Χίλντα Ππαπαδημητρίου: «Πολιτισμός δεν είναι μόνο τα μάρμαρα και τα Μέγαρα»

-Το μυθιστόρημά σας ξεκινά με δύο σκελετούς κι ένα παλιό κεχριμπαρένιο κομπολόι θαμμένα στο χώμα, αλλά στην πορεία μοιάζει να γίνεται (και) μια ανασκαφή στη μνήμη της Αθήνας. Τι θέλατε περισσότερο να «ξεθάψετε», γράφοντας το βιβλίο;

Με απασχολεί πολύ η ραγδαία αλλαγή της Αθήνας την τελευταία δεκαπενταετία. Μαζί με τα κτίρια-τοπόσημα, χάνεται ένα κομμάτι του πολιτισμού μας, όπως η ιστορία της Columbia, και σβήνει η συλλογική μνήμη. Είναι ένα είδος αποικιοποίησης αυτή η υποταγή μας στις θεωρούμενες ανάγκες του τουρισμού.

-Η ιστορία σας εκτυλίσσεται το 2016, με την Ελλάδα να βρίσκεται ακόμη στη δίνη της οικονομικής κρίσης. Γιατί επιλέξατε τη συγκεκριμένη χρονιά;

Το κάθε βιβλίο μου απέχει μια πενταετία περίπου από το προηγούμενο, θέλω οι αναγνώστες να παρακολουθούν τους ήρωες να μεγαλώνουν. Και μου είναι αναγκαία κάποια χρονική απόσταση από τα γεγονότα για να χωνέψω τη σημασία τους και να αντιληφθώ τις αιτίες τους. Δεν γράφω ποτέ εν θερμώ, γιατί συχνά η πρώτη εικόνα της επικαιρότητας φτάνει σε μας διαστρεβλωμένη από τα ΜΚΔ και τον Τύπο. Το 2016 είχε μια ελαφριά αχτίδα αισιοδοξίας, ήταν μια μικρή ανάσα μετά τη σκληρή δεκαετία που προηγήθηκε.

-Το παλιό, ερειπωμένο, εργοστάσιο της Columbia κρατά πρωταγωνιστικό ρόλο. Τι σας συγκινεί στα εγκαταλειμμένα κτίρια και δη στο συγκεκριμένο που και μόνο η αναφορά του αντηχεί μουσική;

Πολιτισμός δεν είναι μόνο τα μάρμαρα και τα Μέγαρα. Η Columbia εμπεριείχε όλη την ιστορία της ελληνικής δισκογραφίας και ήταν σπάνιο δείγμα βιομηχανικής αρχιτεκτονικής. Το είχα προλάβει τα χρόνια που είχα δισκάδικο, και πιστεύω ότι η εγκατάλειψη και η καταστροφή του ήταν έγκλημα κατά του πολιτισμού. Υπάρχει ο κλάδος της βιομηχανικής αρχαιολογίας που ασχολείται με την ιστορική τεκμηρίωση, τη διάσωση και την επαναχρησιμοποίηση των κτιρίων. Κι ενώ συχνά αναφερόμαστε με νοσταλγία στα γκρεμισμένα νεοκλασικά, σπάνια μιλάμε για τα παλιά εργοστάσια που υλοποίησαν την ανάπτυξη της χώρας μας τον 20ό αιώνα (Κλωστές Πεταλούδα, Columbia, Πειραϊκή-Πατραϊκή, Μεταξουργείο κ.λπ.).

-Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου σας, παρελαύνουν Ρομά, άστεγοι, σεξεργάτριες, γκραφιτάδες… Τι σας ελκύει στους περιθωριακούς ανθρώπους, στους οποίους έχει αυτό-τοποθετηθεί και η αστυνόμος Αΐντα Μητροπούλου;

Με ενδιαφέρουν οι άνθρωποι που στερούνται δημόσιου λόγου, όσοι καταλήγουν στο περιθώριο λόγω ηλικίας, φύλου και φυλής, λόγω φτώχειας και αστεγίας. Αλλά και οι νεότεροι που φτιάχνουν τέχνη στα ερείπια της πόλης και με τους ήχους της πόλης.

