Ενα Κογκρέσο που να μην χαλάει χατίρια

Γιώτα Δημητρίου

Ο Ντόναλντ Τραμπ γνωρίζει πολύ καλά πώς να ζητά ψήφους. Εκείνο που δεν έχει αποδείξει ότι γνωρίζει εξίσου καλά είναι πώς να αποδέχεται ένα «όχι». Και στις σημερινές ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, αυτό ενδέχεται να αποδειχθεί σημαντικότερο από τον αριθμό των εδρών που θα κερδίσουν οι Ρεπουμπλικανοί.

Ο Αμερικανός πρόεδρος επιδιώκει να διατηρήσει τον έλεγχο του Κογκρέσου. Αν οι Δημοκρατικοί αποκτήσουν την πλειοψηφία σε ένα ή και στα δύο σώματα, θα μπορούν να μπλοκάρουν νομοθετικές πρωτοβουλίες και να εντείνουν τον έλεγχο της κυβέρνησής του. Ο Λευκός Οίκος, ωστόσο, έχει ήδη αρχίσει να σχεδιάζει πώς θα κινηθεί χωρίς τη συναίνεσή τους.

Σύμφωνα με το Reuters, στελέχη της κυβέρνησης προετοιμάζουν εδώ και μήνες τη συνέχιση βασικών πολιτικών μέσω εκτελεστικών αποφάσεων, με επίκεντρο τους δασμούς, το μεταναστευτικό και τις ομοσπονδιακές δαπάνες.

Η προετοιμασία για διαφορετικούς κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς είναι θεμιτή. Το πρόβλημα αρχίζει όταν ο έλεγχος της νομοθετικής εξουσίας αντιμετωπίζεται ως εμπόδιο που πρέπει να παρακαμφθεί.

Αν το Κογκρέσο συμφωνεί με τον Τραμπ, αποτελεί σύμμαχο. Αν διαφωνεί, αναζητείται τρόπος να συνεχίσει χωρίς αυτό. Πρόκειται για μια αντίληψη που αντιμετωπίζει τη διάκριση των εξουσιών ως περιορισμό της προεδρικής ισχύος και όχι ως θεμέλιο της δημοκρατίας.

Η ίδια αντίφαση αποτυπώνεται στην οικονομική πολιτική του. Ο Τραμπ παρουσιάζει τους δασμούς ως απόδειξη αμερικανικής ισχύος, όμως οι εμπορικές συγκρούσεις επιβαρύνουν επιχειρήσεις και καταναλωτές. Η πραγματικότητα αυτή δύσκολα συμβιβάζεται με τις θριαμβευτικές περιγραφές της οικονομίας στις προεκλογικές του ομιλίες.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: ΗΠΑ: Στο 60% η αποδοκιμασία Τραμπ λίγο πριν από τις κάλπες – Μπροστά με 7 μονάδες οι Δημοκρατικοί

Στην τελευταία δημοσκόπηση Reuters/Ipsos, μόλις το 32% εγκρίνει τη διακυβέρνησή του, ενώ το 78% των ψηφοφόρων χαρακτηρίζει την αύξηση του κόστους ζωής πολύ σημαντικό ή καθοριστικό παράγοντα για την ψήφο του.

Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η περίπτωση των Αμερικανών αγροτών. Τις τελευταίες εβδομάδες πριν από τις εκλογές, η κυβέρνηση Τραμπ υποσχέθηκε στήριξη άνω των 15 δισεκατομμυρίων δολαρίων, μέσω ενισχύσεων και άλλων παρεμβάσεων, για την αντιμετώπιση των αυξημένων εξόδων σε καύσιμα και λιπάσματα. Πρόκειται για επιβαρύνσεις που έχουν ενισχυθεί σημαντικά από τους δασμούς και τον πόλεμο με το Ιράν.

Η κυβέρνηση επιχειρεί να αντιμετωπίσει με κρατικό χρήμα μέρος των οικονομικών προβλημάτων που οι ίδιες οι πολιτικές της έχουν επιδεινώσει.

Οι αγρότες ασφαλώς χρειάζονται στήριξη. Χρειάζονται, όμως, πρωτίστως συνθήκες που θα τους επιτρέπουν να παράγουν χωρίς να εξαρτούν την επιβίωσή τους από διαδοχικά πακέτα έκτακτης βοήθειας.

Και ο λογαριασμός αυτών των παρεμβάσεων δεν εξαφανίζεται. Μεταφέρεται στον κρατικό προϋπολογισμό και, τελικά, στην κοινωνία.

Η αντίφαση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη στην εξωτερική πολιτική. Ο Τραμπ καλλιέργησε την εικόνα του προέδρου που θα απέτρεπε νέους δαπανηρούς πολέμους. Σήμερα, οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε πόλεμο με το Ιράν, με βαρύ οικονομικό και γεωπολιτικό κόστος.

