«Candyman»: Το τέρας που γεννήθηκε σε μια πολυκατοικία
Από το Λίβερπουλ στο Cabrini-Green του Σικάγου, ο αστικός μύθος που ένωσε τον τρόμο με τη στεγαστική εγκατάλειψη και τον φυλετικό διαχωρισμό
Η πραγματική δύναμη του Candyman βρίσκεται στους διαδρόμους, στα εγκαταλελειμμένα διαμερίσματα και στους κοινόχρηστους χώρους μιας πολυκατοικίας. Ο καθρέφτης είναι απλώς η πόρτα.
Η ταινία που γύρισε ο Μπέρναρντ Ρόουζ το 1992 μετέφερε την ιστορία του Κλάιβ Μπάρκερ από ένα φανταστικό συγκρότημα κοινωνικής κατοικίας του Λίβερπουλ στο πραγματικό Cabrini-Green του Σικάγου. Μαζί με τη γεωγραφία άλλαξε και το τέρας. Ο βρετανικός φόβος απέναντι στη φτώχεια ενώθηκε με τον αμερικανικό φυλετικό διαχωρισμό, τη μνήμη των λιντσαρισμάτων και την εγκατάλειψη των μαύρων συνοικιών.
Έτσι ο Candyman απέκτησε το πρόσωπο και τη φωνή του Τόνι Τοντ και έγινε ένα από τα ελάχιστα κινηματογραφικά τέρατα που τρομάζουν περισσότερο για την ιστορία που κουβαλούν παρά για το αγκίστρι στο χέρι τους.
Από το Λίβερπουλ στο Σικάγο
Η αρχή βρίσκεται στο διήγημα «The Forbidden» του Κλάιβ Μπάρκερ, το οποίο δημοσιεύθηκε το 1985 στη σειρά «Books of Blood». Η ηρωίδα του, η Έλεν, είναι μια πανεπιστημιακή ερευνήτρια που επισκέπτεται το Spector Street, ένα φανταστικό συγκρότημα κοινωνικών κατοικιών στο Λίβερπουλ, για να μελετήσει τα γκράφιτι και τις ιστορίες που κυκλοφορούν ανάμεσα στους κατοίκους.
Διαβάστε επίσης: Όταν το σπίτι παίζει τον κακό: 6 ταινίες όπου η αρχιτεκτονική ελέγχει την ιστορία
Ο κόσμος του Μπάρκερ είναι γεμάτος φθαρμένο τσιμέντο, κλειστούς διαδρόμους και σπίτια που εγκαταλείφθηκαν από τις υπηρεσίες πολύ πριν τα εγκαταλείψουν οι άνθρωποι. Ο Candyman ζει μέσα στις αφηγήσεις των κατοίκων και επιβιώνει όσο κάποιος εξακολουθεί να μιλά γι’ αυτόν.
Στο διήγημα απουσιάζει η συγκεκριμένη φυλετική καταγωγή που θα αποκτούσε αργότερα ο χαρακτήρας. Το κεντρικό θέμα είναι η απόσταση ανάμεσα στην ερευνήτρια και στους ανθρώπους που εκείνη αντιμετωπίζει αρχικά ως υλικό για τη δουλειά της. Η Έλεν φωτογραφίζει τους τοίχους, καταγράφει τις ιστορίες και πιστεύει ότι μπορεί να εξηγήσει τον φόβο των άλλων χωρίς να κινδυνεύει από αυτόν.
Ο Ρόουζ κράτησε αυτόν τον πυρήνα, αλλά μετέφερε τη δράση στο Σικάγο. Σύμφωνα με το British Film Institute, η ταινία ξεπερνά τα όρια ενός συνηθισμένου slasher, καθώς συνδέει τον τρόμο με τον ρατσισμό, την κοινωνική ανισότητα και τον φόβο της μεσαίας τάξης απέναντι στις κοινωνικές κατοικίες.
Το πραγματικό Cabrini-Green
Το Cabrini-Green άρχισε να κατασκευάζεται τη δεκαετία του 1940 και παρουσιάστηκε ως ένα φιλόδοξο σχέδιο προσιτής και φυλετικά μικτής κατοικίας κοντά στο κέντρο του Σικάγου. Στην πορεία, οι περίπου 3.600 κατοικίες του συγκροτήματος κατοικήθηκαν σχεδόν αποκλειστικά από φτωχές μαύρες οικογένειες.
