Μπέττυ Βαλάση: Η Λωξάντρα που μας κάθισε όλους στο τραπέζι της
Πριν γίνει η αγαπημένη Πολίτισσα της τηλεόρασης, πήγε η ίδια να ζητήσει τον ρόλο. Η ιστορία μιας ερμηνείας που παραμένει οικεία, 46 χρόνια μετά
Στιγμιότυπο από τη «Λωξάντρα» της ΕΡΤ, με πρωταγωνίστρια τη Μπέττυ Βαλάση. 
Η Μπέττυ Βαλάση ήταν λίγο πάνω από τα σαράντα όταν έγινε η Λωξάντρα. Κι όμως, στη μνήμη μας έμεινε σαν κάποια μεγάλη γυναίκα της οικογένειας, από εκείνες που θα σου γέμιζαν το πιάτο και ύστερα θα σε ρωτούσαν τι έχεις. Τόσο πειστικά κατοίκησε μιαν άλλη ηλικία και μιαν άλλη ζωή.
Η απώλειά της, στα 89 της, μας γυρίζει σ’ αυτή την οικειότητα της τηλεόρασης. Μπορεί να μη γνωρίσεις ποτέ έναν ηθοποιό κι όμως να έχεις την αίσθηση ότι έζησε για χρόνια στο σπίτι σου.
Τη Λωξάντρα τη διάλεξε πρώτα η ίδια
Η Βαλάση πήγε και ζήτησε τον ρόλο. Το αφηγήθηκε το 2014 στη Γιούλη Επτακοίλη, σε συνέντευξή της στην «Καθημερινή»: όταν έμαθε ότι θα γυριζόταν το βιβλίο της Μαρίας Ιορδανίδου, έκλεισε ραντεβού με την παραγωγό Ελβίρα Ράλλη. «Ήρθα να σας πω ότι θέλω να παίξω τη Λωξάντρα», της ανακοίνωσε.
Η παραγωγός τη θεωρούσε καλή ηθοποιό, αλλά έβλεπε πάνω της φινέτσα και δυσκολευόταν να τη φανταστεί ως λαϊκή γυναίκα. Εκείνη απάντησε πως, εφόσον μπορούσε να παίξει μια πόρνη στο θέατρο, μπορούσε να ερμηνεύσει και τη Λωξάντρα. Ακολούθησαν τρεισήμισι μήνες αναμονής, με τα περιοδικά να αναφέρουν άλλα ονόματα. Ώσπου ένα πρωί χτύπησε το τηλέφωνο: «Λωξάντρα; Λωξάντρα, ξύπνα». Ήταν η Ράλλη.
Η ιστορία έχει κάτι από το πείσμα της ηρωίδας που θα έπαιζε. Η Βαλάση είχε ήδη φανταστεί τον εαυτό της μέσα σ’ εκείνο το σπίτι και περίμενε να της ανοίξουν την πόρτα. Σήμερα δυσκολευόμαστε να σκεφτούμε ότι θα μπορούσε να την είχε υποδυθεί κάποια άλλη.
Ήξερε να κάνει κουμάντο
Η σειρά έκανε πρεμιέρα στην ΕΡΤ στις 19 Ιανουαρίου 1980, σε σκηνοθεσία Γρηγόρη Γρηγορίου, σενάριο Χρήστου Δοξαρά και μουσική Ελένης Καραΐνδρου. Ήταν η τελευταία ασπρόμαυρη σειρά της ΕΡΤ και ολοκληρώθηκε σε τριάντα επεισόδια. Η ζωή της Πολίτισσας, από τον γάμο μέχρι τα γεράματά της, περνούσε μέσα από τις καθημερινές υποθέσεις μιας πολυπληθούς οικογένειας.
