Ζαν Μισέλ Ζαρ: 50 χρόνια «Oxygène», ο δίσκος που έκανε το μέλλον να ακούγεται σαν μουσική

Από ένα αυτοσχέδιο στούντιο στο Παρίσι μέχρι τις μεγαλειώδεις συναυλίες στο Ηρώδειο, η ιστορία ενός άλμπουμ που έφερε την ηλεκτρονική μουσική στο ευρύ κοινό. Η επετειακή έκδοση κυκλοφορεί σήμερα

Ζαν Μισέλ Ζαρ: 50 χρόνια «Oxygène», ο δίσκος που έκανε το μέλλον να ακούγεται σαν μουσική Η εντυπωσιακή συναυλία «Hymn to the Akropolis» στο Ηρώδειο, τον Ιούνιο του 2001

Το 1976, στην κουζίνα ενός παρισινού διαμερίσματος, ένας 28χρονος Γάλλος συνθέτης εργαζόταν πάνω σε ένα μουσικό έργο που δεν είχε τραγουδιστές, στίχους ή κάποιο συγκρότημα με τη συμβατική έννοια. Είχε, όμως, μια μελωδία που έμελλε να γίνει αναγνωρίσιμη σε ολόκληρο τον κόσμο.

Ο Ζαν Μισέλ Ζαρ δημιουργούσε το «Oxygène», ένα άλμπουμ που θα πουλούσε εκατομμύρια αντίτυπα, θα άλλαζε τη σχέση του ευρύτερου κοινού με την ηλεκτρονική μουσική και θα άνοιγε τον δρόμο για μια διαφορετική αντίληψη γύρω από τη σύνθεση και την παραγωγή του ήχου.

Πενήντα χρόνια αργότερα, το «Oxygène» επιστρέφει με μια επετειακή έκδοση που κυκλοφορεί σήμερα, Παρασκευή 20 Νοεμβρίου, από την BMG. Ο ίδιος ο δημιουργός επέστρεψε στις πρωτότυπες αναλογικές ηχογραφήσεις του, όχι για να αλλάξει τον χαρακτήρα του έργου, αλλά για να αναδείξει τις ηχητικές του λεπτομέρειες μέσα από τις δυνατότητες της σύγχρονης τεχνολογίας.

Ο δίσκος που οι δισκογραφικές δεν ήθελαν

Γιος του πολυβραβευμένου συνθέτη κινηματογραφικής μουσικής Μορίς Ζαρ, ο Ζαν Μισέλ Ζαρ αναζήτησε τη δική του καλλιτεχνική ταυτότητα στον πειραματισμό με τον ηλεκτρονικό ήχο.

Είχε ασχοληθεί με την ηλεκτροακουστική μουσική, είχε πειραματιστεί με διαφορετικές τεχνικές σύνθεσης και είχε ήδη αποκτήσει εμπειρία γράφοντας μουσική για άλλους καλλιτέχνες. Το «Oxygène», ωστόσο, αποτελούσε μια πολύ προσωπική καλλιτεχνική πρόταση.

Ζαν Μισέλ Ζαρ: 50 χρόνια «Oxygène», ο δίσκος που έκανε το μέλλον να ακούγεται σαν μουσική

Το εμβληματικό εξώφυλλο του Oxygène

Το άλμπουμ ηχογραφήθηκε μεταξύ Αυγούστου και Νοεμβρίου του 1976, σε ένα αυτοσχέδιο στούντιο οκτώ καναλιών. Με έναν εξοπλισμό που σήμερα φαντάζει περιορισμένος, ο Ζαρ δημιούργησε έξι αλληλένδετες συνθέσεις, ένα ενιαίο μουσικό ταξίδι διάρκειας περίπου 40 λεπτών.

Η κυκλοφορία του δίσκου δεν ήταν αυτονόητη. Δισκογραφικές εταιρείες απέρριψαν το έργο, το οποίο τελικά κυκλοφόρησε στη Γαλλία τον Δεκέμβριο του 1976 από την Disques Motors, προτού αποκτήσει διεθνή διανομή την επόμενη χρονιά.

Το «Oxygène Part IV» εξελίχθηκε στη μεγάλη επιτυχία του άλμπουμ, το οποίο, σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα στοιχεία της επίσημης ιστοσελίδας του συνθέτη, πλησιάζει πλέον τα 20 εκατομμύρια πωλήσεων παγκοσμίως.