Η χρηματοδότηση για τη συντήρηση και τις κοινωνικές υπηρεσίες περιορίστηκε, τα κτίρια άρχισαν να φθείρονται και η περιοχή μετατράπηκε σταδιακά σε σύμβολο όλων όσα η λευκή Αμερική φοβόταν για τις μεγάλες πόλεις: εγκληματικότητα, συμμορίες, φτώχεια και κοινωνική κατάρρευση.
Αυτή η εικόνα περιείχε πραγματικά προβλήματα, αλλά έκρυβε και μια ολόκληρη πλευρά της ζωής στο συγκρότημα. Όπως καταγράφει το Time, οι κάτοικοι θυμούνται μια δεμένη κοινότητα, οικογένειες που βοηθούσαν η μία την άλλη και παιδιά που μεγάλωναν μέσα σε ένα ισχυρό δίκτυο γειτονιάς. Τα μέσα ενημέρωσης έβλεπαν κυρίως τον κίνδυνο. Οι άνθρωποι που ζούσαν εκεί έβλεπαν το σπίτι τους.
Το Cabrini-Green σε φωτογραφία του 1999
Η αντίφαση αυτή πέρασε και στην ταινία. Η Έλεν Λάιλ, η λευκή μεταπτυχιακή φοιτήτρια που υποδύεται η Βιρτζίνια Μάντσεν, φτάνει στο Cabrini-Green για να ερευνήσει τον μύθο του Candyman. Η επίσκεψή της θυμίζει αποστολή σε ξένο έδαφος, παρότι το συγκρότημα βρίσκεται λίγα λεπτά μακριά από το προνομιούχο διαμέρισμά της.
Ο Ρόουζ γύρισε σκηνές μέσα στο πραγματικό Cabrini-Green. Κατά τις επισκέψεις του γνώρισε την κάτοικο Χενριέτα Τόμσον και την οικογένειά της. Οι συζητήσεις μαζί της ενέπνευσαν, σύμφωνα με το WTTW του Σικάγου, την Αν-Μαρί Μακόι και τον μικρό γιο της, Άντονι, δύο από τους βασικούς χαρακτήρες της ταινίας.
Η αληθινή φρίκη πίσω από τον καθρέφτη
Μία από τις τρομακτικότερες ιδέες του «Candyman» έχει πραγματική βάση. Το 1987 η 52χρονη Ρούθι Μέι Μακόι δολοφονήθηκε στο διαμέρισμά της στο Grace Abbott Homes, ένα διαφορετικό συγκρότημα κοινωνικών κατοικιών του Σικάγου.
Η Μακόι είχε τηλεφωνήσει στην υπηρεσία άμεσης ανάγκης προσπαθώντας να εξηγήσει ότι κάποιοι εισέρχονταν στο σπίτι της μέσα από το ντουλάπι του μπάνιου. Η περιγραφή της αντιμετωπίστηκε ως σύγχυση. Πίσω από τα ντουλάπια-καθρέφτες, όμως, υπήρχε χώρος πρόσβασης στις σωληνώσεις, ο οποίος μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τη μετάβαση από το ένα διαμέρισμα στο άλλο.
Η σορός της εντοπίστηκε αργότερα μέσα στο σπίτι, το οποίο είχε παραβιαστεί από το άνοιγμα πίσω από τον καθρέφτη. Η υπόθεση, οι αστοχίες της Αστυνομίας και οι συνθήκες που άφησαν τη γυναίκα απροστάτευτη διερευνήθηκαν εκ νέου το 2024 από τη σειρά του CBS News και του «48 Hours», «Candyman: The True Story Behind the Bathroom Mirror Murder».
Η έρευνα καταγράφει τη δολοφονία της Μακόι ως μία από τις πραγματικές επιρροές της κινηματογραφικής ιστορίας. Στην ταινία, το όνομα της γυναίκας γίνεται Ρούθι Τζιν και η υπόθεση μεταφέρεται στο Cabrini-Green.
