Δημόσιο χρέος: Η Ελλάδα αφήνει πίσω το όριο των μνημονίων – Τα δύο κρίσιμα ορόσημα έως το 2029
Κάτω από το 140% του ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει φέτος το ελληνικό δημόσιο χρέος, για πρώτη φορά από την έναρξη της μνημονιακής περιόδου, ενώ το 2029 προβλέπεται να πέσει κάτω και από το κρίσιμο όριο του 120%
Μια αλλαγή με ισχυρό οικονομικό και συμβολικό βάρος καταγράφεται στην πορεία του ελληνικού δημόσιου χρέους. Η αποκλιμάκωση που βρίσκεται σε εξέλιξη τα τελευταία χρόνια οδηγεί πλέον την Ελλάδα σε δύο ορόσημα, τα οποία δεν αφορούν μόνο τους αριθμούς, αλλά και την εικόνα της χώρας απέναντι στις αγορές, στους οίκους αξιολόγησης και στους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Το πρώτο ορόσημο έρχεται μέσα στο 2026. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του υπουργείου Οικονομικών, το δημόσιο χρέος αναμένεται να υποχωρήσει στο 136,8% του ΑΕΠ, από 146,1% το 2025. Αυτό σημαίνει ότι, για πρώτη φορά μετά το 2010, η Ελλάδα περνά κάτω από το επίπεδο του 140%, αφήνοντας πίσω ένα όριο που συνδέθηκε με την είσοδο στη μνημονιακή περίοδο. Το 2010, με το χρέος στο 146% του ΑΕΠ, η χώρα μπήκε στην πιο δύσκολη οικονομική περιπέτεια της μεταπολίτευσης.
Από το 2010 στο 2029: Η διαδρομή προς το 120%
Το δεύτερο μεγάλο ορόσημο τοποθετείται στο 2029. Με βάση τις προβλέψεις, το ελληνικό δημόσιο χρέος αναμένεται τότε να υποχωρήσει στο 119% του ΑΕΠ, περνώντας κάτω από το όριο του 120%, το οποίο θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμο για τις αγορές και τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης. Για το 2027 προβλέπεται περαιτέρω μείωση στο 131,5% του ΑΕΠ και για το 2028 στο 124,6%, πριν από την κάθοδο στο 119% το 2029.
Η εξέλιξη αυτή δεν είναι τυχαία. Όπως επισημαίνει το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο, η μεγάλη μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ στηρίζεται κυρίως στην ανάπτυξη της οικονομίας, στη διατήρηση υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων και στη στρατηγική των πρόωρων αποπληρωμών. Η δημοσιονομική εικόνα της χώρας έχει αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια, με το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025 να κινείται υψηλότερα από τους αρχικούς στόχους και να λειτουργεί ως βασικός παράγοντας μείωσης του χρέους.
Οι πρόωρες αποπληρωμές αλλάζουν την εικόνα
Σημαντικό ρόλο στην αποκλιμάκωση παίζει και η πολιτική πρόωρων αποπληρωμών που εφαρμόζουν το υπουργείο Οικονομικών και ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους. Η Ελλάδα έχει ήδη εξοφλήσει πλήρως τα δάνεια προς το ΔΝΤ από τον Απρίλιο του 2022, ενώ συνεχίζει να αποπληρώνει νωρίτερα τμήματα των διμερών δανείων του πρώτου μνημονίου.
Από το 2019 έως το 2025 η χώρα έχει προχωρήσει σε επτά πρόωρες αποπληρωμές δανείων, συνολικού ύψους περίπου 29,3 δισ. ευρώ. Με την προγραμματισμένη αποπληρωμή του 2026, το συνολικό ποσό αναμένεται να ξεπεράσει τα 36 δισ. ευρώ. Για φέτος έχει προγραμματιστεί νέα πρόωρη αποπληρωμή περίπου 6,94 δισ. ευρώ, η οποία αφορά δάνεια του Greek Loan Facility με αρχικές λήξεις το 2029 και τα έτη 2033-2035.
Η επιτάχυνση των αποπληρωμών έχει διπλό αποτέλεσμα: μειώνει το συνολικό βάρος του χρέους και βελτιώνει το προφίλ των μελλοντικών χρηματοδοτικών αναγκών της χώρας. Με απλά λόγια, η Ελλάδα δεν μειώνει μόνο τον αριθμό που εμφανίζεται ως ποσοστό του ΑΕΠ, αλλά επιχειρεί να κάνει το χρέος της πιο διαχειρίσιμο στις επόμενες δεκαετίες.
Το μεγάλο βάρος παραμένει
Η θετική εικόνα, ωστόσο, δεν ακυρώνει τις δυσκολίες. Το μεγαλύτερο μέρος του χρέους της περιόδου των μνημονίων εξακολουθεί να βρίσκεται στους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς στήριξης, με την αποπληρωμή του να εκτείνεται έως το 2070. Τα δανειακά κεφάλαια που έλαβε η Ελλάδα κατά την περίοδο των τριών προγραμμάτων προσαρμογής ανήλθαν συνολικά σε 288,7 δισ. ευρώ, μέσω διμερών δανείων από χώρες της ευρωζώνης, του EFSF, του ESM και του ΔΝΤ.
Το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο προειδοποιεί ότι, παρά τη θεαματική μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ, η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει σοβαρές προκλήσεις μπροστά της. Οι δαπάνες για τόκους παραμένουν υψηλές, ενώ η σταδιακή επιστροφή σε περισσότερο δανεισμό από τις αγορές σημαίνει ότι το κόστος χρηματοδότησης θα χρειαστεί προσεκτική διαχείριση.
Γιατί τα ορόσημα έχουν σημασία
Η υποχώρηση του χρέους κάτω από το 140% φέτος και κάτω από το 120% το 2029 λειτουργεί ως σήμα επιστροφής της ελληνικής οικονομίας σε πιο σταθερό έδαφος. Δεν εξαφανίζει το βάρος που δημιουργήθηκε την περίοδο της κρίσης, αλλά δείχνει ότι η χώρα κινείται σε τροχιά σταδιακής αποκατάστασης της αξιοπιστίας της.
Για τις αγορές, τους επενδυτές και τους οίκους αξιολόγησης, η μείωση του χρέους αποτελεί ένα από τα βασικά επιχειρήματα υπέρ της περαιτέρω αναβάθμισης της ελληνικής οικονομίας. Για την Ελλάδα, είναι μια προσπάθεια να κλείσει ένας κύκλος που άνοιξε με βίαιο τρόπο το 2010 και καθόρισε για χρόνια την οικονομική και κοινωνική ζωή της χώρας.
Το στοίχημα από εδώ και πέρα είναι αν η αποκλιμάκωση αυτή θα συνεχιστεί χωρίς να υπονομευθεί από χαμηλότερη ανάπτυξη, υψηλότερα επιτόκια ή νέες διεθνείς αναταράξεις. Γιατί το χρέος μειώνεται, αλλά η διαχείρισή του παραμένει μια άσκηση μακράς αντοχής.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
