Πελοπόννησος Newsroom

Το 2ο μέρος της μεγάλης δημοσκόπησης που διενεργήθηκε από την DATA C. για λογαριασμό της εφημερίδας «Πελοπόννησος» παρουσιάζει σήμερα κρίσιμες πτυχές του πολιτικού τοπίου στην Αχαΐα, με έμφαση στην πολιτική εκπροσώπηση, στις κομματικές συσπειρώσεις και στις μετακινήσεις των ψηφοφόρων.

Μετά την παρουσίαση της πρόθεσης και της εκτίμησης ψήφου στο πρώτο μέρος της έρευνας, η σημερινή ανάλυση προχωρά σε μεγαλύτερο βάθος, εξετάζοντας τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες της Αχαΐας αξιολογούν τα πολιτικά πρόσωπα και διαμορφώνουν τις εκλογικές τους επιλογές. Παράλληλα, καταγράφει τις βασικές μετακινήσεις μεταξύ των κομμάτων, τις διαρροές και τις νέες κατευθύνσεις που διαμορφώνονται στο εκλογικό σώμα.

Διαβάστε το πρώτο μέρος της δημοσκόπησης: Ερευνα Data Consultants: Πρώτη η ΝΔ στην Αχαΐα χωρίς εκλογική κυριαρχία – Η πρόθεση ψήφου, τα κόμματα και ο Σαμαράς

Το δεύτερο αυτό μέρος της δημοσκόπησης έρχεται να συμπληρώσει την εικόνα που διαμορφώθηκε χθες, προσφέροντας νέα δεδομένα και ερμηνευτικά εργαλεία για την ανάγνωση των πολιτικών εξελίξεων στην Αχαΐα – και όχι μόνο.

1. Πολιτική Ηγεσία, η κρίση εκπροσώπησης πίσω από τα πρόσωπα

Από την ερώτηση: «Μεταξύ των πολιτικών αρχηγών ποια/ος νομίζετε ότι είναι καταλληλότερος/η για πρωθυπουργός της χώρας; –  ΑΥΘΟΡΜΗΤΗ»

Γράφημα 1

Το σημαντικότερο εύρημα δεν είναι ότι ο Κ. Μητσοτάκης προηγείται με 23,5%, ούτε ότι ο Α. Τσίπρας ακολουθεί με 17,4%. Είναι ότι η επιλογή «Κανένας» συγκεντρώνει 38,8%, ποσοστό υψηλότερο από οποιονδήποτε πολιτικό αρχηγό. Η δυσπιστία απέναντι στην πολιτική ηγεσία παραμένει βαθύτερη από τον ανταγωνισμό μεταξύ των κομμάτων. Σημαντικό μέρος της κοινωνίας δυσκολεύεται να αναγνωρίσει πρόσωπα που να εκφράζουν πειστικά τις προσδοκίες του.

 Οι δύο βασικοί διεκδικητές της πολιτικής ηγεσίας στηρίζονται σε διαφορετικές κοινωνικές συμμαχίες. Ο Κ. Μητσοτάκης εμφανίζει ισχυρότερη επιρροή στις ηλικίες άνω των 71 ετών, στους ψηφοφόρους της Ν.Δ. του 2023, στους πολίτες που αυτοτοποθετούνται στην Κεντροδεξιά και τη Δεξιά και στην Αιγιάλεια. Αντίθετα, ο Α. Τσίπρας εμφανίζει μεγαλύτερη απήχηση στις παραγωγικές ηλικίες, στους πρώην ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ, σε μέρος των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ, στην Αριστερά και Κεντροαριστερά και στα Καλάβρυτα–Ερύμανθο. Οι υπόλοιποι πολιτικοί αρχηγοί διατηρούν διακριτές αλλά περιορισμένες κοινωνικές βάσεις. Ο Ν. Ανδρουλάκης παραμένει ισχυρότερος στον χώρο του ΠΑΣΟΚ και σε τμήμα του Κέντρου, ενώ η Μ. Καρυστιανού εμφανίζει αξιοσημείωτη απήχηση σε συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες χωρίς ακόμη να συγκροτεί ευρεία διακομματική βάση.

Η αξιολόγηση των πολιτικών αρχηγών δεν ταυτίζεται απόλυτα με την πρόθεση ψήφου. Το γεγονός αυτό δείχνει ότι σημαντικό μέρος του εκλογικού σώματος διαχωρίζει την αξιολόγηση των πολιτικών προσώπων από την τελική κομματική επιλογή.

