ΕΣΠΑ μπαίνει ΕΣΠΑ βγαίνει
Ο Λυκούργος Σταυρουλόπουλος γράφει για τη Δημόσια Διαβούλευση για το νέο Αναπτυξιακό Σχέδιο της Περιφέρειας
Η Έναρξη της Δημόσιας Διαβούλευσης για το Εθνικό και Περιφερειακό Εταιρικό Σχέδιο (ΕΠΕΣ) δεν είναι μια τυπική διαδικασία. Αποτελεί σημαντικό κομμάτι του Σχεδιασμού της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2028-2034 και, συνιστά τη μετάβαση από το γνωστό σε όλους ΕΣΠΑ σε μια νέα Αρχιτεκτονική άντλησης αναπτυξιακών πόρων.
Δεν πρόκειται απλώς για μια τυπική αλλαγή ονομασίας για να μας… μπερδεύουνε, αλλά για μια βαθύτερη αναδιάρθρωση της ευρωπαϊκής πολιτικής συνοχής, η οποία μετατοπίζει το βάρος από την απλή χρηματοδότηση μεμονωμένων έργων στη μέτρηση ουσιαστικών, βιώσιμων και απτών αποτελεσμάτων για την κοινωνία, τις υποδομές και την τοπική οικονομία.
Για την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, η έγκαιρη προετοιμασία και η αξιοποίηση του νέου αυτού πλαισίου αποτελούν ζήτημα στρατηγικής προόδου του τόπου μας. Η επιτυχία του εγχειρήματος θα κριθεί από την ικανότητα της Περιφέρειας, των Δήμων, των επιμελητηρίων και των παραγωγικών φορέων να συνδιαμορφώσουν ώριμες, ρεαλιστικές και τεκμηριωμένες προτάσεις μέσα από ουσιαστικό διάλογο, ανοιχτή διαβούλευση και θεσμική συνεργασία.
Στο νέο και ιδιαίτερα απαιτητικό αυτό περιβάλλον, όπου οι διάφοροι τομείς θα ανταγωνίζονται για πεπερασμένους ευρωπαϊκούς πόρους με σαφώς αυστηρότερα χρονοδιαγράμματα απορρόφησης, η Δυτική Ελλάδα έχει τη μεγάλη ευκαιρία να επενδύσει σε σύγχρονες υποδομές αιχμής. Όπως ανέφερε και ο Περιφερειάρχης Νεκτάριος Φαρμάκης, «η ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι στην κλιματική κρίση, η ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων, η αναβάθμιση των οδικών, λιμενικών και ψηφιακών δικτύων, καθώς και η στοχευμένη στήριξη της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας αποτελούν βασικές προτεραιότητες». Παράλληλα, η ουσιαστική διασύνδεση των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, της έρευνας, της τεχνολογίας και της καινοτομίας με την τοπική παραγωγική βάση μπορεί να δημιουργήσει ποιοτικές και καλοπληρωμένες θέσεις εργασίας, συγκρατώντας το εξειδικευμένο νεανικό δυναμικό στον τόπο του.
Θα πρέπει βέβαια να αποσαφηνιστούν τέσσερα βασικά σημεία:
Πρώτον, το ΕΠΕΣ δεν αποτελεί ένα ενιαίο πακέτο κονδυλίων, την κατανομή του οποίου μπορεί ελεύθερα να αποφασίσει η κάθε χώρα ή Περιφέρεια. Αντίθετα, κατανέμεται σε 5 επιμέρους ευρωπαϊκά ταμεία με πολύ συγκεκριμένους όρους & προϋποθέσεις, με αποτέλεσμα ο βαθμός ευελιξίας των ωφελούμενων να είναι περιορισμένος.
Δεύτερον, η Πατροπαράδοτη Συνταγή «να ρίξουμε Χρήμα- να κινηθεί η Αγορά» θεωρείται πλέον παρωχημένη, καθώς οδηγεί σε μεγάλο κατακερματισμό του συνολικού Προγράμματος και τελικά σε αναποτελεσματικότητα. Η Κοινοτική Φιλοσοφία διέπεται από την εκμετάλλευση των Οικονομιών Κλίμακος, με έμφαση στο αποτέλεσμα.
Τρίτον, οι Κοινοτικοί Πόροι εξ ορισμού έχουν αναπτυξιακό χαρακτήρα και άρα οφείλουν να κατευθύνονται κυρίως σε επενδύσεις. Δεν υπάρχει η δυνατότητα να χρηματοδοτούν τρέχουσες κρατικές ανάγκες και δημόσιες δαπάνες που δεν συνδέονται με πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα και βελτίωση της παραγωγικής διαδικασίας.
Τέταρτον, ο όρος «Απορρόφηση» πολύ συχνά συγχέεται με τον όρο «Εκτέλεση». Στην Κοινοτική Ορολογία η Απορρόφηση ορίζεται ως το Ποσό που έχει εγκρίνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και έχει δεσμευτεί για την υλοποίηση συγκεκριμένων έργων. Από την άλλη πλευρά, ο όρος «Εκτέλεση» αναφέρεται στην εκταμίευση του ποσού στον δικαιούχο μετά την υλοποίηση του σχετικού έργου.
Συνοψίζοντας, η πολυμορφία του αντικειμένου του ΕΠΕΣ, το πλήθος των Κοινωνικών Εταίρων και οι διαφορετικές επιδιώξεις, καθιστούν την διαδικασία περίπλοκη και την ανάγκη για παραμετροποίηση επιτακτική. Για να καταστεί το όλο εγχείρημα πιο λειτουργικό θα πρέπει να επικεντρωθεί στο Κείμενο Σχεδιασμού της Νέας Προγραμματικής Περιόδου για τη Δυτ. Ελλάδα (σ.σ. «Concept Paper»), με προτάσεις επί των Στόχων της νέας Πολιτικής Συνοχής.
Το όραμα για τη Δυτ. Ελλάδα περιγράφει την διαδικασία με αρκετά επίθετα: θέλουμε μια Περιφέρεια πιο ανταγωνιστική, πιο έξυπνη, πιο καινοτόμα, πιο πράσινη, πιο διασυνδεδεμένη, πιο κοινωνική. Αυτό που απαιτείται είναι Στόχευση σε θεματικές που ταιριάζουν με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της περιοχής μας. Αλλά γι΄αυτό γίνεται η διαβούλευση.
Η διαδικασία αναμένεται να ολοκληρωθεί το β΄ εξάμηνο του 2027, όταν την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα έχει η χώρα μας. Μια ευνοϊκή συγκυρία που πρέπει να αξιοποιήσουμε κατάλληλα. Γιατί οι Κοινοτικοί Πόροι, όπως και να βαφτίζονται κάθε φορά, αποτελούν διαχρονικά το βασικό -αν όχι το μοναδικό- αναπτυξιακό εργαλείο της χώρας μας.
– – – –
ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ Κ. ΣΤΑΥΡΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ
Περιφερειακός Σύμβουλος
Βοηθός Περιφερειάρχη σε θέματα Στρατηγικής Έξυπνης Εξειδίκευσης
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
Από το Δίκτυο
Cold brew καφές στο σπίτι: αναλογία και ψυγείο
Σοβαρό κενό ασφαλείας στο Linux έμεινε κρυφό 11 χρόνια
Η πρώτη ευρωπαϊκή εμπειρία για 15ο Γυμνάσιο Πατρών με Erasmus+
Ετικέτες pantry DIY: ομοιόμορφες και ανθεκτικές
Ξεκίνησαν νέες προσφορές στο PlayStation Black Friday 2026 με εκπτώσεις έως 75%
