οφείλει να ενημερώσει την Αρχή εντός 30 ημερών για τις πρωτοβουλίες που θα αναλάβει και εντός 90 ημερών για τα μέτρα που θα έχει εφαρμόσει.

Χρησιμοποιήθηκαν οι φωτογραφίες για τεχνητή νοημοσύνη;

Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα ερωτήματα που δημιουργεί η υπόθεση, αλλά χρειάζεται προσοχή.

Η ιταλική Αρχή διευκρίνισε ρητά ότι η έρευνα δεν εξέτασε εάν τα προσωπικά αρχεία χρησιμοποιήθηκαν για την εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης.

Η Meta αρνείται ότι αξιοποίησε το συγκεκριμένο περιεχόμενο για τέτοιο σκοπό.

Παράλληλα, η Αρχή επιφυλάχθηκε να διερευνήσει χωριστά μια νέα λειτουργία που παρουσιάστηκε το 2026 και επιτρέπει την επεξεργασία περιεχομένου από τις συλλογές των χρηστών στο cloud.

Επομένως, η σημερινή απόφαση δεν αποτελεί απόδειξη ότι προσωπικές φωτογραφίες χρησιμοποιήθηκαν για την εκπαίδευση συστημάτων AI.

Τι μπορούν να ελέγξουν οι χρήστες στο κινητό τους

Η απόφαση αφορά την εφαρμογή Facebook για Android και τη συγκεκριμένη πρακτική στην Ιταλία. Δεν έχει ανακοινωθεί αντίστοιχη διαπίστωση για 20 εκατομμύρια χρήστες σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Ωστόσο, η υπόθεση αποτελεί μια καλή αφορμή για να ελέγξουμε τις άδειες που έχουμε παραχωρήσει στις εφαρμογές μας.

Σε ένα κινητό Android, μπορούμε να ανοίξουμε τις Ρυθμίσεις, να επιλέξουμε τις Εφαρμογές, να βρούμε το Facebook και στη συνέχεια να ελέγξουμε τις Άδειες για φωτογραφίες και βίντεο.

Ανάλογα με την έκδοση του λειτουργικού, μπορεί να έχουμε τη δυνατότητα να επιτρέψουμε την πρόσβαση μόνο σε συγκεκριμένες φωτογραφίες ή να την απαγορεύσουμε εντελώς.

Μπορούμε επίσης να εξετάσουμε τις ρυθμίσεις του Facebook για τυχόν προτάσεις περιεχομένου από τη συλλογή του κινητού, εφόσον η σχετική επιλογή εμφανίζεται στη δική μας έκδοση της εφαρμογής.

Η αλλαγή μιας άδειας μπορεί να περιορίσει ορισμένες λειτουργίες, όπως την ευκολία επιλογής φωτογραφιών για ανάρτηση. Δεν σημαίνει όμως ότι χάνουμε τα αρχεία μας από το κινητό.

Η υπόθεση της Meta υπενθυμίζει κάτι ουσιαστικό: το ότι επιτρέπουμε σε μια εφαρμογή να ανεβάσει μια φωτογραφία δεν σημαίνει πως θέλουμε να της παραχωρήσουμε πρόσβαση σε ολόκληρη την προσωπική μας συλλογή.

Και αυτή ακριβώς τη διαφορά έρχεται να επιβάλει η απόφαση των ιταλικών αρχών.

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News