ΔΕΘ: Γιατί οι πυρκαγιές δεν «καίνε» τον σχεδιασμό των κυβερνητικών εξαγγελιών

Πελοπόννησος Newsroom

Μόλις 25 ημέρες πριν από τις οικονομικές ανακοινώσεις του πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη, ξεκινούν οι πρώτες καταβολές κρατικής αρωγής για τις καταστροφές από τις μεγάλες πυρκαγιές της προηγούμενης εβδομάδας. Ωστόσο, το κόστος των πυρκαγιών στην Αττική και τη Βοιωτία δεν φαίνεται, για την ώρα, να επηρεάζει τον σχεδιασμό της κυβέρνησης για την 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.

Ο λόγος βρίσκεται σε έναν μηχανισμό που «χτίστηκε» ακριβώς για να αντιμετωπίζει έκτακτες ανάγκες χωρίς να ανατρέπεται ο κρατικός προϋπολογισμός. Πρόκειται για το ειδικό αποθεματικό για φυσικές καταστροφές, το οποίο ενισχύθηκε σημαντικά από την κυβέρνηση το 2023.

Από το βήμα της 87ης ΔΕΘ, τον Σεπτέμβριο εκείνης της χρονιάς, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είχε ανακοινώσει τον διπλασιασμό του ειδικού μηχανισμού χρηματοδότησης έργων αποκατάστασης από τα 300 στα 600 εκατ. ευρώ, με την αύξηση να ισχύει από το 2024.

Η λογική ήταν σαφής: οι φυσικές καταστροφές έχουν πλέον μετατραπεί σε επαναλαμβανόμενο δημοσιονομικό κίνδυνο και απαιτείται ένας μόνιμος μηχανισμός που θα μπορεί να χρηματοδοτεί αποζημιώσεις και έργα αποκατάστασης χωρίς κάθε φορά να χρειάζεται έκτακτη αναθεώρηση του κρατικού προϋπολογισμού.

Το «δίχτυ ασφαλείας» των 600 εκατ. ευρώ

Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία έχει το Ταμείο Κρατικής Αρωγής, το οποίο λειτουργεί ως ξεχωριστός μηχανισμός πληρωμών από το 2021, βάσει του νόμου 4797/2021.

Το ειδικό αποθεματικό για τις φυσικές καταστροφές είχε αρχικά ύψος 300 εκατ. ευρώ. Η κυβέρνηση αποφάσισε στη συνέχεια τον διπλασιασμό του, συνδέοντας την ενίσχυσή του με τα έσοδα από το Τέλος Ανθεκτικότητας στην Κλιματική Κρίση, το οποίο επιβαρύνει κυρίως την τουριστική δραστηριότητα.

Με τον τρόπο αυτό δημιουργήθηκε ένας διακριτός δημοσιονομικός «κουμπαράς», από τον οποίο μπορούν να χρηματοδοτούνται οι ανάγκες που προκύπτουν μετά από μεγάλες φυσικές καταστροφές.

Πόσα χρήματα θα πάρουν οι πληγέντες

Στην περίπτωση του Πόρτο Γερμενού, ο τελικός λογαριασμός των ζημιών δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, καθώς συνεχίζονται οι αυτοψίες και η καταγραφή των καταστροφών.

Μέχρι τώρα έχουν πραγματοποιηθεί περισσότερες από 200 αυτοψίες, ενώ περίπου 150 κτίρια έχουν χαρακτηριστεί «κόκκινα» ή «κίτρινα».

Οι πρώτες ενισχύσεις προς τους πληγέντες αφορούν τις άμεσες ανάγκες. Προβλέπεται ποσό έως 600 ευρώ για τις πρώτες βιοτικές ανάγκες, έως 6.000 ευρώ για επισκευή ή αντικατάσταση οικοσκευής στην κύρια κατοικία και έως 3.000 ευρώ για τη δευτερεύουσα κατοικία.

Παράλληλα, προβλέπεται επίδομα προσωρινής στέγασης από 300 έως 500 ευρώ, ενώ για κατοικίες που έχουν καταστραφεί ολοσχερώς η στεγαστική συνδρομή μπορεί να φτάσει έως τα 1.000 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, για κατοικίες έως 150 τ.μ.