1.1        Ηλικιακή ομάδα x Καταλληλότερος Πρωθυπουργός

Γράφημα 2

Οι παραγωγικές ηλικίες είναι πιο ανοιχτές στον πολιτικό ανταγωνισμό από τις μεγαλύτερες γενιές. Ο Α. Τσίπρας εμφανίζει ισχυρότερη παρουσία στις παραγωγικές ηλικίες, ενώ ο Κ. Μητσοτάκης υπερέχει στις μεγαλύτερες ηλικίες. Παράλληλα, στις ηλικίες 36–47 η επιλογή «Κανένας» φτάνει στο 50,4%, το υψηλότερο ποσοστό της ηλικιακής κατανομής. Η ηλικία αποτελεί τον ισχυρότερο παράγοντα διαφοροποίησης, αναδεικνύοντας το γεγονός ότι η κρίση εκπροσώπησης αφορά κυρίως τις παραγωγικές ηλικίες και όχι το σύνολο του εκλογικού σώματος.

1.2        Πρόθεση ψήφου × Καταλληλότερος Πρωθυπουργός

Πίνακας 17

• Η ΝΔ έχει σχεδόν πλήρη ταύτιση κόμματος–ηγεσίας με το 93,1% όσων δηλώνουν ότι θα ψηφίσουν ΝΔ θεωρούν καταλληλότερο πρωθυπουργό τον Κ.Μητσοτάκη. Αυτό δείχνει πολύ υψηλή συνοχή μεταξύ κομματικής επιλογής και ηγεσίας.
• Στο ΠΑΣΟΚ υπάρχει εμφανής απόσταση από την ηγεσία. Μόνο το 42,3% των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ θεωρεί καταλληλότερο πρωθυπουργό τον Ν. Ανδρουλάκη. Αντίθετα, το 34,0% απαντά «Κανένας», ενώ αξιοσημείωτο είναι ότι το 12,4% των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ  θεωρεί καταλληλότερο τον Κ. Μητσοτάκη.
• Ο Α. Τσίπρας διατηρεί πολύ ισχυρό προσωπικό αποτύπωμα. Το 83,2% των ψηφοφόρων της ΕΛΑΣ τον θεωρεί καταλληλότερο πρωθυπουργό. Αυτό δείχνει ότι το νέο κόμμα βασίζεται σε πολύ ισχυρή προσωπική ηγεσία.
• Στο ΚΚΕ η κομματική επιλογή είναι ισχυρότερη από την ηγετική ταύτιση. Το 55,6% των ψηφοφόρων του ΚΚΕ απαντά «Κανένας». Δηλαδή επιλέγει το κόμμα, αλλά δεν αναγνωρίζει κάποιον πολιτικό αρχηγό ως καταλληλότερο πρωθυπουργό.

2. Οι μετακινήσεις που διαμορφώνουν το νέο πολιτικό σκηνικό

Η νέα αρχιτεκτονική του πολιτικού ανταγωνισμού: Η ανάλυση των μετακινήσεων επιβεβαιώνει ότι η Αχαΐα δεν βρίσκεται μπροστά σε μια απλή ανακατανομή εκλογικών ποσοστών. Βρίσκεται σε μια διαδικασία ανασύνθεσης του πολιτικού ανταγωνισμού. Η ΝΔ εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό πόλο της Κεντροδεξιάς, όμως η διατήρηση της πρωτιάς της εξαρτάται από τη δυνατότητα περιορισμού των διαρροών και διεύρυνσης της απήχησής της στις κοινωνικές ομάδες με μεγαλύτερη πολιτική κινητικότητα. Η ΕΛΑΣ δεν ενισχύεται μόνο επειδή προσελκύει πρώην ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ. Ενισχύεται επειδή αποκτά τα χαρακτηριστικά ενός νέου, σταθερού φορέα εκπροσώπησης στον προοδευτικό χώρο. Το ΠΑΣΟΚ διατηρεί τον ρόλο του ως κρίσιμου παράγοντα του πολιτικού συστήματος, όμως η μελλοντική του δυναμική θα εξαρτηθεί από την ικανότητά του να εκφράσει ένα ευρύτερο ακροατήριο πέρα από τον σημερινό κομματικό του πυρήνα.

