Γιατί όλοι μισούν τους Εβραίους;
Ο αντισημιτισμός είναι το «καναρίνι στο ορυχείο» της δημοκρατίας. Όπως δείχνει η παγκόσμια ιστορία, οι διωγμοί μπορεί να ξεκινούν με τους Εβραίους, αλλά ποτέ δεν τελειώνουν σε αυτούς. Ακολουθούν άλλες μειονότητες, πολιτικοί αντίπαλοι και τελικά η ίδια η ελευθερία όλων μας.
Ο αντισημιτισμός δεν είναι απλώς μια προκατάληψη του παρελθόντος που θάφτηκε στα ερείπια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Όπως επισημαίνει η σύγχρονη αρθρογραφία, πρόκειται για ένα φαινόμενο «υφέρπον και καμουφλαρισμένο», που έχει την τάση να σηκώνει κεφάλι κάθε φορά που οι κοινωνίες αισθάνονται απειλή ή ανασφάλεια. Είναι το «αρχαιότερο μίσος», μια παθογένεια που στοιχειώνει τον δυτικό πολιτισμό εδώ και αιώνες. Για να κατανοήσουμε το γιατί, πρέπει να ξετυλίξουμε το νήμα από την αρχή, χωρίς παρωπίδες.
1. Οι Ιστορικές Ρίζες: Από τη Χαναάν στη Διασπορά
Η ιστορία των Εβραίων ξεκινά στην αρχαία Ιουδαία. Η ταυτότητά τους σφυρηλατήθηκε μέσα από τον Μονοθεϊσμό, μια επαναστατική σύλληψη για την εποχή, καθώς λάτρευαν έναν μόνο αόρατο Θεό σε έναν κόσμο γεμάτο είδωλα και πολυθεϊστικές θρησκείες. Αυτή η «διαφορετικότητα» ήταν η πρώτη σπίθα της καχυποψίας των γύρω λαών.
Ένα ιστορικό παράδοξο που συχνά αγνοείται από τους υποκινητές του μίσους είναι ότι ο Ιησούς Χριστός ήταν Εβραίος. Γεννήθηκε στην Ιουδαία, περιτομήθηκε σύμφωνα με τον εβραϊκό νόμο και δίδαξε στις συναγωγές. Η χριστιανική θρησκεία, στην οποία στηρίχθηκε ο ευρωπαϊκός πολιτισμός, έχει τις ρίζες της στον Ιουδαϊσμό. Ωστόσο, μετά την καταστροφή της Ιερουσαλήμ από τους Ρωμαίους το 70 μ.Χ., οι Εβραίοι εκδιώχθηκαν από την πατρίδα τους, ξεκινώντας τη «Μεγάλη Διασπορά». Για 2.000 χρόνια, έζησαν ως μειονότητες σε ξένες χώρες, διατηρώντας πεισματικά τη γλώσσα και τα έθιμά τους, κάτι που τους καθιστούσε τον «μόνιμο ξένο» σε κάθε κοινωνία.
2. Το Θεολογικό Ένδυμα του Μίσους και ο Μεσαίωνας
Κατά τον Μεσαίωνα, ο αντισημιτισμός απέκτησε θεολογική υπόσταση. Η κατηγορία της «Θεοκτονίας» –ότι δηλαδή οι Εβραίοι σταύρωσαν τον Χριστό– έγινε το εργαλείο για τον μαζικό διωγμό τους. Είναι βέβαια οξύμωρο, καθώς ο Χριστός ήταν Εβραίος, όπως και οι Απόστολοι. Όπως εύστοχα σημειώνεται, είναι σαν να κατηγορούμε όλους τους Έλληνες επειδή κάποιοι αρχαίοι Αθηναίοι πότισαν κώνειο τον Σωκράτη.
Αυτή η θρησκευτική δαιμονοποίηση οδήγησε στην απομόνωση των Εβραίων σε γκέτο. Τους απαγορευόταν να κατέχουν γη, να ασκούν γεωργία ή να συμμετέχουν σε επαγγελματικές συντεχνίες. Αυτοί οι βίαιοι περιορισμοί τους ώθησαν αναγκαστικά σε συγκεκριμένους τομείς: το εμπόριο, τη βιοτεχνία και τη διαχείριση χρημάτων. Επειδή η Χριστιανική Εκκλησία απαγόρευε στους πιστούς της τον δανεισμό με τόκο (θεωρώντας τον αμαρτία), οι Εβραίοι κάλυψαν αυτό το οικονομικό κενό. Έτσι, δημιουργήθηκε το στερεότυπο του «φιλάργυρου Εβραίου», το οποίο χρησιμοποιήθηκε από ηγεμόνες για να τους στοχοποιούν όταν δεν ήθελαν να αποπληρώσουν τα χρέη τους, υποκινώντας βίαια πογκρόμ.
