Ηλεκτρικές εγκαταστάσεις: Το συνηθισμένο λάθος με τα καλώδια που μπορεί να προκαλέσει υπερθέρμανση

Ένα από τα συχνότερα προβλήματα που εντοπίζουν οι ηλεκτρολόγοι σε κατοικίες δεν βρίσκεται απαραίτητα στον πίνακα, αλλά κρύβεται μέσα στους τοίχους: είναι η επιλογή καλωδίου που δεν αντιστοιχεί στο φορτίο του κυκλώματος.

Η λανθασμένη διατομή μπορεί να οδηγήσει σε υπερθέρμανση των αγωγών, φθορά της μόνωσης και, σε σοβαρές περιπτώσεις, κίνδυνο βραχυκυκλώματος ή πυρκαγιάς. Γι’ αυτό και ο φωτισμός, οι πρίζες και οι συσκευές μεγάλης ισχύος δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο.

Γιατί αλλάζει η διατομή από κύκλωμα σε κύκλωμα;

Κάθε ηλεκτρικό κύκλωμα καλείται να μεταφέρει διαφορετικό ηλεκτρικό ρεύμα. Όσο μεγαλύτερο είναι το φορτίο, τόσο μεγαλύτερες είναι οι απαιτήσεις από τον αγωγό.

Στις κατοικίες, ένας βασικός κανόνας είναι ότι τα κυκλώματα φωτισμού ξεκινούν από αγωγούς διατομής 1,5 mm², ενώ τα κυκλώματα ρευματοδοτών από 2,5 mm², ως ελάχιστες διατομές σύμφωνα με τις προβλέψεις της NBR 5410 για τις συγκεκριμένες χρήσεις.

Η περίπτωση του ηλεκτρικού θερμοσίφωνα είναι διαφορετική, καθώς πρόκειται για συσκευή με ιδιαίτερα υψηλή κατανάλωση και απαιτείται ξεχωριστό κύκλωμα κατάλληλα διαστασιολογημένο.

Τι συμβαίνει με έναν θερμοσίφωνα 7.500 Watt;

Ένας ηλεκτρικός θερμοσίφωνας ισχύος 7.500 Watt στα 220 Volt καταναλώνει περίπου 34,1 Ampere.

Σε μια τυπική εγκατάσταση, η επιλογή μπορεί να είναι καλώδιο 6 mm² και μικροαυτόματος 40 Α, όμως αυτό δεν αποτελεί καθολικό κανόνα. Το τελικό μέγεθος του αγωγού και η προστασία του κυκλώματος εξαρτώνται από τον τρόπο εγκατάστασης, το μήκος της γραμμής, τη θερμοκρασία, τον αριθμό των καλωδίων που βρίσκονται μαζί και την πτώση τάσης.

Γι’ αυτό και η αντιγραφή μιας εγκατάστασης από ένα άλλο σπίτι μπορεί να αποδειχθεί λανθασμένη.

Πώς υπολογίζεται το σωστό καλώδιο;

Η διαδικασία ξεκινά από δύο βασικά στοιχεία: την ισχύ της συσκευής και την τάση του κυκλώματος.

Ο υπολογισμός του ρεύματος γίνεται με τον τύπο:

Ένταση ρεύματος = Ισχύς ÷ Τάση

Για παράδειγμα:

7.500 W ÷ 220 V = περίπου 34,1 A

Από εκεί και πέρα, ο ηλεκτρολόγος πρέπει να επιλέξει τον κατάλληλο αγωγό και την αντίστοιχη προστασία, λαμβάνοντας υπόψη τις πραγματικές συνθήκες εγκατάστασης.

Η επιλογή δεν γίνεται επομένως μόνο με βάση τα Watt που αναγράφονται πάνω στη συσκευή.

Οι βασικές διατομές που πρέπει να γνωρίζουμε

Για τα συνηθέστερα οικιακά κυκλώματα, οι ελάχιστες διατομές είναι:

Φωτισμός: 1,5 mm².

Πρίζες γενικής χρήσης: 2,5 mm².

Ηλεκτρικός θερμοσίφωνας: η απαιτούμενη διατομή εξαρτάται από την ισχύ, την τάση και τις συνθήκες εγκατάστασης. Σε θερμοσίφωνα 7.500 W στα 220 V μπορεί, σε τυπική εγκατάσταση, να απαιτείται καλώδιο 6 mm².

Το σημαντικό είναι ότι η διατομή δεν πρέπει να επιλέγεται αυθαίρετα, ούτε επειδή «τόσο έχει και το διπλανό σπίτι».

Τι προκαλεί ένα πολύ λεπτό καλώδιο;

Όταν ένας αγωγός δεν έχει την απαιτούμενη διατομή για το ρεύμα που τον διαρρέει, μπορεί να αναπτύξει μεγαλύτερη θερμοκρασία από αυτή για την οποία έχει σχεδιαστεί.

Η μόνωση μπορεί σταδιακά να υποβαθμιστεί, ενώ σε σοβαρότερες περιπτώσεις μπορεί να προκληθούν βραχυκυκλώματα και ανάφλεξη υλικών.

Το πρόβλημα είναι ότι η διαδικασία αυτή μπορεί να εξελίσσεται χωρίς να γίνεται άμεσα αντιληπτή. Ενδείξεις όπως μυρωδιά καμένου πλαστικού, ζεστές πρίζες, μαυρισμένα σημεία ή συχνές πτώσεις του μικροαυτόματου δεν πρέπει να αγνοούνται.

Τι προβλέπει η τεχνική νομοθεσία;

Η NBR 5410, το βραζιλιάνικο πρότυπο για τις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις χαμηλής τάσης, προβλέπει διαφορετικά κυκλώματα ανάλογα με τη χρήση τους και καθορίζει απαιτήσεις για τη διατομή των αγωγών και την προστασία τους.

Η ίδια λογική ισχύει και στις ελληνικές ηλεκτρικές εγκαταστάσεις, όπου εφαρμόζεται το αντίστοιχο εθνικό πλαίσιο και το πρότυπο ΕΛΟΤ 60364. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι ο μικροαυτόματος πρέπει να προστατεύει τον αγωγό και όχι απλώς να επιλέγεται με βάση τη συσκευή.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και σε χώρους με νερό, όπως τα μπάνια, όπου τα μέτρα προστασίας από ηλεκτροπληξία είναι αυξημένα.

Πότε χρειάζεται έλεγχος του ηλεκτρικού πίνακα;

Ένας έλεγχος είναι ιδιαίτερα χρήσιμος σε παλιές κατοικίες, σε σπίτια που έχουν υποστεί πολλές ανακαινίσεις ή όταν έχουν προστεθεί συσκευές υψηλής ισχύος χωρίς συνολικό επανέλεγχο της εγκατάστασης.

Η προσθήκη ενός ισχυρού θερμοσίφωνα, φούρνου, κλιματιστικού ή άλλης ενεργοβόρας συσκευής μπορεί να απαιτεί νέο, ανεξάρτητο κύκλωμα και όχι απλώς αλλαγή μιας ασφάλειας.

Το βασικό μήνυμα των ηλεκτρολόγων είναι απλό: το σωστό καλώδιο δεν επιλέγεται με το μάτι ούτε με βάση το τι υπήρχε ήδη στον τοίχο. Υπολογίζεται με βάση το φορτίο και τις πραγματικές συνθήκες της εγκατάστασης.

Και σε μια ηλεκτρική εγκατάσταση, μια λάθος επιλογή που δεν φαίνεται μπορεί να εξελιχθεί σε πρόβλημα που θα γίνει αντιληπτό μόνο όταν είναι πλέον αργά.

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News