«Ατέλειωτο αστείο»: Το βιβλίο που προέβλεψε την εμμονή μας με τις οθόνες κυκλοφορεί στα ελληνικά
Τριάντα χρόνια μετά την πρώτη του έκδοση, το εμβληματικό Infinite Jest του Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας αποκτά ελληνική μετάφραση. Και ο κόσμος που περιέγραφε το 1996 μοιάζει σήμερα ανησυχητικά οικείος
Φανταστείτε μια ταινία τόσο συναρπαστική, τόσο απολαυστική, ώστε όποιος αρχίζει να την παρακολουθεί να μην επιθυμεί να κάνει ποτέ ξανά οτιδήποτε άλλο. Να ξεχνά να φάει, να κοιμηθεί, να επικοινωνήσει με τους ανθρώπους γύρω του. Να παραμένει μπροστά στην οθόνη μέχρι η ίδια η απόλαυση να γίνει η αιτία της καταστροφής του.
Το 1996, όταν το διαδίκτυο βρισκόταν ακόμη στα πρώτα χρόνια της μαζικής του διάδοσης, ο Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας τοποθέτησε αυτή την ιδέα στον πυρήνα ενός από τα πλέον πολυσυζητημένα μυθιστορήματα της σύγχρονης αμερικανικής λογοτεχνίας.
Τριάντα χρόνια αργότερα, το «Infinite Jest», που κυκλοφορεί στα ελληνικά με τον τίτλο «Ατέλειωτο αστείο» από τις εκδόσεις Gutenberg, σε μετάφραση του Κώστα Καλτσά, συναντά έναν κόσμο που έχει μάθει να ζει με μια οθόνη σχεδόν διαρκώς μπροστά του.
Η ελληνική έκδοση, σε δύο τόμους που αριθμούν συνολικά 1.712 σελίδες, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εκδοτικά γεγονότα του φετινού φθινοπώρου. Οχι μόνο επειδή φέρνει στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό ένα έργο που απέκτησε σχεδόν μυθικές διαστάσεις, αλλά και επειδή η θεματική του μοιάζει περισσότερο επίκαιρη από ποτέ.

Μια ταινία που κανείς δεν θέλει να σταματήσει να βλέπει
Το μυθιστόρημα εκτυλίσσεται σε μια αλλόκοτη εκδοχή του κοντινού μέλλοντος, με δύο φαινομενικά ασύνδετους κόσμους στο επίκεντρο της αφήγησης: μια ακαδημία τένις στη Βοστώνη και μια δομή επανένταξης ανθρώπων που αντιμετωπίζουν προβλήματα εξάρτησης.
Στον πρώτο συναντάμε τον Χαλ Ινκαντένζα, έναν εξαιρετικά ευφυή νεαρό αθλητή. Στον δεύτερο, τον Ντον Γκέιτλι, έναν άνθρωπο που προσπαθεί να αφήσει πίσω του την εξάρτηση από τις ουσίες και να ξαναχτίσει τη ζωή του.
Ανάμεσά τους βρίσκεται μια μυστηριώδης κινηματογραφική ταινία, δημιούργημα του πειραματικού σκηνοθέτη Τζέιμς Ινκαντένζα, η οποία έχει την ιδιότητα να αιχμαλωτίζει ολοκληρωτικά τον θεατή της. Η αναζήτηση της τελευταίας κόπιας της εμπλέκει πρόσωπα και οργανώσεις με εντελώς διαφορετικά κίνητρα, δημιουργώντας ένα αφηγηματικό σύμπαν όπου η πολιτική σάτιρα συναντά την κωμωδία, την υπαρξιακή αγωνία και το παράλογο.
Ο Γουάλας δεν περιορίζεται στην εξάρτηση από τις ουσίες ή την ψυχαγωγία. Η επιτυχία, η ανάγκη για αναγνώριση, η επιθυμία να ανήκουμε κάπου και η αδυναμία μας να αντέξουμε τη μοναξιά αποτελούν διαφορετικές εκδοχές της ίδιας ανθρώπινης αναζήτησης.