Η σημαντική συμβολή του Ζαρ δεν ήταν ότι ανακάλυψε την ηλεκτρονική μουσική. Αυτή είχε ήδη τη δική της ιστορία και σημαντικούς εκπροσώπους. Η επιτυχία του ήταν ότι κατάφερε να κάνει τον πειραματικό ηλεκτρονικό ήχο προσιτό σε ανθρώπους που έως τότε δεν είχαν ιδιαίτερη επαφή μαζί του.

Οι συνθέσεις του μπορούσαν να ακουστούν στο ραδιόφωνο, στο αυτοκίνητο ή στο σαλόνι ενός σπιτιού, χωρίς να χάνουν τον ιδιαίτερο, σχεδόν κινηματογραφικό χαρακτήρα τους.

Αναπόσπαστο μέρος της ταυτότητας του δίσκου έγινε και το εξώφυλλό του, έργο του Γάλλου καλλιτέχνη Μισέλ Γκρανζέ. Η εικόνα της Γης, κάτω από την επιφάνεια της οποίας αποκαλύπτεται ένα ανθρώπινο κρανίο, προσέδιδε στο άλμπουμ μια επιπλέον οικολογική διάσταση.

Ζαν Μισέλ Ζαρ: 50 χρόνια «Oxygène», ο δίσκος που έκανε το μέλλον να ακούγεται σαν μουσική

Ο Ζαν Μισέλ Ζαρ στη σκηνή του Ηρωδείου το 2001

Από ένα παρισινό διαμέρισμα στο Ηρώδειο

Στα χρόνια που ακολούθησαν, ο Ζαν Μισέλ Ζαρ συνέδεσε το όνομά του με συναυλίες τεράστιας κλίμακας, μετατρέποντας την αρχιτεκτονική, τις φωτεινές προβολές και την τεχνολογία σε αναπόσπαστα στοιχεία της ζωντανής μουσικής εμπειρίας.

Μια ιδιαίτερη στιγμή αυτής της διαδρομής γράφτηκε στην Αθήνα, τον Ιούνιο του 2001.

Με τον τίτλο «Hymn to the Akropolis», ο Γάλλος συνθέτης πραγματοποίησε δύο συναυλίες στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού, για την ενίσχυση του Συλλόγου «ΕΛΠΙΔΑ».

Οι ηλεκτρονικές συνθέσεις του συναντήθηκαν με τη συμφωνική ορχήστρα, τη χορωδία και την επιβλητική αρχιτεκτονική του αρχαίου μνημείου, σε μια ασυνήθιστη συνύπαρξη μουσικών εποχών.

Η γενική δοκιμή είχε μάλιστα αφιερωθεί στα παιδιά του Συλλόγου και στους ανθρώπους που τα φρόντιζαν.

Το «Oxygène» περνά σε μια νέα εποχή

Η επετειακή έκδοση του ιστορικού άλμπουμ περιλαμβάνει νέα επεξεργασία των πρωτότυπων στερεοφωνικών ηχογραφήσεων, εκδόσεις σε βινύλιο και CD, καθώς και μια συλλεκτική έκδοση Blu-ray με πολυκάναλο ήχο Dolby Atmos και αρχειακό υλικό.

Παράλληλα, στις 12 Νοεμβρίου παρουσιάστηκε το «Oxygene Reimagined», μια νέα διαδραστική ψηφιακή εμπειρία που επιχειρεί να συστήσει το έργο του Ζαρ σε νεότερες γενιές ακροατών.

Ο συνθέτης έχει επίσης ανακοινώσει τη διεθνή περιοδεία «Oxygene & Beyond» για το φθινόπωρο του 2027, ενώ την άνοιξη της ίδιας χρονιάς αναμένεται η κυκλοφορία νέου άλμπουμ.

Μισό αιώνα μετά, εκείνες οι έξι συνθέσεις εξακολουθούν να έχουν μια παράξενη ιδιότητα: να ακούγονται νοσταλγικές και φουτουριστικές ταυτόχρονα. Σαν ένα μέλλον που κάποτε φανταστήκαμε και στο οποίο δεν έχουμε ακόμη φτάσει.

Διαβάστε επίσης: New Wave: Οταν οι εκκεντρικοί κατέκτησαν τον κόσμο της ποπ

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Από το Δίκτυο