Η “γκρίζα ζώνη” θα κρίνει τις εξελίξεις: Οι αναποφάσιστοι και οι ψηφοφόροι με χαμηλή κομματική ταύτιση εξακολουθούν να αποτελούν τη σημαντικότερη δεξαμενή μελλοντικών μετακινήσεων. Οι ομάδες αυτές εμφανίζονται περισσότερο στις παραγωγικές ηλικίες και στον χώρο του πολιτικού Κέντρου, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι οι επόμενες εκλογές δύσκολα θα κριθούν μόνο από τη συσπείρωση των παραδοσιακών κομματικών βάσεων.

2.1        Συσπειρώσεις – μετακινήσεις ψηφοφόρων ΝΔ (ΕΘΝΙΚΕΣ 2023). Η ΝΔ διατηρεί τον βασικό κορμό της, αλλά εμφανίζει διαρροές

Σχήμα 1

 Η ΝΔ διατηρεί τον ισχυρότερο εκλογικό πυρήνα, καταγράφοντας τον υψηλότερο βαθμό συσπείρωσης μεταξύ των μεγάλων κομμάτων, στο 66,0%. Η βασική της πρόκληση δεν αφορά τόσο τη διατήρηση του πυρήνα της όσο τον περιορισμό των διαρροών προς άλλους πολιτικούς σχηματισμούς, κυρίως του ευρύτερου κεντροδεξιού χώρου.

Οι σημαντικότερες μετακινήσεις καταγράφονται προς την ΕΛΑΣ, σε ποσοστό 5,0%, προς το ΠΑΣΟΚ–ΚΙΝΑΛ με 3,7%, προς την ΕΛΠΙΔΑ με 3,0% και προς τα «λοιπά κόμματα» με 5,3%. Παράλληλα, κρίσιμο ζητούμενο αποτελεί η επαναπροσέγγιση των αναποφάσιστων που είχαν επιλέξει τη ΝΔ στις εθνικές εκλογές του 2023, καθώς το 7,3% αυτών δηλώνει σήμερα ότι δεν έχει αποφασίσει τι θα ψηφίσει.

Επομένως, η ΝΔ εξακολουθεί να εμφανίζει την υψηλότερη συσπείρωση στο πολιτικό σύστημα. Ωστόσο, οι βασικές της απώλειες εντοπίζονται κυρίως εντός της ευρύτερης Κεντροδεξιάς. Η στρατηγική της πρόκληση δεν είναι η πολιτική επιβίωση, αλλά η ανάκτηση των διαρροών και η διεύρυνση της εκλογικής της επιρροής.

2.2         Συσπειρώσεις – μετακινήσεις ψηφοφόρων ΠΑΣΟΚ -ΚΙΝΑΛ (ΕΘΝΙΚΕΣ 2023). Το ΠΑΣΟΚ συγκρατεί τη βάση του, αλλά πιέζεται από την ΕΛΑΣ

Σχήμα 2

Το ΠΑΣΟΚ–ΚΙΝΑΛ διατηρεί μια σταθερή εκλογική βάση, με τη συσπείρωσή του να διαμορφώνεται στο 59,3%. Ωστόσο, η περαιτέρω ενίσχυσή του δυσχεραίνεται από τον αυξημένο ανταγωνισμό στον χώρο της Κεντροαριστεράς και κυρίως από τις σημαντικές διαρροές προς την ΕΛΑΣ, οι οποίες ανέρχονται στο 14,8%.Αξιοσημείωτες μετακινήσεις καταγράφονται επίσης προς την ΕΛΠΙΔΑ, σε ποσοστό 5,6%, προς τη ΝΔ με 4,6% και προς την Πλεύση Ελευθερίας με 3,7%. Παράλληλα, το 2,8% όσων είχαν ψηφίσει ΠΑΣΟΚ–ΚΙΝΑΛ στις εθνικές εκλογές του 2023 δηλώνει σήμερα αναποφάσιστο.

Η εικόνα αυτή δείχνει ότι το κόμμα εξακολουθεί να συγκρατεί σε ικανοποιητικό βαθμό τον βασικό πυρήνα των ψηφοφόρων του, αλλά δέχεται έντονη πίεση από ανταγωνιστικούς σχηματισμούς. Η μελλοντική εκλογική του επίδοση θα εξαρτηθεί κυρίως από την ικανότητά του να περιορίσει τις διαρροές και να διευρύνει την επιρροή του πέρα από τη σημερινή κομματική του βάση.

