Γκαβάφα: Το «εξωτικό» φρούτο που καλλιεργείται σχεδόν μόνο στη Λέρο

Πελοπόννησος Newsroom

Μυρίζει έντονα, έχει ιδιαίτερη γεύση και για πολλούς αποτελεί μια γευστική εμπειρία που δεν μοιάζει με καμία άλλη. Ο λόγος για τη γκαβάφα, την ελληνική εκδοχή της γνωστής γκουάβας (guava), η οποία έχει συνδέσει την παρουσία της στην Ελλάδα σχεδόν αποκλειστικά με τη Λέρο.

Πρόκειται για ένα από τα πιο ιδιαίτερα τοπικά προϊόντα των Δωδεκανήσων, με την καλλιέργειά της να έχει αποκτήσει διαχρονικά ξεχωριστή θέση στη γαστρονομική παράδοση του νησιού.

Η γκουάβα κατάγεται από το Μεξικό και την Κεντρική και Νότια Αμερική. Στη Λέρο έφτασε τη δεκαετία του 1950, όταν κάτοικοι του νησιού που επέστρεψαν από την Αίγυπτο έφεραν μαζί τους τα πρώτα δέντρα και τα φύτεψαν στις λεριώτικες αυλές και καλλιέργειες.

Με την πάροδο των χρόνων, οι ιδιαίτερες εδαφοκλιματικές συνθήκες της Λέρου βοήθησαν στην ανάπτυξη του φυτού και στη διαμόρφωση μιας τοπικής παραγωγής με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά.

Σήμερα εκτιμάται ότι στο νησί καλλιεργούνται περίπου 3.000 έως 4.000 δέντρα γκαβάφας, ενώ οι δύο βασικές ποικιλίες που συναντώνται είναι η λευκή, γνωστή και ως «βουτυράτη», και η κόκκινη.

Η ιδιαίτερη γεύση της γκαβάφας

Αρκεί να πλησιάσει κανείς έναν ώριμο καρπό για να αντιληφθεί το χαρακτηριστικό άρωμά του. Πρόκειται για ένα έντονο άρωμα που παραπέμπει σε συνδυασμό τροπικών φρούτων, όπως το passion fruit, ο ανανάς και η μπανάνα.

Η γεύση της, ωστόσο, είναι αυτή που την κάνει πραγματικά ξεχωριστή. Έχει ελαφριά γλυκύτητα, υπόξινη επίγευση και στυφές νότες, ενώ η σάρκα της χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερα μαλακή και βουτυράτη υφή.

Ο καρπός έχει διάμετρο περίπου 3 έως 10 εκατοστά. Όσο ωριμάζει, το αρχικό ωχροπράσινο χρώμα της φλούδας μετατρέπεται σε κίτρινο ή ροζ, ανάλογα με την ποικιλία.

Η γκαβάφα μπορεί να καταναλωθεί και φρέσκια, όμως οι πολλοί και σκληροί σπόροι της κάνουν την κατανάλωσή της λιγότερο εύκολη. Για τον λόγο αυτό, στη Λέρο έχει αναπτυχθεί έντονα η παράδοση της μεταποίησής της.

Από τον καρπό παρασκευάζονται χυμοί, μαρμελάδες, ζελέ και γλυκά του κουταλιού, ενώ ιδιαίτερα δημοφιλής είναι ο συνδυασμός της με γιαούρτι ή παγωτό. Η έντονη και ελαφρώς όξινη γεύση της λειτουργεί ως ιδανική αντίθεση στη δροσερή και πιο ήπια γεύση των γαλακτοκομικών.

Πλούσια σε βιταμίνη C

Εκτός από την ιδιαίτερη γεύση της, η γκαβάφα ξεχωρίζει και για τη διατροφική της αξία. Ο καρπός είναι πλούσιος σε βιταμίνη C, ενώ περιέχει επίσης κάλιο και μαγνήσιο.

Η υψηλή περιεκτικότητά της σε βιταμίνη C είναι ένα από τα χαρακτηριστικά που έχουν κάνει την γκουάβα διεθνώς γνωστή ως ένα ιδιαίτερα θρεπτικό φρούτο.

Πότε θα δοκιμάσετε γκαβάφα στη Λέρο

Αν και η Λέρος αποτελεί το «σπίτι» της γκαβάφας στην Ελλάδα, οι επισκέπτες του νησιού κατά τους καλοκαιρινούς μήνες δεν είναι εύκολο να τη βρουν φρέσκια.

Η συγκομιδή ξεκινά συνήθως στις αρχές Σεπτεμβρίου και συνεχίζεται έως τα τέλη Οκτωβρίου. Ως εκ τούτου, οι αρχές του φθινοπώρου είναι η καλύτερη περίοδος για όσους θέλουν να γνωρίσουν από κοντά τον ιδιαίτερο αυτό καρπό.

Είτε φρέσκια είτε σε μορφή μαρμελάδας, γλυκού, ζελέ ή χυμού, η λεριώτικη γκαβάφα αποτελεί ένα από τα πιο ξεχωριστά παραδείγματα του τρόπου με τον οποίο ένα φυτό που ταξίδεψε από μακρινούς τόπους κατάφερε να αποκτήσει τη δική του θέση στην ελληνική τοπική παραγωγή και γαστρονομία.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News