Δύο συναυλίες, μία ημερομηνία: Ο Ντίλαν στην πρίζα και ο Κηλαηδόνης στη θάλασσα

Αλεξάνδρα Παναγοπούλου

Ο Μπομπ Ντίλαν ανεβαίνει στη σκηνή του Newport με μαύρο δερμάτινο μπουφάν και ηλεκτρική κιθάρα. Ο Λουκιανός Κηλαηδόνης στήνει τη δική του σκηνή πάνω σε μια φορτηγίδα, απέναντι από μια παραλία γεμάτη κόσμο.

Ντίλαν και Κηλαηδόνης συνδέονται από την ίδια ημερομηνία: 25 Ιουλίου. Οι δύο συναυλίες απέχουν ακριβώς 18 χρόνια και άλλαξαν, με διαφορετικό τρόπο, όσα περίμενε το κοινό από τη ζωντανή μουσική.  Το 1965 ο Ντίλαν δοκίμασε τα όρια του folk, προκαλώντας μία από τις πιο πολυσυζητημένες αντιδράσεις στην ιστορία της δημοφιλούς μουσικής. Το 1983 ο Κηλαηδόνης άλλαξε τον ίδιο τον χώρο της συναυλίας, μετατρέποντας τη Βουλιαγμένη σε ένα τεράστιο καλοκαιρινό πάρτι.

Διαβάστε επίσης: Η Πάτρα πάνω στο βινύλιο: Από την «Πατρινιά» του 1935 στις ανεξάρτητες ετικέτες της πόλης

Newport 1965: Τρία ηλεκτρικά τραγούδια και μία ρήξη

Στις 25 Ιουλίου 1965, το κοινό του Newport Folk Festival περίμενε τον γνώριμο, ακουστικό Μπομπ Ντίλαν. Εκείνος εμφανίστηκε με ηλεκτρική κιθάρα και συγκρότημα, έχοντας δίπλα του τον Μάικ Μπλούμφιλντ, τον Αλ Κούπερ και μουσικούς που συνδέονταν με τους Paul Butterfield Blues Band.

Διαβάστε επίσης: Όταν το τραγούδι ξεπερνά την ταινία: Έξι soundtrack επιτυχίες που απέκτησαν δική τους ζωή

Το ηλεκτρικό μέρος της εμφάνισής του περιλάμβανε μόλις τρία τραγούδια: «Maggie’s Farm», «Like a Rolling Stone» και «It Takes a Lot to Laugh, It Takes a Train to Cry». Το επίσημο αρχείο του Μπομπ Ντίλαν καταγράφει στη συνέχεια δύο ακουστικές ερμηνείες, το «Mr. Tambourine Man» και το «It’s All Over Now, Baby Blue».

Οι αποδοκιμασίες που ακούστηκαν εκείνο το βράδυ έγιναν μέρος του μύθου. Άλλοι τις απέδωσαν στην ηλεκτρική στροφή του Ντίλαν, άλλοι στη μικρή διάρκεια του σετ και αρκετοί στην κακή ποιότητα του ήχου. Η εικόνα ενός folk κοινού που απέρριψε συλλογικά την ηλεκτρική κιθάρα περιγράφει μόνο μία πλευρά μιας πολύ πιο σύνθετης ιστορίας.

Στον ίδιο μύθο ανήκει και το περίφημο τσεκούρι του Πιτ Σίγκερ. Η ιστορία τον ήθελε έτοιμο να κόψει τα καλώδια για να σταματήσει την εμφάνιση. Ο ίδιος εξήγησε αργότερα ότι ενοχλήθηκε από την παραμόρφωση του ήχου, επειδή οι στίχοι δεν ακούγονταν καθαρά, και ότι ανέφερε το τσεκούρι πάνω στον θυμό του. Πραγματικό περιστατικό με τσεκούρι δεν τεκμηριώθηκε.

Το Bob Dylan Center χαρακτηρίζει πλέον την εμφάνιση μία από τις καθοριστικές στιγμές της μουσικής του 20ού αιώνα. Τρία ηλεκτρικά τραγούδια είχαν αποδειχθεί αρκετά για να χωρίσουν τη βραδιά σε «πριν» και «μετά».

Βουλιαγμένη 1983: Η σκηνή βγαίνει στη θάλασσα

Τη Δευτέρα 25 Ιουλίου 1983, με πανσέληνο, ο Λουκιανός Κηλαηδόνης παρουσίασε μια εντελώς διαφορετική εκδοχή της συναυλίας. Μαζί με την Άννα Βαγενά και μια μικρή ομάδα συνεργατών οργάνωσε το «Πάρτι στη Βουλιαγμένη», στην πλαζ του ΕΟΤ.

Η σκηνή τοποθετήθηκε πάνω σε φορτηγίδα του Οργανισμού Λιμένος Πειραιώς. Κερκίδες δεν υπήρχαν. Το κοινό μπορούσε να καθίσει στην άμμο, να χορέψει, να ξαπλώσει ή να παρακολουθήσει κολυμπώντας. Οι εκτιμήσεις της Αστυνομίας, όπως καταγράφονται στο επίσημο αρχείο του Λουκιανού Κηλαηδόνη, ανεβάζουν την προσέλευση περίπου στους 100.000 ανθρώπους.

Στη συναυλία συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο Διονύσης Σαββόπουλος, ο Βαγγέλης Γερμανός, η Αφροδίτη Μάνου και ο Γιώργος Νταλάρας. Ο Γιάννης Πετρίδης μετέδιδε τη βραδιά ζωντανά από το Πρώτο Πρόγραμμα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας.

Ο χαρακτηρισμός «ελληνικό Γούντστοκ» ακολούθησε το πάρτι κυρίως λόγω της μαζικότητάς του. Η πραγματική πρωτοτυπία του βρισκόταν στη σχέση που δημιούργησε με το κοινό. Η πλαζ έγινε συναυλιακός χώρος, η θάλασσα μέρος της πλατείας και ο θεατής καλεσμένος σε ένα πάρτι χωρίς καθορισμένη θέση. Τα πλάνα από τότε διατηρούν αυτήν ακριβώς την εικόνα: τραγούδια από την πλωτή σκηνή και ανθρώπους να κάνουν νυχτερινό μπάνιο λίγα μέτρα μακριά.

Ντίλαν και Κηλαηδόνης: Από τον ήχο στον χώρο

Το Newport έθεσε σε δοκιμασία τα ηχητικά όρια του folk. Η Βουλιαγμένη μετακίνησε τα χωρικά όρια της συναυλίας. Ο Ντίλαν ζήτησε από ένα παραδοσιακό φεστιβάλ να δεχθεί τους ενισχυτές του. Ο Κηλαηδόνης κάλεσε το κοινό να έρθει ακόμη και με το μαγιό του.

Από τη μία έμεινε η ηλεκτρική κιθάρα μέσα στις αποδοκιμασίες. Από την άλλη, μια φορτηγίδα κάτω από την πανσέληνο και άνθρωποι που συνέχιζαν να ακούν τη μουσική μέσα από το νερό. Δύο συναυλίες στην ίδια ημερομηνία, με απόσταση 18 ετών, άλλαξαν πρώτα αυτό που έβλεπε και άκουγε το κοινό — και ύστερα όσα περίμενε από μια βραδιά ζωντανής μουσικής.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News