Fauda: Τα δύο επεισόδια που η ίδια η σειρά σού επιτρέπει να μη δεις
Η πέμπτη σεζόν ξαναγράφτηκε μετά την 7η Οκτωβρίου και προειδοποιεί ότι δύο επεισόδιά της μπορούν να παραλειφθούν χωρίς να χαθεί η συνέχεια. Μια ασυνήθιστη παραδοχή για τα όρια ανάμεσα στη μυθοπλασία, τη μνήμη και το θέαμα
Λίγο πριν αρχίσει ένα από τα πιο δύσκολα επεισόδια της πέμπτης σεζόν του Fauda, η σειρά κάνει κάτι που η τηλεόραση αποφεύγει σχεδόν από τη φύση της.
Λέει στον θεατή ότι μπορεί να φύγει.
Τα επεισόδια 7 και 8 αναπαριστούν τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023 και συνοδεύονται από προειδοποίηση για το περιεχόμενό τους. Διευκρινίζεται, μάλιστα, ότι μπορούν να παραλειφθούν χωρίς ο θεατής να χάσει την κεντρική πλοκή της σεζόν.
Για μια σειρά κατασκευασμένη πάνω στην ένταση, στην καταδίωξη και στην ανάγκη να πατηθεί αμέσως το «επόμενο επεισόδιο», η επιλογή είναι εντυπωσιακή. Το Fauda δεν προειδοποιεί απλώς ότι θα δείξει σκληρές εικόνες. Αναγνωρίζει πως για ένα μέρος του κοινού η αναπαράσταση ενός ακόμη ανοικτού τραύματος μπορεί να είναι περισσότερο βάρος παρά μυθοπλασία.
Η σεζόν που γράφτηκε δύο φορές
Οι δημιουργοί Λιόρ Ραζ και Άβι Ισαχάροφ είχαν αρχίσει να δουλεύουν την πέμπτη σεζόν τον Ιανουάριο του 2023. Μετά τις επιθέσεις της Χαμάς και τον πόλεμο που ακολούθησε, μεγάλο μέρος του αρχικού σχεδίου εγκαταλείφθηκε.
Η ιστορία τοποθετήθηκε δύο χρόνια αργότερα, το 2025. Ο Ντορόν δεν παρουσιάζεται πλέον μόνο ως ο σκληρός επιχειρησιακός πράκτορας των προηγούμενων κύκλων. Βρίσκεται σε θεραπεία, προσπαθεί να διαχειριστεί μετατραυματικό στρες και επιστρέφει στη δράση όταν μια προσωπική αποστολή εκδίκησης στη Μασσαλία τον οδηγεί σε μια νέα μυστική επιχείρηση.
Η σεζόν ανοίγει με την έννοια της «tha’r», της αιματηρής εκδίκησης που υποτίθεται ότι αποκαθιστά μια παραβιασμένη τιμή. Δεν είναι απλώς θεματικό σύνθημα. Είναι η ερώτηση που διατρέχει ολόκληρη την ιστορία: μπορεί η εκδίκηση να αντιμετωπιστεί ως θεραπεία ή αναπαράγει ακριβώς το τραύμα που υποτίθεται ότι θα κλείσει;
Δύο επεισόδια έξω από τη ροή
Τα επεισόδια της 7ης Οκτωβρίου έχουν σχεδιαστεί ως αναδρομή και βρίσκονται σε μεγάλο βαθμό έξω από τη βασική αφηγηματική γραμμή. Αυτό επιτρέπει στη σειρά να τα χαρακτηρίζει ουσιαστικά προαιρετικά.
Η δυνατότητα παράλειψης δεν είναι μια απλή τεχνική ευκολία του Netflix. Αποτελεί μέρος της σκηνοθεσίας και της ηθικής στάσης της παραγωγής. Η σειρά παραδέχεται ότι η πιστή ή δραματοποιημένη αναπαράσταση της βίας δεν είναι ουδέτερη και ότι η επιθυμία των δημιουργών να καταθέσουν τη δική τους μαρτυρία δεν δημιουργεί αντίστοιχη υποχρέωση στον θεατή να την παρακολουθήσει.
