Εκκληση με αφορμή το τραγικό συμβάν των 17χρονων: Να σταματήσει η δημοσιοποίηση άμεσα
Η ομότιμη καθηγήτρια Ψυχιατρικής Μένη Μαλλιώρη απευθύνει έκκληση μέσω της «Π»
«Υπάρχει κίνδυνος έκρηξης μιμητικών αυτοκτονιών στα νεαρά κορίτσια και αγόρια. Η επιδημία άρχισε να ξεδιπλώνεται. Να σταματήσει τώρα! Η εκτεταμένη και συναισθηματικά δραματοποιημένη κάλυψη. Η εξιδανίκευση των αυτοχείρων. Η λεπτομερής, με μεγάλες δόσεις σπαραξικάρδιου ρομαντισμού, περιγραφή της μεθόδου, που αυξάνει τον κίνδυνο επειδή μετατρέπει μία αόριστη σκέψη σε συγκεκριμένο σχέδιο».
Είναι η έκκληση την οποία απευθύνει μέσω της «Π» η ομότιμη καθηγήτρια Ψυχιατρικής Μένη Μαλλιώρη.
Η ίδια υπογραμμίζει ότι «ιδιαίτερα σε εφήβους ή άτομα με ασταθή ψυχική κατάσταση, η έκθεση σε μία δραματική ιστορία μπορεί να ενεργοποιήσει παρορμητικές τάσεις και η αυτοκτονία παύει να φαίνεται αδιανόητη και εμφανίζεται ως ”υπαρκτή επιλογή”».
Η κ. Μαλλιώρη σημειώνει ότι υπάρχουν διεθνείς οδηγίες για τη δημοσιογραφική κάλυψη αυτοκτονιών, από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και τη Διεθνή Ενωση για τη Πρόληψη των Αυτοκτονιών (International Association for Suicide Prevention).
«Από την εποχή του Émile Durkheim στο έργο του Le Suicide γνωρίζουμε ότι η αυτοκτονία είναι και κοινωνικό, όχι μόνο ατομικό φαινόμενο. Επισημάνθηκε ήδη από το 1774, μετά την έκδοση του μυθιστορήματος «Τα Πάθη του Νεαρού Βέρθερου» του Johann Wolfgang von Goethe. Νέοι άνδρες που βίωναν όπως ο ήρωας ανεκπλήρωτο έρωτα, αυτοκτονούσαν με παρόμοιο τρόπο. Η επιδημία έλαβε τεράστιες διαστάσεις στην Ευρώπη. Ορισμένες πόλεις προσπάθησαν ακόμη και να απαγορεύσουν το βιβλίο».
Η καθηγήτρια ψυχιατρικής αναφέρει ότι το φαινόμενο αυτό είναι πολύ γνωστό και έχει παρατηρηθεί σε σχολεία ή πανεπιστήμια, σε στρατόπεδα ή φυλακές, σε μικρές κοινότητες, ακόμη και μετά από τηλεοπτικές σειρές ή ταινίες. Υπενθυμίζει το πιο πρόσφατο, το 2017, η τηλεοπτική σειρά 13 Reasons Why παρουσίαζε με έντονο και δραματικό τρόπο την αυτοκτονία μίας έφηβης. Μετά την προβολή της, σχετικές μελέτες βρήκαν συσχέτιση με αύξηση αυτοκτονιών ή αναζητήσεων σχετικών με αυτοκτονία σε νέους.
Σε ό,τι αφορά το άγχος, την πίεση, την κατάθλιψη που έχει φωλιάσει στην ψυχή των εφήβων και των νέων ανθρώπων, η κ. Μαλλιώρη εξηγεί:
«Οι σύγχρονες κοινωνίες, σκληρά ανταγωνιστικές, προάγουν ηθικά την ανοδική ταξική πορεία, με συνέπεια η κοινωνική κινητικότητα να καθίσταται θεμελιώδες γνώρισμά τους. Αυτή η πορεία όμως, συνήθως άπιαστο όνειρο, είναι ισχυρός πυροδότης έντασης και άγχους. Η ιδέα της υψηλής επίδοσης στα μαθήματα, στις εξετάσεις, στη δουλειά και η επιδίωξή της ως υπέρτατου στόχου βάζει σε μεγάλη δοκιμασία τις ανθρώπινες εφεδρείες, υποθάλπει την επιθετικότητα και τον τυφλό ανταγωνισμό, υπονομεύει τη γνήσια δημιουργικότητα». Κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στο θέμα των πανελλαδικών εξετάσεων τονίζει:
«Η σύνδεση της εκπαίδευσης και των σπουδών με την απόκτηση διπλώματος, το οποίο εξαργυρώνεται με την απόκτηση οικονομικής ευημερίας και κοινωνικού κύρους, είναι παράγων υψηλής επικινδυνότητας για δημιουργία φόβων κοινωνικής εκμηδένισης και ιδεών αυτοϋποτίμησης ή αναξιότητας, σε περίπτωση αποτυχίας. Χαρακτηριστικό φαινόμενο είναι οι αυτοκτονίες των αποτυχόντων μαθητών κάθε Ιούνιο».
