Ερωτικές απάτες made in Ukraine: Ο πόλεμος, τα ψεύτικα προφίλ, οι εικόνες ΑΙ και χιλιάδες ευρώ
Επιτήδειοι παριστάνουν εγκλωβισμένες Ουκρανές και ζητούν χρήματα από άνδρες που πιστεύουν ότι έχουν αναπτύξει ερωτική σχέση μαζί τους – Έρευνα αποκάλυψε 58 περιπτώσεις, ενώ ανθρωπιστική οργάνωση έχει δεχθεί περίπου 200 σχετικά αιτήματα από το 2022
Μια οργανωμένη μορφή διαδικτυακής απάτης, με πρόσχημα τον πόλεμο στην Ουκρανία, αποκαλύπτει έρευνα του Kyiv Independent. Επιτήδειοι εκμεταλλεύονται τη συναισθηματική εμπλοκή ανδρών που αναζητούν σύντροφο, παρουσιάζοντας ψεύτικες ιστορίες γυναικών που δήθεν έχουν εγκλωβιστεί σε περιοχές υπό ρωσική κατοχή και χρειάζονται οικονομική βοήθεια για να διαφύγουν.
Για να κάνουν τις ιστορίες τους πιστευτές, χρησιμοποιούν κλεμμένες φωτογραφίες, πλαστά διαβατήρια, κατασκευασμένες ταυτότητες και εικόνες που έχουν υποστεί επεξεργασία με τεχνητή νοημοσύνη. Αφού κερδίσουν την εμπιστοσύνη των θυμάτων, ζητούν χρήματα για έξοδα μετακίνησης, ταξιδιωτικά έγγραφα και υποτιθέμενα εμπόδια που προκύπτουν κατά τη διάρκεια της διαφυγής.
Η έρευνα εξέτασε 58 υποθέσεις που παραπέμφθηκαν στο ουκρανικό μέσο από τη μη κερδοσκοπική οργάνωση Helping to Leave, η οποία συνδράμει ανθρώπους που θέλουν να εγκαταλείψουν περιοχές υπό ρωσικό έλεγχο. Τα ευρήματα έδειξαν ότι πολλές από τις γυναίκες που εμφανίζονταν ως εγκλωβισμένες δεν βρίσκονταν καν στις περιοχές που επικαλούνταν, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι ταυτότητές τους ήταν εξ ολοκλήρου κατασκευασμένες.
Ο 48χρονος που πίστεψε ότι γνώρισε τον έρωτα στην κατεχόμενη Ουκρανία
Μία από τις περιπτώσεις που εξετάστηκαν αφορά τον Στέφαν, έναν 48χρονο Αυστριακό, ο οποίος γνώρισε μέσω της ιστοσελίδας γνωριμιών Christian Cupid μια γυναίκα που συστηνόταν ως «Αλόνα Παντσένκο». Εκείνη ισχυριζόταν ότι ζούσε στην Ενερχοντάρ, στην περιφέρεια Ζαπορίζια, η οποία βρίσκεται υπό ρωσική κατοχή.
Η επικοινωνία τους συνεχίστηκε μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου για περίπου τρεις μήνες. Δεν πραγματοποίησαν ποτέ τηλεφωνική επικοινωνία ή βιντεοκλήση, καθώς η γυναίκα υποστήριζε ότι δεν είχε κινητό τηλέφωνο και χρησιμοποιούσε ένα παλιό tablet με πρόσβαση σε δημόσια δίκτυα Wi-Fi.
Σταδιακά, η ιστορία της γινόταν όλο και πιο δραματική. Έλεγε ότι ήταν άνεργη, ότι είχε ξεμείνει από χρήματα και ότι είχε χρειαστεί να νοσηλευτεί λόγω εξάντλησης, αφού είχε μείνει δύο ημέρες χωρίς φαγητό. Τελικά, υποστήριξε ότι χρειαζόταν οικονομική βοήθεια για να εγκαταλείψει την κατεχόμενη περιοχή και να συναντήσει τον Στέφαν.
Η έρευνα, ωστόσο, αποκάλυψε ότι οι φωτογραφίες που του έστελνε ανήκαν σε άλλη γυναίκα, ενώ εικόνες που παρουσιάζονταν ως στιγμιότυπα από την Ενερχοντάρ προέρχονταν από τοπικό μέσο ενημέρωσης. Σε ορισμένες φωτογραφίες και βίντεο υπήρχαν ενδείξεις επεξεργασίας με τεχνητή νοημοσύνη. Ακόμη και το έγγραφο ταυτοποίησης που είχε στείλει περιείχε μη έγκυρο αριθμό και φωτογραφία που είχε υποστεί επεξεργασία.