Ταυτόχρονα, η προειδοποίηση δεν λύνει αυτομάτως το πρόβλημα. Ένα τραυματικό γεγονός μπορεί να αναπαρασταθεί με σεβασμό και να μετατραπεί, μέσα στο ίδιο επεισόδιο, σε τηλεοπτικό θρίλερ με χρονόμετρα, καταδιώξεις και αγωνιώδη κορύφωση.
Εκεί βρίσκεται η δύσκολη αντίφαση του Fauda. Οι μηχανισμοί που κάνουν τη σειρά αποτελεσματική —ο ρυθμός, η σωματική απειλή, η αβεβαιότητα για το ποιος θα επιβιώσει— είναι οι ίδιοι που μπορούν να μετατρέψουν ένα πρόσφατο συλλογικό τραύμα σε συναρπαστικό θέαμα.
Τι δείχνει και τι αφήνει έξω
Η πέμπτη σεζόν δεν κρύβει την ψυχική κατάρρευση των Ισραηλινών χαρακτήρων της. Μιλά για πένθος, μετατραυματικό στρες και ανθρώπους που επιστρέφουν στη βία επειδή δεν μπορούν να φανταστούν άλλον τρόπο να απαντήσουν σε όσα έχασαν.
Η οπτική της, όμως, παραμένει σαφώς καθορισμένη από το ισραηλινό τραύμα. Κριτικές στον διεθνή Τύπο επισημαίνουν ότι, ενώ η σειρά αναπαριστά με μεγάλη λεπτομέρεια τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου, δεν στρέφει με την ίδια επιμονή την κάμερα στην καταστροφή και στο παλαιστινιακό τραύμα που ακολούθησαν στη Γάζα.
Η απουσία αυτή δεν είναι ένα δευτερεύον κενό. Καθορίζει το ηθικό πλαίσιο μέσα στο οποίο γίνεται αντιληπτή η εκδίκηση. Μια σειρά μπορεί να αμφισβητεί τον φαύλο κύκλο της βίας, αλλά δυσκολεύεται να τον φωτίσει ολοκληρωμένα όταν η κάμερά της παραμένει σταθερά στη μία πλευρά των συνεπειών.
Τι σημαίνει πραγματικά το «παράλειψη»
Τρία χρόνια μετά την 7η Οκτωβρίου, τα δύο προαιρετικά επεισόδια ίσως αποτελούν το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της νέας σεζόν — όχι αναγκαστικά επειδή είναι τα καλύτερά της, αλλά επειδή φανερώνουν την αμηχανία της ίδιας της μυθοπλασίας.
Το Fauda θέλει να καταθέσει μια μαρτυρία, να πενθήσει, να επεξεργαστεί το τραύμα των δημιουργών του και ταυτόχρονα να παραμείνει ένα διεθνές κατασκοπευτικό θρίλερ. Η κάρτα προειδοποίησης αναγνωρίζει ότι αυτοί οι στόχοι δεν μπορούν πάντοτε να συνυπάρξουν χωρίς τριβή.
Το δικαίωμα του θεατή να μη δει είναι μια ουσιαστική χειρονομία. Δεν υποκαθιστά, όμως, την ευθύνη της σειράς για όσα επιλέγει να δείξει, για τον τρόπο με τον οποίο τα δραματοποιεί και για τις ζωές που αφήνει εκτός κάδρου.
Ίσως αυτό να είναι τελικά το πραγματικό περιεχόμενο της προειδοποίησης: όχι μόνο ότι οι εικόνες που ακολουθούν είναι σκληρές, αλλά ότι καμία τηλεοπτική αναπαράσταση ενός τόσο πρόσφατου τραύματος δεν μπορεί να θεωρηθεί αθώα.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
