Η Γη γίνεται όλο και πιο φωτεινή: Τι δείχνει νέα δορυφορική μελέτη για τη φωτορύπανση

Αύξηση 16% στο τεχνητό φως παγκοσμίως την τελευταία δεκαετία – Πώς πανδημία, ενέργεια και οικονομία αλλάζουν τη «νυχτερινή εικόνα» του πλανήτη

Η Γη γίνεται όλο και πιο φωτεινή: Τι δείχνει νέα δορυφορική μελέτη για τη φωτορύπανση

Η Γη γίνεται κάθε χρόνο πιο φωτεινή, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη που βασίστηκε σε περισσότερες από 1,1 εκατομμύρια δορυφορικές εικόνες, αποτυπώνοντας με εντυπωσιακή ακρίβεια τις μεταβολές στη νυχτερινή φωτεινότητα του πλανήτη.

Η έρευνα, που χρηματοδοτήθηκε από τη NASA και πραγματοποιήθηκε στο University of Connecticut, κατέδειξε ότι το τεχνητό φως αυξήθηκε συνολικά κατά 16% την περίοδο 2014–2022. Τα ευρήματα επιβεβαιώνουν προηγούμενες εκτιμήσεις, σύμφωνα με τις οποίες η φωτεινότητα των εξωτερικών χώρων αυξανόταν με ρυθμό περίπου 2% ετησίως.

Ωστόσο, η συνολική εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη. Η γεωγραφική κατανομή της φωτεινότητας παρουσιάζει έντονες διαφοροποιήσεις, επηρεαζόμενη από παράγοντες όπως η πανδημία του COVID-19, οι πολιτικές εξοικονόμησης ενέργειας και οι οικονομικές εξελίξεις.

Ένας πλανήτης που «τρεμοπαίζει»

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature, αποτυπώνει μια σύνθετη πραγματικότητα: ενώ σε παγκόσμιο επίπεδο καταγράφεται αύξηση της φωτεινότητας, ορισμένες περιοχές γίνονται πιο σκοτεινές, εξισορροπώντας εν μέρει τη συνολική εικόνα.

Όπως δήλωσε ο ερευνητής Zhe Zhu, τα δεδομένα των δορυφόρων δεν αφηγούνται μια απλή ιστορία προόδου ή παρακμής. «Ο κόσμος δεν γίνεται απλώς πιο φωτεινός. Τρεμοπαίζει», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας έναν πλανήτη που μεταβάλλεται διαρκώς υπό την επίδραση ανθρώπινων δραστηριοτήτων.

Η πανδημία και οι πόλεμοι άλλαξαν τον χάρτη του φωτός

Η πανδημία επηρέασε σημαντικά τη νυχτερινή φωτεινότητα, καθώς τα lockdown, η μείωση του τουρισμού και η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας οδήγησαν σε λιγότερο τεχνητό φως σε πολλές περιοχές.

Αντίστοιχα, η σύγκρουση που ακολούθησε την Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία άφησε «ορατά ίχνη» στις δορυφορικές καταγραφές, με σημαντικές μεταβολές στη φωτεινότητα της ευρύτερης περιοχής.

Σε οικονομικό επίπεδο, χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Βενεζουέλα, όπου η νυχτερινή φωτεινότητα μειώθηκε κατά περισσότερο από 26%, ως αποτέλεσμα της παρατεταμένης οικονομικής κρίσης.

Ασία σε άνοδο, Ευρώπη στο σκοτάδι

Η Ασία καταγράφει τη μεγαλύτερη αύξηση φωτεινότητας, κυρίως λόγω της έντονης αστικής ανάπτυξης σε χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία.

Αντίθετα, η Ευρώπη εμφανίζει σημαντική μείωση, κυρίως λόγω πολιτικών ενεργειακής αποδοτικότητας. Χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ολλανδία κατέγραψαν πτώση 22% και 21% αντίστοιχα, ενώ στη Γαλλία η μείωση έφτασε το 33%, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το Παρίσι.

Η ενεργειακή κρίση του 2022 επιτάχυνε αυτή την τάση, οδηγώντας σε ακόμη πιο «σκοτεινές» ευρωπαϊκές νύχτες.

Οι ΗΠΑ και το φαινόμενο της καύσης αερίων

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η εικόνα είναι μικτή. Ενώ πόλεις της δυτικής ακτής γίνονται πιο φωτεινές λόγω πληθυσμιακής αύξησης, η ανατολική ακτή παρουσιάζει μείωση, κυρίως λόγω χρήσης ενεργειακά αποδοτικών τεχνολογιών.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο φαινόμενο του flaring, δηλαδή της καύσης φυσικού αερίου, που καταγράφηκε έντονα σε περιοχές όπως η λεκάνη Permian στο Τέξας και ο σχηματισμός Bakken στη Βόρεια Ντακότα.

Σύμφωνα με την ερευνήτρια Deborah Gordon από το Rocky Mountain Institute, η καταγραφή αυτών των δεδομένων είναι κρίσιμη για τη διαφάνεια και τη λήψη αποφάσεων σε ενεργειακό και περιβαλλοντικό επίπεδο.

Δορυφόροι καταγράφουν τον «παλμό» της Γης

Η ανάλυση βασίστηκε σε δεδομένα του οργάνου Visible Infrared Imaging Radiometer Suite, το οποίο καταγράφει τη νυχτερινή φωτεινότητα περίπου στη 1:30 π.μ. τοπική ώρα. Οι επιστήμονες φιλτράρισαν παράγοντες όπως το φως της Σελήνης και τα σύννεφα, επιτυγχάνοντας υψηλή ακρίβεια στις μετρήσεις.

Όπως επισημαίνουν, η εμπειρία της μελέτης ήταν «σαν να παρακολουθείς τον καρδιακό παλμό του πλανήτη», αποτυπώνοντας σε πραγματικό χρόνο την αλληλεπίδραση ανθρώπου, οικονομίας και περιβάλλοντος.

Η μεγάλη εικόνα

Η αύξηση της φωτεινότητας δεν αποτελεί μόνο ένδειξη ανάπτυξης, αλλά και πρόκληση για το περιβάλλον, καθώς η φωτορύπανση επηρεάζει τα οικοσυστήματα και την ανθρώπινη υγεία.

Η νέα μελέτη υπογραμμίζει ότι η νυχτερινή εικόνα της Γης δεν είναι στατική, αλλά ένας δυναμικός καθρέφτης των παγκόσμιων εξελίξεων — από την οικονομία και την ενέργεια έως τις κρίσεις και τις τεχνολογικές αλλαγές.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125