Η πρώτη απειλή βρίσκεται ήδη μέσα στον σχεδιασμό του κτιρίου: ένα σπίτι που αφήνει τον ένοικό του εκτεθειμένο και ένας μηχανισμός προστασίας που δεν πιστεύει την έκκλησή του για βοήθεια. Ο υπερφυσικός δολοφόνος έρχεται αργότερα.
Η φωνή του Τόνι Τοντ άλλαξε το τέρας
Ο Candyman του Μπάρκερ δεν διαθέτει την ιστορία του Ντάνιελ Ρόμπιταϊγ. Αυτή διαμορφώθηκε για την ταινία, με ουσιαστική συμβολή του Τόνι Τοντ.
Ο κινηματογραφικός Candyman παρουσιάζεται ως γιος ενός ανθρώπου που είχε γεννηθεί στη δουλεία και ως ταλαντούχος καλλιτέχνης που ζωγραφίζει πορτρέτα πλούσιων οικογενειών. Η σχέση του με μια λευκή γυναίκα οδηγεί στο λιντσάρισμά του. Το χέρι του κόβεται, το σώμα του καλύπτεται με μέλι και οι μέλισσες ολοκληρώνουν το βασανιστήριο.
Ο Τοντ απέφυγε την ερμηνεία ενός ακόμη μασκοφόρου δολοφόνου. Έδωσε στον χαρακτήρα αργή κίνηση, υπνωτική φωνή και μια παράξενη ερωτική δύναμη. Ο Candyman κουβαλά τη βία που τον δημιούργησε και χρειάζεται να παραμένει ζωντανός στη μνήμη των άλλων. Κάθε επανάληψη του ονόματός του επαναφέρει το παρελθόν.
Η επιλογή ενός μαύρου άνδρα ως υπερφυσικού διώκτη μιας λευκής γυναίκας προκάλεσε συζητήσεις ήδη από την εποχή της κυκλοφορίας της ταινίας. Ταυτόχρονα, ο Τοντ έδωσε στο αμερικανικό horror μια σπάνια μαύρη γοτθική μορφή, με τραγική καταγωγή και πραγματική επιβλητικότητα.
Η πόλη άλλαξε, ο μύθος έμεινε
Στο αρχικό σενάριο του Ρόουζ, το όνομα του Candyman έπρεπε να ειπωθεί 13 φορές μπροστά στον καθρέφτη. Κατά την πρώτη ανάγνωση, η διαδικασία αποδείχθηκε υπερβολικά μεγάλη και ο αριθμός μειώθηκε στις πέντε.
Η αλλαγή δημιούργησε μία από τις αποτελεσματικότερες τελετουργίες στην ιστορία του τρόμου. Χρειάζεται μόνο ένας καθρέφτης, λίγα δευτερόλεπτα και κάποιος πρόθυμος να δοκιμάσει. Το παιχνίδι πέρασε από την οθόνη στις σχολικές τουαλέτες, στα παιδικά δωμάτια και στις παρέες των θεατών. Ο κινηματογραφικός χαρακτήρας άρχισε να λειτουργεί σαν πραγματικός αστικός μύθος, ακόμη και ανάμεσα σε ανθρώπους που δεν είχαν δει ποτέ την ταινία.
Οι πολυώροφες κατοικίες του Cabrini-Green κατεδαφίστηκαν σταδιακά και ο τελευταίος πύργος έπεσε το 2011. Η περιοχή απέκτησε ακριβότερες κατοικίες και έγινε μέρος της διαδικασίας εξευγενισμού που μεταμόρφωσε πολλές κεντρικές συνοικίες αμερικανικών πόλεων.
Το «Candyman» της Νία ΝταΚόστα επέστρεψε το 2021 σε αυτό το νέο τοπίο και μετέφερε την αφήγηση σε μια μαύρη οπτική. Ο μύθος συνδέθηκε πλέον με τον εκτοπισμό των παλαιών κατοίκων και με τον τρόπο που το τραύμα μιας κοινότητας μπορεί να μετατραπεί σε πολιτιστικό προϊόν.
Τα κτίρια εξαφανίστηκαν από τον ορίζοντα του Σικάγου. Ο Candyman έμεινε στον καθρέφτη, επιστρέφοντας το βλέμμα της πόλης προς τους ανθρώπους που είχε μάθει να προσπερνά.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