Οι πρώτες αυτές καταβολές είναι άμεσες και εφάπαξ. Οι μεγαλύτερες δαπάνες, ωστόσο, ακολουθούν διαφορετική διαδικασία.

Οι μεγάλες δαπάνες έρχονται σταδιακά

Το σημαντικό στοιχείο για τα δημόσια οικονομικά είναι ότι το σύνολο του κόστους μιας φυσικής καταστροφής δεν καταβάλλεται ταυτόχρονα.

Μετά τις πρώτες ενισχύσεις προς τα νοικοκυριά, οι δαπάνες για την αποκατάσταση κατοικιών, δρόμων και λοιπών υποδομών καταβάλλονται σταδιακά, καθώς προχωρούν οι εργασίες και υποβάλλονται τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και τιμολόγια.

Έτσι, οι άμεσες πληρωμές των πρώτων ημερών δεν αποτελούν τον κύριο όγκο της δημοσιονομικής επιβάρυνσης. Το μεγαλύτερο κόστος συνδέεται με τη μακροχρόνια αποκατάσταση των υποδομών και των κτιρίων.

Στην περίπτωση του Πόρτο Γερμενού και της ευρύτερης περιοχής, οι μέχρι σήμερα ενδείξεις παραπέμπουν σε κόστος αρκετά χαμηλότερο από το διαθέσιμο αποθεματικό των 600 εκατ. ευρώ.

Πότε θα υπήρχε πραγματική πίεση

Το οικονομικό επιτελείο εκτιμά ότι, με τα σημερινά δεδομένα, η συγκεκριμένη πυρκαγιά δεν θέτει σε κίνδυνο ούτε την επάρκεια του αποθεματικού ούτε τον σχεδιασμό των μέτρων που αναμένεται να ανακοινωθούν στη ΔΕΘ.

Η εικόνα θα μπορούσε να αλλάξει μόνο στην περίπτωση που μέχρι το τέλος του έτους προκύψει ένας συνδυασμός πολλών και μεγάλης έκτασης φυσικών καταστροφών, με εκτεταμένες ζημιές σε υποδομές και παράλληλες εκκρεμότητες από παλαιότερα περιστατικά, όπως σεισμούς και άλλες καταστροφές.

Σε αυτή την περίπτωση, η συνολική πίεση στο αποθεματικό θα ήταν μεγαλύτερη και θα απαιτούνταν διαφορετική δημοσιονομική διαχείριση.

Για την ώρα, πάντως, ο σχεδιασμός της κυβέρνησης για τη ΔΕΘ παραμένει σε ισχύ. Οι έκτακτες ανάγκες από τις πυρκαγιές καλύπτονται από τον ειδικό μηχανισμό φυσικών καταστροφών, χωρίς να απαιτείται νέα χρηματοδότηση από τον τακτικό προϋπολογισμό.

Με άλλα λόγια, ο μηχανισμός που παρουσιάστηκε στη ΔΕΘ του 2023 φαίνεται σήμερα να επιτελεί ακριβώς τον ρόλο για τον οποίο δημιουργήθηκε: να απορροφά το κόστος των φυσικών καταστροφών, χωρίς αυτό να μεταφέρεται αυτομάτως στον σχεδιασμό των υπόλοιπων κυβερνητικών οικονομικών μέτρων.

SEO τίτλος: ΔΕΘ: Γιατί οι πυρκαγιές δεν επηρεάζουν τις οικονομικές εξαγγελίες της κυβέρνησης

Meta description: Το αποθεματικό των 600 εκατ. ευρώ για φυσικές καταστροφές καλύπτει τις πρώτες αποζημιώσεις και τις αποκαταστάσεις από τις πυρκαγιές, χωρίς προς το παρόν να επηρεάζει τον σχεδιασμό της ΔΕΘ.

Προτεινόμενα tags: ΔΕΘ, Κυριάκος Μητσοτάκης, κρατική αρωγή, πυρκαγιές, αποζημιώσεις, φυσικές καταστροφές, Ταμείο Κρατικής Αρωγής, Πόρτο Γερμενό, οικονομία, κυβέρνηση

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News