Το άγαλμα της πλατείας Όλγας που προκάλεσε αντιδράσεις πριν από τα αποκαλυπτήρια
Οι έφεδροι αξιωματικοί ζητούσαν μεγαλύτερο μνημείο, πιο εμφανή θέση και τα ονόματα των πεσόντων στην πρόσοψη. Τα αποκαλυπτήρια του Ηρώου της Πάτρας έγιναν το 1928 χωρίς τη συμμετοχή των στρατιωτικών
Το Ηρώον της πλατείας Όλγας, έργο του Αντώνιου Σώχου, εγκαινιάστηκε στις 25 Μαρτίου 1928. Αρχειακή εικόνα από την επίσημη παρουσίαση του Δήμου Πατρέων 
Το άγαλμα της πλατείας Όλγας έφθασε στα αποκαλυπτήριά του με αντιρρήσεις για το μέγεθος, τη θέση και την αναγραφή των ονομάτων των πεσόντων. Στις 25 Μαρτίου 1928, η Πάτρα εγκαινίασε το Ηρώον της χωρίς τη συμμετοχή των στρατιωτικών.
Ο σύνδεσμος Εφέδρων Αξιωματικών θεωρούσε το ολοκληρωμένο έργο ακατάλληλο. Ζητούσε πιο επιβλητικό μνημείο, σε εμφανέστερο σημείο, με τα ονόματα των πεσόντων γραμμένα στην πρόσοψη του βάθρου. Ήταν συγκεκριμένες αντιρρήσεις για το πώς θα τιμούσε η πόλη τους νεκρούς της, οι οποίες εκδηλώθηκαν πριν από την επίσημη τελετή.
Το επεισόδιο περιλαμβάνεται στη μεταπτυχιακή εργασία της Ειρήνης Χρήστου, που κατατέθηκε το 2026 στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Η ερευνήτρια αντλεί τα στοιχεία από τη μελέτη της Ευαγγελίας Γεωργάτου Κωνσταντινάκου «Σήματα Σεβασμού και Μνήμης Εν Πάτραις», την οποία εξέδωσε ο Δήμος Πατρέων το 2002.
Η πρώτη διαφωνία ήταν με τον χρηματοδότη
Η ιστορία είχε αρχίσει αρκετά νωρίτερα, μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912 και του 1913. Η Πάτρα συζητούσε την ανέγερση μνημείου για τους πεσόντες της. Ο υποστράτηγος Κωνσταντίνος Χατζηιωάννου προσφέρθηκε να χρηματοδοτήσει μια αναμνηστική στήλη, θέτοντας όρους για τη μορφή της. Το Δημοτικό Συμβούλιο δεν τους αποδέχθηκε.
Η απόφαση για το Ηρώον ελήφθη τελικά το 1925. Η κατασκευή ανατέθηκε στον Αντώνιο Σώχο και επιλέχθηκε η πλατεία Βασίλισσας Όλγας. Από τις 150.000 δραχμές που κόστισε το έργο, οι 110.000 καλύφθηκαν από το κληροδότημα Χατζηιωάννου και οι υπόλοιπες 40.000 από τον Δήμο.
Ο γλύπτης και η μορφή της Δόξας
Ο Αντώνιος Σώχος είχε γεννηθεί στα Ιστέρνια της Τήνου το 1888 και είχε σπουδάσει στην Αθήνα και στο Παρίσι. Το 1926 εξελέγη καθηγητής της Αρχιτεκτονικής Σχολής του ΕΜΠ. Η Εθνική Πινακοθήκη περιγράφει έναν δημιουργό με επιρροές από την αρχαϊκή ελληνική γλυπτική, τη λαϊκή ξυλογλυπτική και τα πρωτοποριακά ρεύματα που γνώρισε στη Γαλλία.
Στο Ηρώον της Πάτρας, η γυναικεία μορφή στέκεται όρθια πάνω στη μαρμάρινη στήλη. Το ένδυμά της παραπέμπει στην αρχαιότητα και το σπαθί που κρατά έχει την αιχμή προς το έδαφος. Η μορφή είναι γνωστή ως Δόξα, αλλά συνδέεται και με τις αλληγορίες της Ελευθερίας και της Νίκης.
Το μνημείο προηγήθηκε της Εθνικής Αντίστασης
Η πλατεία πήρε το όνομα της Βασίλισσας Όλγας το 1878. Μετά τη Μεταπολίτευση ονομάστηκε πλατεία Εθνικής Αντίστασης. Το Ηρώον, στην ανατολική πλευρά της, είχε ήδη τη δική του ιστορία: η αρχική συζήτηση για την ανέγερσή του αφορούσε τους νεκρούς των Βαλκανικών Πολέμων.
Στη δεξιά πλευρά της βάσης βρίσκεται η υπογραφή του γλύπτη, «ΑΝΤ. ΣΩΧΟΣ / ΕΠΟΙΕΙ». Στη στήλη έχουν χαραχθεί στίχοι του Τυρταίου για τη δόξα και το όνομα του στρατιώτη που παραμένουν και μετά τον θάνατό του. Τα ονόματα των πεσόντων είχαν βρεθεί και στο επίκεντρο της διαφωνίας του 1928, με τους έφεδρους αξιωματικούς να ζητούν να φαίνονται στην πρόσοψη.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