Η τελική αντίφαση προέκυψε όταν η «Αλόνα» ζήτησε να της σταλούν χρήματα μέσω Western Union. Ο Στέφαν αντιλήφθηκε ότι κάτι δεν πήγαινε καλά, καθώς η υπηρεσία δεν λειτουργεί στις περιοχές υπό ρωσική κατοχή, και τελικά δεν προχώρησε στην πληρωμή.
Τα πλαστά έγγραφα και τα 2.500 ευρώ που έχασε ένας Γερμανός
Διαφορετική κατάληξη είχε η περίπτωση του Κάρστεν Ρ., ενός Γερμανού που γνώρισε στο Διαδίκτυο μια γυναίκα με το όνομα «Βικτόρια Κρεμεντσούτσκα». Εκείνη υποστήριζε ότι είχε εγκλωβιστεί σε περιοχή υπό ρωσική κατοχή και ζητούσε χρήματα για να διαφύγει.
Αφού ο Κάρστεν δέχθηκε να τη βοηθήσει, η γυναίκα άρχισε να παρουσιάζει διαδοχικά εμπόδια που απαιτούσαν νέες πληρωμές. Αρχικά, ισχυρίστηκε ότι έπρεπε να πληρώσει για να περάσει από σημείο ελέγχου και στη συνέχεια επικαλέστηκε ένα χρέος που δεν της επέτρεπε να συνεχίσει το ταξίδι της.
Τα έγγραφα που έστειλε αποδείχθηκαν πλαστά. Το αντίγραφο του διαβατηρίου είχε υποστεί ψηφιακή επεξεργασία, η φωτογραφία είχε τοποθετηθεί με Photoshop και το επώνυμο περιείχε ορθογραφικό λάθος. Παράλληλα, οι φωτογραφίες της ανήκαν σε άλλη γυναίκα που ζούσε στη Ρωσία, ενώ μία εικόνα που είχε σταλεί για να αποδείξει την ταυτότητά της και την ετοιμότητά της να ταξιδέψει είχε υποστεί επεξεργασία με ΑΙ.
Ο Κάρστεν δυσκολεύτηκε να διακόψει την επικοινωνία ακόμη και όταν άρχισε να εντοπίζει τις αντιφάσεις. Τελικά πείστηκε ότι είχε πέσει θύμα απάτης, αλλά μέχρι να σταματήσει τις πληρωμές είχε χάσει συνολικά 2.500 ευρώ. Σε άλλη περίπτωση που αναφέρεται στην έρευνα, το θύμα φέρεται να έστειλε περίπου 9.000 ευρώ.
Περίπου 200 αιτήματα για τη διάσωση γυναικών που δεν βρίσκονταν στα κατεχόμενα
Η οργάνωση Helping to Leave, η οποία από το 2022 έχει συνδράμει χιλιάδες ανθρώπους να εγκαταλείψουν περιοχές υπό ρωσικό έλεγχο, άρχισε σταδιακά να δέχεται αιτήματα διαφορετικού χαρακτήρα.
Άνδρες από το εξωτερικό επικοινωνούσαν με την οργάνωση ζητώντας βοήθεια για την απομάκρυνση γυναικών που είχαν γνωρίσει μέσω Διαδικτύου και οι οποίες υποστήριζαν ότι ήταν εγκλωβισμένες σε κατεχόμενα ουκρανικά εδάφη. Ορισμένοι είχαν ήδη στείλει χρήματα, πιστεύοντας ότι κάλυπταν τα έξοδα διαφυγής τους.
Σύμφωνα με τη Νατάλια, υπεύθυνη επικοινωνίας της οργάνωσης, έχουν καταγραφεί περίπου 200 τέτοια αιτήματα τα τελευταία τέσσερα χρόνια, ενώ πλέον φτάνουν έως και τέσσερις σχετικές εκκλήσεις την εβδομάδα.
Η έρευνα του Kyiv Independent διαπίστωσε ότι, από τις 58 περιπτώσεις που εξετάστηκαν, οι δημοσιογράφοι κατάφεραν να αντιστοιχίσουν 22 φωτογραφίες προφίλ με πραγματικές γυναίκες. Σε δύο επιπλέον περιπτώσεις υπήρχαν ενδείξεις ότι χρησιμοποιούνταν ταυτότητες δημιουργημένες με τεχνητή νοημοσύνη.