-Πάμε στην Αΐντα, λοιπόν, η οποία προσπαθεί να εξιχνιάσει την υπόθεση, ενώ ο  Χάρης Νικολόπουλος των προηγούμενων βιβλίων σας έχει απλώς βοηθητικό ρόλο. Τι απολαύσατε σε αυτή την αλλαγή σκυτάλης και ποια στοιχεία σας δανείσατε, ίσως, στην ηρωίδα σας, που ζει με καφέδες και Coca Cola zero;

Ο Νικολόπουλος, από δική του επιλογή, έφυγε από το Σώμα επειδή δεν άντεχε τις συνθήκες και το περιβάλλον. Η Αΐντα βρίσκεται μέσα στο σύστημα, αλλά το πολεμάει όσο μπορεί, δεν υποτάσσεται στην ιεραρχία και την πατριαρχία. Θα ήθελα να ζω με καφέδες και κόκα κόλες, να διασχίζω την πόλη με ένα Motoguzzi, να μην κουράζομαι ποτέ.

-Το «Κομπολόι στο χώμα», πέρα από την αστυνομική υπόθεση, αγγίζει θέματα όπως η μνήμη, η απώλεια, η κοινωνική αδικία, το bullying, οι δυσλειτουργικές οικογένειες, το τραυματισμένο αστικό τοπίο… Τι σας γοητεύει στη δυνατότητα του αστυνομικού μυθιστορήματος να γίνεται σχόλιο για την εποχή μας;

Αυτό ακριβώς, η δυνατότητά του να σχολιάζει και να καυτηριάζει τα κακώς κείμενα, σε όλες τις κοινωνίες. Βλέπουμε στους Σκανδιναβούς συγγραφείς ότι η έρευνα γίνεται από ομάδες και η απονομή δικαιοσύνης είναι αποτελεσματική, ενώ στα νουάρ της Λατινικής Αμερικής σχεδόν πάντοτε οι Κακοί είναι οι εκπρόσωποι της εξουσίας. Μου αρέσει το ότι δεν εξωραΐζει, αλλά ανατέμνει την αδικία και το έγκλημα. Είμαι λάτρης του hardboiled, του neo-polar και της μεσογειακής σχολής του αστυνομικού (Μάρκαρης, Μονταλμπάν, Λουκαρέλι).

– Το βιβλίο σας αρχίζει με τους «Γλάρους» του Μεϊμάρη και τελειώνει με το «Νo retreat, baby, no surrender» του Σπρίνγκστιν. Μουσική, συγγραφή, μετάφραση είναι για εσάς…

Ολα αυτά είναι η ζωή μου, συν τον κινηματογράφο. Αγαπώ με πάθος τα βιβλία και είμαι ευτυχής που μπόρεσα να ασχοληθώ με τη μετάφραση και τη συγγραφή. Οσο για τη μουσική, είναι το σάουντρακ όλων των δραστηριοτήτων μου. Και όπως οι ήρωές μου, λατρεύω τις συναυλίες εντός κι εκτός Ελλάδας, τον ηλεκτρισμό που διαπερνάει το κοινό και συντονίζει τους πιο διαφορετικούς ανθρώπους.

– Τα πέντε αστυνομικά μυθιστορήματα που έχετε γράψει έως τώρα σας έχουν αποκαλύψει κάποια σκοτεινή σας πλευρά ή κάτι που ίσως σας τρόμαξε;

Είμαι κατάλοιπο των χίπης της δεκαετίας του ’60, πιστεύω στην αγάπη, την ειρήνη και την αλληλεγγύη, προφανώς έχω σκοτεινές πλευρές που μοιάζουν όμως συμφιλιωμένες με το πιο φωτεινό κομμάτι του εαυτού μου. Και το μόνο που με τρομάζει πια είναι οι απώλειες συγγενών και φίλων, αλλά και αγαπημένων ζώων.