3. Οικονομικοί Μύθοι: Είναι Όντως Πλούσιοι;
Η πεποίθηση ότι «όλοι οι Εβραίοι ελέγχουν τα παγκόσμια οικονομικά» είναι ένας από τους πιο ανθεκτικούς μύθους. Η αλήθεια είναι πολύ πιο σύνθετη. Στην πραγματικότητα, κατά τη διάρκεια των αιώνων, η συντριπτική πλειονότητα των Εβραίων ζούσε σε συνθήκες ακραίας φτώχειας στα shtetls της Ανατολικής Ευρώπης.
Ωστόσο, η επιτυχία μιας συγκεκριμένης ελίτ (όπως οι Rothschild) χρησιμοποιήθηκε για να γενικευτεί το στερεότυπο. Η εβραϊκή επιτυχία δεν οφείλεται σε κάποια «φυλετική ανωτερότητα» ή συνωμοσία, αλλά σε κοινωνιολογικούς παράγοντες:
• Κινητή Περιουσία: Επειδή τους έδιωχναν συχνά, έμαθαν να επενδύουν σε περιουσία που «μεταφέρεται» (χρήματα, γνώση, διαμάντια) και όχι σε γη.
• Παιδεία: Ενώ το μεγαλύτερο μέρος του κόσμου ήταν αναλφάβητο, η εβραϊκή θρησκεία απαιτούσε από κάθε άνδρα να ξέρει γραφή και ανάγνωση για να μελετά την Τορά. Αυτό τους έδωσε ένα τεράστιο πλεονέκτημα όταν η οικονομία έγινε πιο σύνθετη.
• Αλληλεγγύη: Όντας πάντα μια διωκόμενη μειονότητα, ανέπτυξαν ισχυρά δίκτυα αλληλοϋποστήριξης.
Σήμερα, ένας Ελληνας Εβραίος δεν είναι ούτε πιο πλούσιος ούτε πιο έξυπνος από τον Χριστιανό γείτονά του. Είναι απλώς ένας πολίτης που φέρει μια συγκεκριμένη πολιτισμική κληρονομιά.
4. Η Κορύφωση του Τρόμου: Ναζιστική Γερμανία
Ο ναζιστικός αντισημιτισμός ήταν η πιο σκοτεινή στιγμή της ανθρωπότητας, γιατί μετέτρεψε το μίσος από θρησκευτικό σε βιολογικό/φυλετικό. Για τους Ναζί, ο Εβραίος δεν ήταν κάποιος που πίστευε σε άλλη θρησκεία, αλλά ένας «υπάνθρωπος» που μολύνει τη φυλή.
Τι κρυβόταν πραγματικά πίσω από τη ναζιστική ρητορική;
1. Οικονομική Λεηλασία: Οι Ναζί χρησιμοποίησαν τον αντισημιτισμό για να κατασχέσουν εβραϊκές περιουσίες, τράπεζες και εργοστάσια, χρηματοδοτώντας έτσι την πολεμική τους μηχανή. Ήταν μια τεράστια επιχείρηση κλοπής υπό το πρόσχημα της «φυλετικής καθαρότητας».
2. Ο Αποδιοπομπαίος Τράγος: Μετά την ήττα της Γερμανίας στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και την οικονομική κατάρρευση, ο Χίτλερ χρειαζόταν κάποιον να κατηγορήσει. Οι Εβραίοι ήταν ο εύκολος στόχος.
3. Βιομηχανοποιημένος Θάνατος: Το Ολοκαύτωμα (Shoah) ήταν μοναδικό γιατί χρησιμοποίησε την τεχνολογία και την επιστήμη για τη μαζική εξόντωση. 6 εκατομμύρια άνθρωποι εξοντώθηκαν σε θαλάμους αερίων. Οι Ναζί εκμεταλλεύτηκαν ακόμα και τα σώματα των θυμάτων (χρυσά δόντια, μαλλιά για υφάσματα), φτάνοντας στο έσχατο σημείο απανθρωπιάς.
