Ηλιακή έκλειψη 12 Αυγούστου: Πού θα γίνει μέρα-νύχτα – Τι θα δούμε στην Ελλάδα

Πελοπόννησος Newsroom

Για λίγα λεπτά, σε μια στενή ζώνη που εκτείνεται από τον Αρκτικό Ωκεανό έως την Ιβηρική Χερσόνησο, η ημέρα θα μετατραπεί σε νύχτα.

Στις 12 Αυγούστου, η Σελήνη θα περάσει ακριβώς ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο και, από συγκεκριμένες περιοχές του πλανήτη, θα καλύψει πλήρως τον ηλιακό δίσκο, προκαλώντας μια εντυπωσιακή ολική ηλιακή έκλειψη.

Η ολικότητα θα είναι ορατή από τη βόρεια Ρωσία, τη Γροιλανδία, την Ισλανδία, την Ισπανία και ένα μικρό τμήμα της Πορτογαλίας. Σε πολύ μεγαλύτερη περιοχή, μεταξύ άλλων στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης, το φαινόμενο θα είναι ορατό ως μερική έκλειψη.

Τι θα δούμε στην Ελλάδα

Η Ελλάδα βρίσκεται εκτός του «μονοπατιού της ολικότητας». Ωστόσο, η μερική έκλειψη θα είναι ορατή το βράδυ της 12ης Αυγούστου.

Το φαινόμενο αναμένεται να ξεκινήσει περίπου στις 20:30 ώρα Ελλάδας και να ολοκληρωθεί περίπου δέκα λεπτά αργότερα, με σημαντικές διαφοροποιήσεις ανάλογα με την περιοχή.

Η κάλυψη του ηλιακού δίσκου θα είναι πολύ μικρή. Στα βορειοδυτικά της χώρας το φαινόμενο θα είναι εντονότερο, χωρίς όμως να προκαλέσει αισθητό σκοτείνιασμα.

Ενδεικτικά, στα Ιωάννινα η μέγιστη κάλυψη υπολογίζεται περίπου στο 0,73% του ηλιακού δίσκου, γύρω στις 20:35. Στην Ηγουμενίτσα φτάνει περίπου το 1,29%, ενώ στην Κέρκυρα περίπου το 2,35%.

Με άλλα λόγια, από την Ελλάδα θα παρατηρήσουμε μόνο ένα πολύ μικρό τμήμα της έκλειψης.

Πώς δημιουργείται μια ολική ηλιακή έκλειψη

Ηλιακή έκλειψη συμβαίνει όταν η Σελήνη περνά ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο και η σκιά της πέφτει στην επιφάνεια του πλανήτη.

Όσοι βρίσκονται στην πιο σκοτεινή περιοχή της σκιάς, την umbra, βλέπουν ολική έκλειψη. Στην ευρύτερη περιοχή της παρασκιάς, η έκλειψη είναι μερική και μόνο ένα τμήμα του ηλιακού δίσκου καλύπτεται.

Κατά την ολικότητα, όταν η Σελήνη καλύπτει πλήρως τον Ήλιο, το φως της ημέρας μειώνεται απότομα και ο ουρανός σκοτεινιάζει. Τότε γίνεται ορατό και το ηλιακό στέμμα, η εξωτερική ατμόσφαιρα του Ήλιου, που υπό κανονικές συνθήκες χάνεται μέσα στην έντονη φωτεινότητα του ηλιακού δίσκου.

Το φαινόμενο οφείλεται σε μια εντυπωσιακή γεωμετρική σύμπτωση. Ο Ήλιος έχει διάμετρο περίπου 400 φορές μεγαλύτερη από τη Σελήνη, αλλά βρίσκεται επίσης περίπου 400 φορές μακρύτερα από τη Γη. Έτσι, από την επιφάνεια του πλανήτη τα δύο σώματα εμφανίζονται με παρόμοιο φαινόμενο μέγεθος.

Από τη Ρωσία έως την Ισπανία

Η σκιά της Σελήνης θα κινηθεί σε μια μακρά αλλά στενή διαδρομή. Η ολικότητα θα ξεκινήσει από τη βόρεια Ρωσία και θα συνεχίσει προς τη Γροιλανδία και την Ισλανδία.

Στη συνέχεια θα διασχίσει τον Ατλαντικό και θα φτάσει στην Ιβηρική Χερσόνησο, με την Ισπανία να βρίσκεται στο τέλος του «μονοπατιού της ολικότητας».

Η έκλειψη θα συμβεί εκεί αργά το απόγευμα, λίγο πριν από τη δύση του Ηλίου. Η ζώνη της ολικότητας θα διασχίσει την Ισπανία από τα δυτικά προς τα ανατολικά και θα περάσει από περιοχές κοντά σε πόλεις όπως το Οβιέδο, το Λεόν, το Μπιλμπάο, η Σαραγόσα και η Βαλένθια, καταλήγοντας προς τις Βαλεαρίδες.

