Η κοπέλα που κινηματογράφησε τη δική της απόδραση

Αλεξάνδρα Παναγοπούλου

Στο κινητό της Σοράγια Αχλαγκί χωρούν οι απόπειρες διαφυγής, οι μελανιές, τα τραγούδια της. Χωρούν και τα πλάσματα που σχεδιάζει: ένας κλόουν που δεν γελά, μια αλεπού που τη συντροφεύει, ένα ροζ φεγγάρι που παρακολουθεί. Αν τα πρώτα καταγράφουν όσα της συμβαίνουν, τα δεύτερα της επιτρέπουν να δώσει μορφή σε όσα δεν μπορεί εύκολα να πει. Μαζί γίνονται το A Fox Under a Pink Moon, ένα ντοκιμαντέρ φτιαγμένο από τη δική της πλευρά της κάμερας.

Αφγανή μεγαλωμένη στο Ιράν, η Σοράγια είναι δεκαέξι ετών στην αφετηρία της ιστορίας. Ζει με έναν βίαιο σύζυγο και θέλει να φτάσει στη μητέρα της, στην Αυστρία. Οι προσπάθειες να φύγει, οι επιστροφές και οι κίνδυνοι καταγράφονται επί χρόνια στο τηλέφωνό της. Στη διαδρομή προς την Ευρώπη, η Ελλάδα αποκτά τη θέση που τόσο συχνά βλέπουμε μόνο πάνω σε έναν χάρτη: είναι το πέρασμα από το οποίο εξαρτάται μια ολόκληρη ζωή.

Η κάμερα αλλάζει χέρια

Η Αχλαγκί υπογράφει τη σκηνοθεσία μαζί με τον Ιρανό ντοκιμαντερίστα Μεχρντάντ Οσκούι και έχει την ευθύνη των λήψεων. Εκείνος συνεργάζεται μαζί της από απόσταση, μέσα από βιντεοκλήσεις και συζητήσεις για το υλικό. Η ταινία διαμορφώνεται από αυτή τη σχέση και από το μοντάζ του Αμίρ Αντιμπαρβάρ. Το προσωπικό αρχείο αποκτά κινηματογραφική μορφή, διατηρώντας στο κέντρο του το βλέμμα της γυναίκας που το δημιούργησε.

Ο Οσκούι εξηγεί στο συνοδευτικό σημείωμά του ότι επέλεξε να αποσύρει το συνεργείο από τη διαδικασία των γυρισμάτων. Η Σοράγια παρακολούθησε μαθήματα κινηματογράφησης με κινητό και συζητούσαν τακτικά όσα είχε τραβήξει. Η αλλαγή είναι ουσιαστική: ο άνθρωπος που συνήθως καλείται να απαντήσει στις ερωτήσεις ενός σκηνοθέτη αποφασίζει εδώ και τι θα καταγράψει ο ίδιος.

Το ντοκιμαντέρ συνδυάζει τις λήψεις της Σοράγια με τον κόσμο της τέχνης της

Αυτό έχει σημασία ειδικά σε μια ιστορία εκτοπισμού. Η δημόσια εικόνα των προσφύγων συντίθεται συχνά από πλάνα συνόρων, αριθμούς αφίξεων και φωνές ανθρώπων που μιλούν για λογαριασμό τους. Η Σοράγια μπορεί να καταγράφει τον φόβο της, να τραγουδά ή να στρέφει την κάμερα σε ένα έργο της. Το κάδρο χωρά περισσότερα από τον κίνδυνο. Χωρά το πρόσωπο που επιθυμεί να γίνει.

Μια αλεπού πέρα από τα σύνορα

Η γλυπτική και η ζωγραφική είναι βασικά στοιχεία της ζωής της. Οι μορφές που επανέρχονται στα έργα της δίνουν στην ταινία τον τίτλο και ένα δεύτερο, εσωτερικό τοπίο. Η αγωνία της διαδρομής συναντά τη φαντασία μιας καλλιτέχνιδας που επιμένει να δημιουργεί, ακόμη κι όταν δυσκολεύεται να εξασφαλίσει το επόμενο ασφαλές βράδυ.

Στη δική της δήλωση για την ταινία, η Αχλαγκί περιγράφει πώς η κάμερα έπαψε σταδιακά να της φαίνεται ένας ψυχρός μάρτυρας και έγινε ένα πρόσωπο εμπιστοσύνης. Δεν χρειάζεται να ωραιοποιήσουμε αυτή τη σχέση. Ένα κινητό δεν καταργεί τα σύνορα και ένα σχέδιο δεν σταματά τη βία. Μπορούν, όμως, να διασώσουν μια φωνή που διαφορετικά θα έφτανε σε εμάς μέσα από την αφήγηση κάποιου άλλου.

Βραβευμένο ως καλύτερη ταινία στο διεθνές διαγωνιστικό του IDFA 2025, το A Fox Under a Pink Moon επιστρέφει στην επικαιρότητα με τη βρετανική κινηματογραφική του έξοδο στις 13 Νοεμβρίου 2026. Την ίδια ημέρα προβάλλεται στο DOC NYC. Δεν έχει επιβεβαιωθεί ελληνική διανομή. Αξίζει να κρατήσουμε τον τίτλο του: η γυναίκα που βλέπουμε να αναζητά διέξοδο είναι συγχρόνως εκείνη που μας μαθαίνει πώς να την κοιτάζουμε.

Διαβάστε επίσης: Το «Σαλό» που απαγόρευσαν επιστρέφει σε 4K

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News