Απώλεια βάρους: Γιατί το «τρώω λιγότερο και γυμνάζομαι περισσότερο» δεν είναι όλη η λύση
Η απώλεια βάρους δεν είναι μόνο θέμα θερμίδων – Πώς ο μεταβολισμός, οι ορμόνες, ο ύπνος και το στρες επηρεάζουν την προσπάθεια για αδυνάτισμα
Η προσπάθεια να χαθούν κιλά συχνά ξεκινά με δύο απλές οδηγίες: μικρότερες ποσότητες φαγητού και περισσότερη άσκηση. Ωστόσο, η πραγματικότητα που αντιμετωπίζει κάποιος στην προσπάθεια να μειώσει το βάρος του είναι αρκετά πιο σύνθετη. Η βιολογία του οργανισμού, οι ορμονικές αλλαγές, ο ύπνος, το στρες αλλά και η καθημερινή φυσική δραστηριότητα μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά το αποτέλεσμα.
Η αντίληψη ότι το σωματικό βάρος καθορίζεται αποκλειστικά από το πόσες θερμίδες καταναλώνονται και πόσες καίγονται θεωρείται πλέον υπερβολικά περιορισμένη. Όταν το σώμα αντιλαμβάνεται ότι λαμβάνει λιγότερη ενέργεια, ενεργοποιεί μηχανισμούς προσαρμογής που μπορούν να κάνουν τη συνέχιση της απώλειας αλλά και τη διατήρηση των κιλών που χάθηκαν πιο δύσκολη.
Ο οργανισμός προσπαθεί να διατηρήσει την ισορροπία του
Η μείωση της πρόσληψης τροφής δεν σημαίνει ότι το σώμα συνεχίζει να καταναλώνει ενέργεια με τον ίδιο ρυθμό. Καθώς μειώνεται το βάρος, μεταβάλλονται και οι ενεργειακές ανάγκες του οργανισμού, ενώ παράλληλα μπορεί να υπάρξουν αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο ρυθμίζεται η πείνα.
Σημαντικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία έχουν ο εγκέφαλος και οι ορμόνες που συνδέονται με την πρόσληψη τροφής. Η λεπτίνη και η γκρελίνη συμμετέχουν στη ρύθμιση του κορεσμού και της πείνας και οι μεταβολές τους κατά τη διάρκεια μιας προσπάθειας απώλειας βάρους μπορούν να ενισχύσουν την επιθυμία για φαγητό.
Έτσι, η επιστροφή στα προηγούμενα κιλά δεν αποτελεί πάντοτε αποτέλεσμα «έλλειψης θέλησης», αλλά μπορεί να συνδέεται και με τις φυσιολογικές αντιδράσεις του οργανισμού.
Η γυμναστική δεν λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο για όλους
Η άσκηση εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό κομμάτι μιας υγιούς καθημερινότητας. Προσφέρει οφέλη στην καρδιά και στο μυοσκελετικό σύστημα, βοηθά στη διατήρηση της μυϊκής μάζας και συνδέεται με καλύτερη ψυχική ευεξία.
Δεν σημαίνει, όμως, ότι περισσότερη γυμναστική συνεπάγεται αυτόματα αντίστοιχη απώλεια κιλών. Μετά την άσκηση μπορεί να αυξηθεί η όρεξη, ενώ ορισμένοι άνθρωποι χωρίς να το αντιλαμβάνονται περιορίζουν την υπόλοιπη καθημερινή τους κίνηση, για παράδειγμα επειδή αισθάνονται μεγαλύτερη κόπωση.
Η συνολική ενεργειακή δαπάνη, επομένως, επηρεάζεται από πολύ περισσότερα από μία ώρα στο γυμναστήριο.
Ύπνος και στρες μπαίνουν στην εξίσωση
Η διαχείριση του βάρους δεν εξαρτάται μόνο από το πιάτο και την άσκηση. Ο ανεπαρκής ύπνος και το χρόνιο στρες μπορούν επίσης να επηρεάσουν τη συμπεριφορά γύρω από το φαγητό και τη ρύθμιση της όρεξης.
Στην ίδια εξίσωση μπορούν να προστεθούν η κληρονομικότητα, ορισμένες παθήσεις και φάρμακα, παράγοντες που διαφοροποιούν σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο ανταποκρίνεται κάθε οργανισμός σε μια προσπάθεια απώλειας βάρους.
Αυτός είναι και ένας από τους λόγους για τους οποίους δύο άνθρωποι που ακολουθούν παρόμοιο πρόγραμμα διατροφής και άσκησης δεν έχουν απαραίτητα την ίδια εξέλιξη.
Δεν υπάρχει μία συνταγή για όλους
Η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και η μακροχρόνια διαχείριση του βάρους απαιτούν, σύμφωνα με τους ειδικούς, εξατομικευμένη προσέγγιση. Η διατροφή και η φυσική δραστηριότητα παραμένουν σημαντικές, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειάζεται να αντιμετωπιστούν ταυτόχρονα άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν το βάρος.
Ανάλογα με τις ανάγκες και την κατάσταση κάθε ανθρώπου, η προσέγγιση μπορεί να περιλαμβάνει αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες, συστηματική άσκηση, καλύτερη ποιότητα ύπνου και διαχείριση του στρες. Όταν υπάρχει ιατρική ένδειξη, μπορεί να εξεταστούν και φαρμακευτικές ή άλλες θεραπευτικές επιλογές από επαγγελματίες υγείας.
Το συμπέρασμα είναι ότι η απώλεια βάρους δεν αποτελεί μια απλή αριθμητική πράξη. Το σώμα διαθέτει μηχανισμούς που επηρεάζουν την πείνα, την ενεργειακή κατανάλωση και τη διατήρηση του βάρους, γεγονός που κάνει τη μακροχρόνια αλλαγή πολύ πιο σύνθετη από το «φάε λιγότερο και κινήσου περισσότερο».
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