Από τα 22 προφίλ που αντιστοιχούσαν σε πραγματικά πρόσωπα, μόνο επτά χρησιμοποιούσαν ονόματα που συμφωνούσαν με τις γυναίκες των φωτογραφιών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι γυναίκες συμμετείχαν σε βιντεοκλήσεις, αλλά αποδείχθηκε ότι ζούσαν σε περιοχές υπό ουκρανικό έλεγχο ή στο εξωτερικό και όχι στα κατεχόμενα εδάφη.
Πώς λειτουργούσε το δίκτυο εξαπάτησης
Οι περισσότερες γνωριμίες ξεκινούσαν από ιστοσελίδες όπως οι UkraineDate, Christian Cupid και International Cupid. Σε άλλες περιπτώσεις, οι γυναίκες προσέγγιζαν απευθείας τους άνδρες μέσω Instagram ή X.
Το μοτίβο ήταν επαναλαμβανόμενο: αρχικά δημιουργούνταν μια συναισθηματική σχέση, στη συνέχεια παρουσιάζονταν ολοένα πιο δύσκολες συνθήκες διαβίωσης και τελικά διατυπωνόταν αίτημα για οικονομική βοήθεια. Οι υποτιθέμενες εγκλωβισμένες γυναίκες απέφευγαν τις βιντεοκλήσεις, επικαλούμενες προβλήματα σύνδεσης, παλιές συσκευές ή περιορισμούς στην επικοινωνία.
Σε ορισμένες περιπτώσεις έστελναν ακόμη και ζωντανή τοποθεσία μέσω WhatsApp, επιχειρώντας να πείσουν τα θύματα ότι βρίσκονταν σε περιοχή υπό ρωσική κατοχή. Ωστόσο, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα δεδομένα GPS μπορούν να παραποιηθούν με ειδικές εφαρμογές. Σε σχετικό πείραμα κατάφεραν μέσα σε δέκα λεπτά να εμφανίσουν τοποθεσία στο Παρίσι, ενώ βρίσκονταν στην Ουκρανία.
Όταν οι ιστορίες δεν αρκούσαν για να πείσουν τα θύματα, οι απατεώνες κατέφευγαν σε πλαστά διαβατήρια και άλλα έγγραφα. Από τα έγγραφα που εξετάστηκαν στο πλαίσιο της έρευνας, όλα εκτός από ένα παρουσίαζαν ενδείξεις ψηφιακής αλλοίωσης.
Οι πληρωμές ζητούνταν μέσω υπηρεσιών όπως η Western Union, η RIA και η MoneyGram, αλλά και μέσω PayPal. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα στοιχεία πληρωμής οδήγησαν τους ερευνητές σε πρόσωπα που συνδέονταν με τη Ρωσία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ταυτοποιήθηκαν όλοι όσοι βρίσκονταν πίσω από τις απάτες.
Πώς μπορούν να προστατευτούν οι χρήστες
Η Άννα Μπάουερ-Ζούιεβα, ιδιοκτήτρια του ουκρανικού γραφείου γνωριμιών Grace Family, επισημαίνει ότι η πραγματοποίηση ζωντανής βιντεοκλήσης αποτελεί ένα από τα πρώτα βήματα για την επαλήθευση μιας διαδικτυακής γνωριμίας. Η ανταλλαγή φωτογραφιών ή προηχογραφημένων βίντεο δεν προσφέρει την ίδια διασφάλιση.
Παράλληλα, η Helping to Leave συνιστά σε όσους θέλουν να βοηθήσουν ανθρώπους που βρίσκονται εγκλωβισμένοι στα κατεχόμενα ουκρανικά εδάφη να απευθύνονται σε επαληθευμένες ανθρωπιστικές οργανώσεις και να αποφεύγουν την αποστολή χρημάτων σε πρόσωπα που έχουν γνωρίσει αποκλειστικά μέσω Διαδικτύου.
Η βασική προειδοποίηση της έρευνας είναι σαφής: η συναισθηματική πίεση, οι επαναλαμβανόμενες έκτακτες ανάγκες, η επίμονη αποφυγή βιντεοκλήσεων και τα αιτήματα για χρήματα αποτελούν ενδείξεις που απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή, ακόμη και όταν οι φωτογραφίες και τα έγγραφα φαίνονται αρχικά πειστικά.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