Στο κέντρο της στεκόταν μια γυναίκα που είχε άποψη για όλα και δύσκολα εγκατέλειπε αυτό που είχε βάλει στο μυαλό της. Στο γιορτινό τραπέζι η Λωξάντρα όριζε πού θα καθίσει ο καθένας. Στην αυλή της φρόντιζε τους πεινασμένους, ακόμη κι όταν το σπίτι αναστατωνόταν από τον κόσμο που κατέφθανε. Μπορούσε να καταφέρει τον Θόδωρο να της δίνει χρήματα για να βοηθά τους άλλους και να εμφανίζει τη γενναιοδωρία του ως θαύμα της Παναγίας.
Η Βαλάση έδωσε χώρο και στην τρυφερότητα και στην επιβολή αυτής της γυναίκας. Στη Λωξάντρα της, η φροντίδα μπορούσε εύκολα να γίνει προσταγή. Την αγαπούσες και καταλάβαινες γιατί οι γύρω της έχαναν καμιά φορά την υπομονή τους. Αυτή η μικρή απόσταση ανάμεσα στην αγάπη και στο να θέλεις να γίνονται όλα με τον τρόπο σου την κρατά ανθρώπινη ακόμη και σήμερα.
Γι’ αυτό και η εικόνα της αντέχει πέρα από τις πολίτικες συνταγές και τα ρούχα εποχής. Αναγνωρίζεις την ανάγκη της να είναι χρήσιμη, να κρατά την οικογένεια κοντά, να ανακατεύεται στις ζωές των αγαπημένων της. Η Λωξάντρα της είχε αρκετή προσωπικότητα ώστε να μπορείς και να της θυμώσεις.
Ο Νίκος Μπουσδούκος ως Στέλιος και η Μπέττυ Βαλάση ως Αννετώ, σε πρόβα της «Αυλής των θαυμάτων» στο Εθνικό Θέατρο το 1982
Η Αννετώ με το τσιγάρο
Σε μια φωτογραφία πρόβας από την «Αυλή των θαυμάτων» τη βλέπουμε καθισμένη, με ένα τσιγάρο στα χείλη, ενώ ο Νίκος Μπουσδούκος στέκεται δίπλα της. Είναι η Αννετώ του Ιάκωβου Καμπανέλλη, στη Νέα Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου το 1982. Μια άλλη γυναίκα, σε μια άλλη αυλή, όπου οι άνθρωποι παλεύουν με τη στενότητα της ζωής τους και ονειρεύονται να ξεφύγουν.
Το 2004, στον «Ιππόλυτο» του Εθνικού, υποδύθηκε την Τροφό της Φαίδρας, με τη Φιλαρέτη Κομνηνού και τον Κωνσταντίνο Μαρκουλάκη, σε σκηνοθεσία Βασίλη Νικολαΐδη. Η φροντίδα εδώ γίνεται επικίνδυνη: η Τροφός παρεμβαίνει για να βοηθήσει την αγαπημένη της Φαίδρα και συμβάλλει στην καταστροφή της. Ο ρόλος απαιτεί να σταθείς μέσα σε αυτή την αντίφαση.
Αυτή την όψη της ηθοποιού είδε και το πατρινό κοινό. Η περιοδεία του «Ιππολύτου» έφτασε στο Αρχαίο Ωδείο της Πάτρας στις 7 Αυγούστου 2004.
Στο Αρχείο της ΕΡΤ διασώζεται και η ίδια να μιλά για τη Λωξάντρα, στο αφιέρωμα της Ρένας Θεολογίδου από «Το σήριαλ των σήριαλ», παραγωγής 1991. Μαζί με τον Γρηγόρη Γρηγορίου θυμούνται τη συνεργασία και τις συνθήκες των γυρισμάτων. Ανάμεσα στις αφηγήσεις προβάλλονται σκηνές της σειράς.
Αρκούν λίγα λεπτά για να καταλάβεις τι πέτυχε η Μπέττυ Βαλάση. Σιγά σιγά ξεχνάς την ηθοποιό και πιάνεις τον εαυτό σου να παρακολουθεί τη Λωξάντρα να κάνει πάλι του κεφαλιού της.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