Η χαμηλή θέση του Ήλιου στον ορίζοντα θα αποτελεί ταυτόχρονα πλεονέκτημα και πρόκληση για τους παρατηρητές. Όσοι βρεθούν στην Ισπανία για να παρακολουθήσουν την ολικότητα θα χρειαστούν σημείο με καθαρό ορίζοντα προς τη δύση.

Η διάρκεια της ολικότητας θα είναι σχετικά μικρή. Στο μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής δεν θα ξεπεράσει τα δύο λεπτά, ενώ κοντά στο κέντρο της ζώνης θα είναι λίγο μεγαλύτερη.

Η προηγούμενη ολική έκλειψη στην ηπειρωτική Ευρώπη ήταν το 1999

Η έκλειψη του 2026 έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ευρώπη, όμως υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια.

Η τελευταία ολική ηλιακή έκλειψη που διέσχισε την ηπειρωτική Ευρώπη ήταν στις 11 Αυγούστου 1999.

Η έκλειψη της 29ης Μαρτίου 2006 ήταν επίσης ολική και ήταν ορατή από ελληνικό έδαφος, όμως η ζώνη της ολικότητας αφορούσε το Καστελλόριζο και περιοχές εκτός της ηπειρωτικής Ευρώπης.

Για την Ισπανία, η αναμονή είναι ακόμη μεγαλύτερη. Η έκλειψη του 2026 θα αποτελέσει ιδιαίτερο αστρονομικό γεγονός για τη χώρα, καθώς η ολικότητα επιστρέφει στην Ιβηρική.

Η «τριλογία» εκλείψεων στην Ιβηρική

Η 12η Αυγούστου θα αποτελέσει την πρώτη από τρεις σημαντικές ηλιακές εκλείψεις που θα είναι ορατές από την Ιβηρική Χερσόνησο μέσα σε περίπου ενάμιση χρόνο.

Στις 2 Αυγούστου 2027 θα ακολουθήσει δεύτερη ολική έκλειψη, η οποία θα διασχίσει τη νότια Ισπανία και θα συνεχίσει προς τη βόρεια Αφρική και την Αραβική Χερσόνησο.

Η έκλειψη του 2027 θα είναι ακόμη πιο εντυπωσιακή ως προς τη διάρκεια, καθώς στο μέγιστό της η ολικότητα θα φτάσει περίπου τα 6 λεπτά και 23 δευτερόλεπτα.

Στις 26 Ιανουαρίου 2028 θα ακολουθήσει δακτυλιοειδής έκλειψη. Σε αυτή την περίπτωση η Σελήνη δεν θα καλύψει πλήρως τον Ήλιο και γύρω από τον σεληνιακό δίσκο θα παραμείνει ορατός ένας φωτεινός δακτύλιος, το γνωστό «δαχτυλίδι της φωτιάς».

Γιατί οι ολικές εκλείψεις είναι τόσο ιδιαίτερες

Οι ηλιακές εκλείψεις δεν είναι από μόνες τους σπάνιο φαινόμενο. Συμβαίνουν αρκετές φορές, όταν Ήλιος, Γη και Σελήνη ευθυγραμμίζονται κατάλληλα.

Το σπάνιο είναι να βρίσκεται κάποιος στο σωστό σημείο για να παρακολουθήσει την ολικότητα.

Η σκιά της Σελήνης που προκαλεί την πλήρη κάλυψη του Ήλιου είναι σχετικά στενή σε σύγκριση με την επιφάνεια της Γης. Έτσι, δύο άνθρωποι που βρίσκονται σχετικά κοντά μεταξύ τους μπορεί ο ένας να βλέπει ολική έκλειψη και ο άλλος μόνο μερική.

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο οι ολικές εκλείψεις συχνά μετατρέπονται σε ταξιδιωτικά γεγονότα, καθώς η επιλογή του σωστού σημείου παρατήρησης είναι καθοριστική.

Προσοχή στην παρατήρηση του Ήλιου

Στην Ελλάδα, όπου η έκλειψη θα είναι μερική σε όλη τη διάρκειά της, η απευθείας παρατήρηση του Ήλιου χωρίς ειδική προστασία είναι επικίνδυνη.

Τα κοινά γυαλιά ηλίου δεν προστατεύουν τα μάτια από την ένταση της ηλιακής ακτινοβολίας. Για την άμεση παρατήρηση απαιτούνται ειδικά γυαλιά ή φορητοί ηλιακοί παρατηρητές που πληρούν το πρότυπο ISO 12312-2.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται επίσης με κιάλια, τηλεσκόπια και φωτογραφικές μηχανές. Δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για παρατήρηση του Ήλιου χωρίς κατάλληλο ειδικό ηλιακό φίλτρο.

Έτσι, για τους παρατηρητές στην Ελλάδα η 12η Αυγούστου δεν θα φέρει το ολικό σκοτάδι που θα δουν όσοι βρεθούν στη ζώνη της ολικότητας. Θα αποτελέσει όμως μια ευκαιρία να παρακολουθήσουν, έστω και σε πολύ μικρό βαθμό, την ίδια εντυπωσιακή ουράνια ευθυγράμμιση που σε περιοχές της Ευρώπης θα μετατρέψει για λίγα λεπτά την ημέρα σε νύχτα.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News