Τι συμβαίνει όταν αυτό που μας προσφέρει ανακούφιση αρχίζει σταδιακά να καταλαμβάνει ολόκληρη τη ζωή μας;
Από την τηλεόραση στο ατελείωτο scrolling
Ο Γουάλας δεν προέβλεψε κυριολεκτικά το TikTok, το Netflix ή τους αλγόριθμους των κοινωνικών δικτύων. Εκείνο που διέκρινε ήταν μια βαθύτερη πολιτισμική μεταβολή: την τάση να επιδιώκουμε τη διαρκή ψυχαγωγία, ακόμη και όταν αυτή δεν μας προσφέρει πλέον πραγματική ευχαρίστηση.
Σήμερα, η ιδέα μιας οθόνης από την οποία δυσκολευόμαστε να απομακρυνθούμε δεν απαιτεί ιδιαίτερα μεγάλη φαντασία. Η αυτόματη αναπαραγωγή του επόμενου επεισοδίου, η ατελείωτη ροή σύντομων βίντεο και η συνήθεια να καταφεύγουμε στο κινητό με την πρώτη υποψία ανίας έχουν γίνει μέρος της καθημερινότητάς μας.
Η σύγκριση με τον φανταστικό κόσμο του μυθιστορήματος είναι αναπόφευκτη. Το ενδιαφέρον του βιβλίου, ωστόσο, δεν εξαντλείται σε αυτήν.
Το «Ατέλειωτο αστείο» είναι γνωστό για την απαιτητική, μη γραμμική αφήγησή του, την πληθώρα χαρακτήρων, τις εκατοντάδες σημειώσεις και τις διαρκείς εναλλαγές ύφους. Από τον σαρκασμό και τη γλωσσική υπερβολή μέχρι την τρυφερότητα και την ανθρώπινη ευαλωτότητα, ο συγγραφέας κινείται ανάμεσα σε διαφορετικές αφηγηματικές διαθέσεις.
Είναι σχεδόν ειρωνικό ότι ένα μυθιστόρημα για την ακατανίκητη επιθυμία της εύκολης απόλαυσης απαιτεί από τον αναγνώστη τόσο μεγάλη συγκέντρωση και υπομονή.
Η ανάγνωσή του προϋποθέτει ακριβώς εκείνα που η σύγχρονη ψηφιακή καθημερινότητα συχνά δυσκολεύει: χρόνο, προσοχή και την αποδοχή ότι δεν χρειάζεται να ανταμειβόμαστε για τα πάντα αμέσως.
Η ελληνική έκδοση έρχεται, λοιπόν, σε μια μάλλον ιδανική στιγμή. Ο κόσμος του Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας παραμένει υπερβολικός, δυστοπικός και παράλογος. Μόνο που, τριάντα χρόνια μετά, δυσκολευόμαστε περισσότερο να τον θεωρήσουμε αποκλειστικά προϊόν της φαντασίας του.
Info
Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας, «Ατέλειωτο αστείο» (Infinite Jest), μετάφραση Κώστας Καλτσάς, εκδόσεις Gutenberg, σειρά Aldina.
Τόμος Α΄: 869 σελίδες, 35 ευρώ.
Τόμος Β΄: 843 σελίδες, 35 ευρώ.
Διαβάστε επίσης: Κι αν αύριο ήταν πάλι 18 Νοεμβρίου; Το λογοτεχνικό φαινόμενο της Σούλβεϊ Μπάλε
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
Από το Δίκτυο
Εμπνέυστηκαν από τον αλγόριθμο του Netflix και έφτιαξαν app ψυχικής υγείας με AI
Τριχόπτωση και ηλεκτρική χτένα: τι λέει η έρευνα για τη διέγερση του τριχωτού
Πρόσκληση του Συλλόγου Γονέων του 1ου Γυμνασίου Αιγίου
Η Meta θέλει να βάλει την τεχνητή νοημοσύνη στην τσέπη σας με ένα gadget των 300 δολαρίων
Αλλαγή παρόχου ρεύματος μέσω gov.gr: τι κάνει πραγματικά και τι όχι