Η ψεύτικη εικόνα και τα ανέφικτα πρότυπα
Το τραγικότατο συμβάν των δύο 17χρονων δεν έχει αντίστοιχο προηγούμενο σύμφωνα με τους ειδικούς και τις καταγραφές που έχουν γίνει.
Η κ. Μαλλιώρη μιλώντας γενικότερα και όχι για τις δύο αυτές έφηβες σημειώνει ότι «η πανδημία άλλαξε τη ζωή όλων μας. Σίγουρα τα παιδιά και οι έφηβοι είναι πιο ευάλωτοι από την οργανωμένη προσωπικότητα που μπορεί να έχει ένας ενήλικας. Ετσι είδαμε να ανεβαίνουν κατακόρυφα παγκοσμίως η κατάθλιψη, το άγχος, οι αϋπνίες και τα ψυχοσωματικά προβλήματα στους εφήβους».
Η καθημερινότητα δείχνει ότι απέναντι σε αυτό το κύμα δεν έχει υψωθεί ανάχωμα.
Η κ. Μαλλιώρη εξηγεί: «Τα υποστηρικτικά συστήματα έχουν αλλάξει. Η οικογένεια έχει αλλάξει. Είναι διερευνητέο πόσο συνυπάρχουν πλέον τα μέλη μίας οικογένειας, ώστε να αντιληφθούν έγκαιρα ότι κάτι συμβαίνει. Οι δύο γονείς εργάζονται πάρα πολλές ώρες. Από την άλλη οι εκπαιδευτικοί δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις σύγχρονες προκλήσεις. Δεν μπορούν να διαχειριστούν τα πάρα πολλά ψυχολογικά προβλήματα που προκύπτουν σε μία αίθουσα. Και φυσικά τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τα πρότυπα που προάγονται μέσα από αυτά. Δημιουργούν μία ψεύτικη εικόνα ”τέλειας ζωής”, γεμάτη φίλτρα, επίδειξη, εύκολο χρήμα και ακραίο ανταγωνισμό. Οι νέοι μεγαλώνουν συγκρίνοντας συνεχώς τον εαυτό τους με ανέφικτα πρότυπα, εγκλωβισμένοι σε μία εικονική πραγματικότητα που συχνά οδηγεί σε μοναξιά και απόγνωση».
Τέλος η κ. Μαλλιώρη ανέδειξε και την έλλειψη εξειδικευμένων δομών ψυχικής υγείας για εφήβους 15-18 ετών. Λόγω της έλλειψης αυτής η πλειοψηφία των παιδιών παραμένει ακάλυπτη θεραπευτικά σε πανελλαδικό επίπεδο.
«Ζούμε σε μία κοινωνία υπερσυνδεδεμένων, αλλά βαθιά μοναχικών ανθρώπων. Ανθρώπων με σκυμμένο κεφάλι πάνω στην οθόνη. Μία φράση που συνοψίζει ίσως τη μεγαλύτερη κρίση της εποχής μας. Η πρόληψη -κάτι που καλλιεργούν τα Κέντρα Πρόληψης τα οποία σήμερα έχουν βρεθεί στο στόχαστρο-, η ουσιαστική επικοινωνία, η ενίσχυση της οικογένειας, του σχολείου και των δομών ψυχικής υγείας δεν είναι πολυτέλεια. Είναι ανάγκη. Οι νέοι δεν χρειάζονται άλλη “εικονική τελειότητα” και άλλο δήθεν. Χρειάζονται στήριξη, νόημα, ηθικούς κανόνες, αξίες και πραγματική παρουσία δίπλα τους».
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