5. Ο Αντισημιτισμός στην Ελλάδα
Η Ελλάδα υπήρξε μια χώρα όπου οι Εβραίοι (κυρίως οι Σεφαραδίτες της Θεσσαλονίκης) έζησαν για αιώνες. Η Θεσσαλονίκη ονομαζόταν κάποτε «Μητέρα του Ισραήλ». Κατά την Κατοχή, η Ελλάδα έχασε σχεδόν το 90% του εβραϊκού πληθυσμού της στα στρατόπεδα συγκέντρωσης.
Παρά το γεγονός ότι οι Ελληνες Εβραίοι ήταν αναπόσπαστο κομμάτι του έθνους, πολέμησαν στο αλβανικό μέτωπο και συμμετείχαν στην Αντίσταση, ο αντισημιτισμός εξακολουθεί να εμφανίζεται στην Ελλάδα μέσω βανδαλισμών ή στερεοτύπων. Όπως σημειώνεται, είναι παράδοξο μια χώρα που υπέφερε τόσο από τον ναζισμό να ανέχεται αντισημιτικά συνθήματα. Η άγνοια είναι η ρίζα του κακού: πολλοί δεν γνωρίζουν ότι οι Εβραίοι της Ελλάδας είναι Έλληνες στην καταγωγή και το πνεύμα, που απλώς ακολουθούν μια άλλη θρησκεία.
6. Μεγάλοι Εβραίοι που Άλλαξαν τον Κόσμο
Η συνεισφορά του εβραϊκού λαού στην ανθρωπότητα είναι δυσανάλογα μεγάλη σε σχέση με τον πληθυσμό του. Σήμερα υπάρχουν περίπου 15,7 εκατομμύρια Εβραίοι παγκοσμίως, αλλά το αποτύπωμά τους είναι παντού:
• Επιστήμη: Ο Albert Einstein (θεωρία σχετικότητας), ο Sigmund Freud (ψυχανάλυση), ο Jonas Salk (εμβόλιο πολιομυελίτιδας).
• Τέχνη & Πολιτισμός: Ο Steven Spielberg, ο Woody Allen, ο Marc Chagall, ο Leonard Bernstein.
• Φιλοσοφία & Πολιτική: Ο Baruch Spinoza, ο Karl Marx, η Hannah Arendt.
• Τεχνολογία: Ο Mark Zuckerberg (Facebook), ο Sergey Brin (Google).
7. Τα «Καλά» που Μπορούμε να Θαυμάσουμε
Πέρα από τα στερεότυπα, ο εβραϊκός λαός διδάσκει κάποια πολύτιμα μαθήματα:
1. Ανθεκτικότητα: Είναι ο μοναδικός λαός που κατάφερε να επιβιώσει 2.000 χρόνια χωρίς κράτος, διατηρώντας την ταυτότητά του απέναντι σε αμέτρητες προσπάθειες εξόντωσης.
2. Η Κουλτούρα της Μάθησης: Η αγάπη για το βιβλίο και την έρευνα είναι παροιμιώδης. Η εβραϊκή παράδοση ενθαρρύνει την ερώτηση και την αμφισβήτηση, όχι την τυφλή υπακοή.
3. Φιλανθρωπία (Tzedakah): Στην εβραϊκή ηθική, η ελεημοσύνη δεν είναι προαιρετική, αλλά πράξη δικαιοσύνης.
8. Γιατί μας Αφορά;
Ο αντισημιτισμός είναι το «καναρίνι στο ορυχείο» της δημοκρατίας. Όπως δείχνει η παγκόσμια ιστορία, οι διωγμοί μπορεί να ξεκινούν με τους Εβραίους, αλλά ποτέ δεν τελειώνουν σε αυτούς. Ακολουθούν άλλες μειονότητες, πολιτικοί αντίπαλοι και τελικά η ίδια η ελευθερία όλων μας.
Η άγνοια είναι ο μεγαλύτερος σύμμαχος του μίσους. Η κατανόηση ότι ο «άλλος» –ο Εβραίος, ο πρόσφυγας, ο διαφορετικός– δεν είναι απειλή αλλά κομμάτι της ανθρώπινης ποικιλομορφίας, είναι το μοναδικό αντίδοτο. Το Ολοκαύτωμα δεν ήταν ένα «πανευρωπαϊκό έγκλημα», αλλά ένα παγκόσμιο στίγμα που μας υπενθυμίζει ότι η ανθρωπιά δεν είναι δεδομένη, αλλά κατακτάται καθημερινά
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
