Ανάλυση BBC: Γιατί το Ιράν θεωρεί εαυτόν «νικητή» μετά τη συμφωνία με τις ΗΠΑ
Το Μνημόνιο Κατανόησης Τραμπ – Πεζεσκιάν φέρνει άρση του ναυτικού αποκλεισμού και πακέτο-μαμούθ 300 δισ. δολαρίων, αλλά μεταθέτει τα «αγκάθια» του πυρηνικού προγράμματος για τις επόμενες 60 ημέρες.
Η επίτευξη συμφωνίας ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, στο πλαίσιο των προσπαθειών για τον τερματισμό του νέου πολέμου στη Μέση Ανατολή, επιτρέπει στην Τεχεράνη να προβάλλει ένα ισχυρό αφήγημα νίκης στο εσωτερικό της. Σύμφωνα με ανάλυση του BBC, το Μνημόνιο Κατανόησης που υπέγραψαν ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο Ιρανός ομόλογός του Μασούντ Πεζεσκιάν, προσφέρει στην ιρανική ηγεσία κάτι εξίσου σημαντικό με την κατάπαυση του πυρός: την απόδειξη ότι επιβίωσε της στρατιωτικής σύγκρουσης χωρίς να παραδοθεί, βγαίνοντας μάλιστα ενισχυμένη.
Για την Τεχεράνη, ο πρωταρχικός στόχος δεν ήταν μια μη ρεαλιστική στρατιωτική επικράτηση έναντι των ΗΠΑ και του Ισραήλ, αλλά η διατήρηση ανέπαφου του πολιτικού της συστήματος, η προστασία της ηγεσίας της και η διάσωση της διαπραγματευτικής της θέσης. Στόχοι που, βάσει του κειμένου της συμφωνίας, επετεύχθησαν.
Δείτε ακόμα: Στενά του Ορμούζ: Σπάει το «μπλακάουτ» στα καύσιμα μετά το deal ΗΠΑ-Ιράν
Τι προβλέπει η συμφωνία: Οι εκατέρωθεν δεσμεύσεις
Η συμφωνία θεσπίζει ένα πλαίσιο 60 ημερών για τη διεξαγωγή σκληρών διαπραγματεύσεων γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Ωστόσο, οι άμεσες προβλέψεις γέρνουν τη ζυγαριά των ανταλλαγμάτων υπέρ της Τεχεράνης, καθώς οι υποχρεώσεις της θεωρούνται σημαντικές αλλά περιορισμένες, έναντι των ευρέων αμερικανικών δεσμεύσεων.
| Δεσμεύσεις Ιράν | Δεσμεύσεις Ηνωμένων Πολιτειών |
| * Άμεση παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα (συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου). | * Σταδιακή άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού στα ιρανικά πλοία. |
| * Συμβολή στην ασφαλή εμπορική ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ. | * Επαναφορά των εξαγωγών ιρανικού πετρελαίου μέσω ειδικών αδειών. |
| * Επαναβεβαίωση ότι δεν επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων. | * Διευκόλυνση της πρόσβασης της Τεχεράνης σε δεσμευμένα κεφάλαια & χαλάρωση κυρώσεων. |
| * Έναρξη συνομιλιών για το μέλλον του προγράμματος εμπλουτισμού ουρανίου. | * Προώθηση διεθνούς προγράμματος ανοικοδόμησης ύψους τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων. |
Το εσωτερικό μέτωπο και η παγίδα των υψηλών προσδοκιών
Η ιρανική ηγεσία παρουσιάζει τη συμφωνία ως θρίαμβο, γεγονός που έχει περιορίσει τις αντιδράσεις των επικριτών του καθεστώτος στο εσωτερικό της χώρας. Η κυριαρχία του Ιράν αναγνωρίζεται επίσημα, ο αποκλεισμός σπάει και τεράστια οικονομικά κονδύλια βρίσκονται προ των πυλών.
Ωστόσο, το BBC προειδοποιεί ότι η στρατηγική αυτή εγκυμονεί κινδύνους. Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης και οι Φρουροί της Επανάστασης έχουν καλλιεργήσει στο κοινό την ιδέα μιας ολοκληρωτικής «νίκης». Κατά συνέπεια, οποιοσδήποτε αναγκαίος συμβιβασμός απαιτηθεί τις επόμενες εβδομάδες σχετικά με το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο ή τον έλεγχο των κατεστραμμένων πυρηνικών εγκαταστάσεων, κινδυνεύει να εκληφθεί από τη σκληροπυρηνική βάση ως εθνική υποχώρηση.
Ενδεικτική του κλίματος είναι η δήλωση του προέδρου του ιρανικού κοινοβουλίου και επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας, Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, ο οποίος σε μια προσπάθεια να καθησυχάσει τους καχύποπτους συντηρητικούς κύκλους δήλωσε επιθετικά στην κρατική τηλεόραση: «Δεν είμαι διπλωμάτης, αλλά ξέρω πολύ καλά πώς να κάνω την Αμερική να καταλάβει».
Οι αναπόφευκτες συγκρίσεις με το 2015
Οι αναλυτές συγκρίνουν ήδη την κατάσταση με την ιστορική πυρηνική συμφωνία του 2015. Τότε, ο μετριοπαθής πρόεδρος Χασάν Ροχανί είχε δεχθεί σφοδρά εσωτερικά πυρά για «υπερβολικές παραχωρήσεις στη Δύση». Σήμερα, οι Πεζεσκιάν και Γκαλιμπάφ καλούνται να ισορροπήσουν σε ένα παρόμοιο τεντωμένο σχοινί.
Το Ιράν κέρδισε πολύτιμο χρόνο, απέφυγε την ταπεινωτική παράδοση που ζητούσε δημόσια η Ουάσιγκτον κατά τη διάρκεια των εχθροπραξιών και εξασφάλισε οικονομική ανάσα. Αν όμως η Τεχεράνη αρνηθεί κάθε συμβιβασμό στις επόμενες 60 ημέρες χρησιμοποιώντας τη συμφωνία απλώς για να κερδίσει χρόνο, η εκεχειρία κινδυνεύει να καταρρεύσει, δικαιώνοντας τις φωνές σε Ουάσιγκτον και Ισραήλ που ζητούν εκ νέου δυναμική απάντηση. Η πραγματική δοκιμασία για το πολιτικό σύστημα του Ιράν μόλις ξεκίνησε.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