Σύμφωνα με έρευνα του AP-NORC, το 69% των Αμερικανών θεωρεί ότι ο πόλεμος δεν άξιζε να διεξαχθεί.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Ενδιάμεσες εκλογές ΗΠΑ: Τέσσερις έδρες χωρίζουν τους Δημοκρατικούς από τη Γερουσία – Οι 9 κρίσιμες μάχες

Η στρατιωτική υπεροχή δεν αρκεί για να δικαιώσει μια πολιτική απόφαση. Και η επίκληση της εθνικής ασφάλειας δεν μπορεί να απαλλάσσει έναν πρόεδρο από την υποχρέωση να λογοδοτεί για τις συνέπειές της.

Στο μεταναστευτικό, η αυστηρότητα αποτελεί κεντρικό στοιχείο της πολιτικής ταυτότητας του Τραμπ. Η προστασία των συνόρων είναι νόμιμος στόχος κάθε κράτους. Δεν αποτελεί, όμως, άλλοθι για την υπέρβαση των ορίων της κρατικής εξουσίας.

Οι επιχειρήσεις των ομοσπονδιακών υπηρεσιών έχουν προκαλέσει σοβαρές αντιδράσεις, με αποκορύφωμα τους θανάτους δύο Αμερικανών πολιτών, της Ρενέ Γκουντ και του Άλεξ Πρέτι, από πυρά ομοσπονδιακών πρακτόρων στη Μινεάπολη.

Ένα δημοκρατικό κράτος δεν αποδεικνύει την ισχύ του από το πόσο σκληρά μπορεί να επιβληθεί. Την αποδεικνύει από τα όρια που δεν επιτρέπει στον εαυτό του να ξεπεράσει.

Η ίδια δοκιμασία αφορά και την εκλογική διαδικασία. Μόλις μία ημέρα πριν από τις κάλπες, το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε το έκτακτο αίτημα της κυβέρνησης Τραμπ να διαχωριστούν επιστολικές ψήφοι στην Καλιφόρνια, με βάση ισχυρισμούς ότι περίπου 20.000 εγγεγραμμένοι εκλογείς ενδέχεται να μην είχαν αμερικανική υπηκοότητα. Είχαν προηγηθεί δικαστικές αποφάσεις που αμφισβητούσαν την επάρκεια των στοιχείων και επισήμαιναν τον κίνδυνο να επηρεαστούν νόμιμοι ψηφοφόροι.

Η αντιμετώπιση της εκλογικής παρανομίας είναι αναγκαία. Η υπονόμευση, όμως, της εμπιστοσύνης στην κάλπη με ανεπαρκώς τεκμηριωμένους ισχυρισμούς δεν προστατεύει τη δημοκρατία. Την αποδυναμώνει.

Για έναν πρόεδρο που εξακολουθεί να αμφισβητεί την ήττα του το 2020, το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα. Οι εκλογές δεν μπορούν να είναι αξιόπιστες όταν κερδίζει η παράταξή του και ύποπτες όταν υπάρχει πιθανότητα να χάσει.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Τραμπ: Το σχέδιο να κυβερνήσει χωρίς τη στήριξη του Κογκρέσου – Τι ετοιμάζει ο Λευκός Οίκος

Ασφαλώς, οι Δημοκρατικοί δεν απαλλάσσονται από τις δικές τους ευθύνες. Οφείλουν να παρουσιάσουν πειστικές λύσεις για την ακρίβεια, τη στέγαση, την υγεία και τις κοινωνικές ανισότητες. Η δυσαρέσκεια απέναντι στον Τραμπ δεν αποτελεί αυτομάτως ψήφο εμπιστοσύνης στην αντιπολίτευση.

Δεν αναιρεί, όμως, ούτε μία από τις ευθύνες του σημερινού προέδρου.

Ο Τραμπ έχει αποδείξει ότι μπορεί να κυριαρχεί στην επικαιρότητα, να επιβάλλει τους όρους της πολιτικής αντιπαράθεσης και να μετατρέπει κάθε σύγκρουση σε προσωπικό θέαμα. Αυτό που δεν έχει αποδείξει είναι ότι μπορεί να αντιμετωπίσει την αντίθετη άποψη χωρίς να τη θεωρεί απειλή για την εξουσία του.

Το Κογκρέσο δεν υπάρχει για να επικυρώνει τις επιθυμίες του προέδρου. Υπάρχει και για να του λέει «όχι».

Και αυτό είναι ίσως το δυσκολότερο μάθημα για τον Ντόναλντ Τραμπ: στη δημοκρατία, το «όχι» δεν είναι προσωπική προσβολή. Είναι όριο στην εξουσία.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News