2.3 Μετακινήσεις ψηφοφόρων στην ΕΛΑΣ: αντλεί δυνάμεις από ολόκληρο τον χώρο της αντιπολίτευσης

Ο προοδευτικός χώρος ανασυντίθεται: Η άνοδος της ΕΛΑΣ αποτυπώνει μια ευρύτερη αναδιάταξη στον προοδευτικό χώρο. Οι σημαντικότερες μετακινήσεις προς αυτήν προέρχονται από την εκλογική βάση του πρώην ΣΥΡΙΖΑ, καθώς το 59,3% των ψηφοφόρων του κατευθύνεται προς την ΕΛΑΣ. Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ παύει να λειτουργεί ως ο βασικός πόλος αναφοράς της κεντροαριστεράς, ενώ η ΕΛΑΣ αναδεικνύεται στον κύριο αποδέκτη των ψηφοφόρων που αναζητούν νέα πολιτική εκπροσώπηση. Η δυναμική της, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στην ανασυσπείρωση της παλαιάς εκλογικής βάσης του ΣΥΡΙΖΑ. Η ΕΛΑΣ προσελκύει επίσης το 14,3% των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ–ΚΙΝΑΛ στις εθνικές εκλογές του 2023, δηλαδή περίπου έναν στους επτά ψηφοφόρους. Η επίδοσή της αυτή καταδεικνύει ότι διεκδικεί ευρύτερη παρουσία στην Κεντροαριστερά και διαμορφώνει σταδιακά μια νέα, πολυσυλλεκτική εκλογική βάση.

Η μεταβολή που καταγράφεται δεν συνιστά, επομένως, μια απλή μετακίνηση ψηφοφόρων μεταξύ κομμάτων, αλλά μια ουσιαστική ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου. Η μεγαλύτερη ανακατανομή δυνάμεων πραγματοποιείται στο εσωτερικό της Κεντροαριστεράς, με την ΕΛΑΣ να ενισχύεται από διαφορετικές δεξαμενές της αντιπολίτευσης. Η εξέλιξη αυτή ασκεί ιδιαίτερη πίεση στο ΠΑΣΟΚ–ΚΙΝΑΛ. Η πρόκλησή του δεν αφορά μόνο τη συγκράτηση της εκλογικής του βάσης, αλλά και τη διατήρηση της δυνατότητάς του να διεκδικήσει πρωταγωνιστικό ρόλο και πολιτική ηγεμονία στον ευρύτερο προοδευτικό χώρο.

2.4 Μετακινήσεις ψηφοφόρων στην ΕΛΠΙΔΑ: προσελκύει κυρίως ψηφοφόρους της ΝΙΚΗΣ και της Πλεύσης

Η ΕΛΠΙΔΑ διαμορφώνει μια ετερογενή εκλογική βάση, προσελκύοντας ψηφοφόρους τόσο από κόμματα διαμαρτυρίας όσο και από διαφορετικές πλευρές του πολιτικού φάσματος  με τις μεγαλύτερες μετακινήσεις να καταγράφονται από τη ΝΙΚΗ και την Πλεύση Ελευθερίας.

Με βάση την ψήφο στις εθνικές εκλογές του Μαΐου 2023, προς την ΕΛΠΙΔΑ κατευθύνεται το 34,4% των ψηφοφόρων της ΝΙΚΗΣ και το 14,8% της εκλογικής βάσης της Πλεύσης Ελευθερίας. Ακολουθούν οι ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ, σε ποσοστό 6,8%, της Ελληνικής Λύσης με 6,3% και του ΠΑΣΟΚ–ΚΙΝΑΛ με 5,6%. Μικρότερες, αλλά αξιοσημείωτες, μετακινήσεις καταγράφονται επίσης από το ΚΚΕ, σε ποσοστό 3,3%, και από τη Νέα Δημοκρατία, σε ποσοστό 3,0%.

Ταυτότητα της Έρευνας

Eρμηνευτική σημείωση: Τα αποτελέσματα αποτυπώνουν τις απόψεις των πολιτών κατά τον χρόνο διεξαγωγής της και δεν αποτελούν πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσματος. Οι πολιτικές στάσεις και οι εκλογικές προτιμήσεις ενδέχεται να μεταβληθούν υπό την επίδραση πολιτικών, κοινωνικών ή οικονομικών εξελίξεων που θα μεσολαβήσουν έως την εκλογική αναμέτρηση.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News