Μια Κυριακή στο Νιόκαστρο – Από τις βυθισμένες πολιτείες στα ναυάγια της Πελοποννήσου

Γιώτα Δημητρίου

Στο Παυλοπέτρι της Λακωνίας, απέναντι από την Ελαφόνησο, σώζεται ακόμη η χάραξη δρόμων που περνούσαν ανάμεσα από σπίτια και αυλές. Για να τη δει κανείς στον τόπο της, πρέπει να κοιτάξει περίπου τρία με τέσσερα μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Για να καταλάβει τι έβγαλαν στο φως αυτές οι γραμμές στον βυθό, μπορεί να πάει σε ένα κάστρο της Μεσσηνίας. Στο Νιόκαστρο της Πύλου, η έκθεση του προμαχώνα Μακρυγιάννη παρουσιάζει το Παυλοπέτρι μαζί με δύο ακόμη οικισμούς που σκέπασε η θάλασσα, στη Μεθώνη και στην Πλύτρα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Παυλοπέτρι: Ένας αρχαιολογικός θησαυρός στη Λακωνία – ΦΩΤΟ

Παυλοπέτρι, η πολιτεία που ξαναβρήκε την κάτοψή της

Η αρχαιολογική έρευνα άρχισε το 1967. Οι πρώτες αποτυπώσεις έδειξαν πώς συνδέονταν οι δρόμοι με τα κτίρια, μερικά από τα οποία είχαν εσωτερικές αυλές. Δεκαετίες αργότερα, η ψηφιακή χαρτογράφηση κατέγραψε επιπλέον κτιριακά συγκροτήματα σε έκταση μεγαλύτερη από 9.000 τετραγωνικά μέτρα, καθώς και νέες ομάδες τάφων. Το 2010 δοκιμάστηκε εκεί και μια μέθοδος που συνδύαζε πολλές υποβρύχιες λήψεις για να αποδώσει με ακρίβεια τα κατάλοιπα σε χάρτες και τρισδιάστατα μοντέλα.

Τα θραύσματα αγγείων που συγκέντρωσαν οι αρχαιολόγοι δείχνουν ότι η περιοχή κατοικούνταν ήδη από την Ύστερη Νεολιθική και σε όλη την Εποχή του Χαλκού. Τα μεγάλα πιθάρια βοηθούν να καταλάβουμε πώς αποθήκευαν τρόφιμα οι κάτοικοι. Τα εργαλεία από οψιανό, ένα ηφαιστειακό γυαλί που έφερναν από τη Μήλο, δείχνουν πόσο μακριά έφταναν οι επαφές τους. Η προστασία του οικισμού παραμένει αντικείμενο έρευνας. Μελέτη που δημοσιεύτηκε τον Ιούλιο του 2026 εξετάζει πώς ο κυματισμός, η μετακίνηση της άμμου και η κίνηση των σκαφών επηρεάζουν τα κατάλοιπα.

Στη Μεθώνη, οι ταφές κάτω από τα δάπεδα

Στον όρμο της Μεθώνης, οι έρευνες εντόπισαν έναν οικισμό της Μέσης Εποχής του Χαλκού που εκτείνεται σε περίπου 120 στρέμματα. Κάτω από την επιφάνεια του βυθού σώζονται τοίχοι με έως και έξι σειρές λίθων. Κάτω από τα δάπεδα βρέθηκαν ταφές μικρών παιδιών, κυρίως μέσα σε μεγάλα πήλινα αγγεία. Η θέση των ταφών δείχνει ότι οι κάτοικοι έθαβαν μικρά παιδιά μέσα στον οικισμό, κάτω από τους χώρους όπου ζούσαν. Στη διατήρηση των κτισμάτων και στις παραμορφώσεις των τοίχων στηρίζονται οι ερευνητές για να εκτιμήσουν ότι η βύθιση ήταν γρήγορη και συνδεόταν με σεισμική δραστηριότητα.

Πλύτρα, εκεί όπου ο αρχαίος Ασωπός φτάνει ως τη σημερινή ακτή

Στην Πλύτρα της Λακωνίας, η αρχαία πόλη που ταυτίζεται με τον Ασωπό εξελίχθηκε σε σημαντικό λιμάνι κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους. Στη θέση Κόκκινες και κατά μήκος της ακτής σώζονται υποθαλάσσια κατάλοιπα, ανάμεσά τους και κτίρια με αψιδωτή κάτοψη. Στη στεριά έχουν καταγραφεί δύο συγκροτήματα λουτρών, το ένα με ψηφιδωτό διάκοσμο. Κοντά στον σημερινό μόλο σώζεται και υπόγειο ταφικό μνημείο. Τα λουτρά, τα κτίσματα του βυθού και το ταφικό μνημείο δίνουν μια εικόνα του μεγέθους της πόλης πέρα από το σημερινό παραλιακό μέτωπο.

Τα πέτρινα τείχη του Νιόκαστρου με θέα προς τη Σφακτηρία.

Δύο εκθέσεις μέσα στο ίδιο φρούριο

Η επίσκεψη στο Νιόκαστρο μπορεί να ξεκινήσει από τον προμαχώνα Μακρυγιάννη, με την έκθεση για τους τρεις οικισμούς, και να συνεχιστεί στο κτήριο Πασά. Εκεί, η έκθεση «Βυθισμένα Ταξίδια» παρουσιάζει ευρήματα από ναυάγια στις θάλασσες της Πελοποννήσου και εξηγεί πώς γίνεται μια υποβρύχια ανασκαφή. Στο ίδιο φρούριο, στο κτήριο Μαιζώνος, το Αρχαιολογικό Μουσείο Πύλου καλύπτει την ιστορία της Πυλίας από την προϊστορία έως τους ρωμαϊκούς χρόνους.

Ωράριο, εισιτήριο και δωρεάν Κυριακές». Ο ναός της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος μέσα στο Νιόκαστρο, με φόντο τον κόλπο του Ναυαρίνου.

Νιόκαστρο Πύλου – Ωράριο, εισιτήριο και δωρεάν Κυριακές

• Πρόσβαση Η είσοδος του φρουρίου βρίσκεται στην οδό Τσαμαδού, περίπου 12 λεπτά με τα πόδια από την κεντρική πλατεία της Πύλου. Υπάρχει χώρος στάθμευσης.
• Χειμερινό ωράριο Από 1 Νοεμβρίου έως 31 Μαρτίου, 08:30–15:30, με τελευταία είσοδο στις 15:10. Την Τρίτη ο χώρος είναι κλειστός.
• Εισιτήριο 10 ευρώ το κανονικό και 5 ευρώ το μειωμένο. Περιλαμβάνει το φρούριο, τις δύο εκθέσεις και το Αρχαιολογικό Μουσείο Πύλου.
• Δωρεάν είσοδος Την πρώτη και την τρίτη Κυριακή κάθε μήνα, από Νοέμβριο έως Μάρτιο. Τον Δεκέμβριο του 2026, οι ημερομηνίες είναι 6 και 20 Δεκεμβρίου.

Στο τέλος της επίσκεψης, αξίζει μια στάση στα τείχη πάνω από τον κόλπο του Ναυαρίνου. Από εκεί φαίνεται η νότια είσοδος του κόλπου, το πέρασμα που χτίστηκε για να ελέγχει το φρούριο το 1573.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News