Καφές: Τι μπορεί να συμβαίνει στον εγκέφαλο πριν καν πιούμε την πρώτη γουλιά
Ιαπωνική μελέτη εξέτασε την επίδραση του αρώματος του καφέ στη διάθεση και την εγκεφαλική λειτουργία – Τι έδειξαν τα πέντε λεπτά έκθεσης στη μυρωδιά
Δεν χρειάζεται απαραίτητα να πιει κάποιος καφέ για να αισθανθεί την επίδρασή του. Η χαρακτηριστική μυρωδιά ενός φρεσκοφτιαγμένου καφέ φαίνεται πως μπορεί να προκαλέσει αλλαγές στη διάθεση και σε ορισμένους δείκτες της εγκεφαλικής δραστηριότητας, σύμφωνα με νέα μελέτη ερευνητών από την Ιαπωνία.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στο Πανεπιστήμιο Φαρμακευτικών Επιστημών Showa και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nutrients. Στο πείραμα συμμετείχαν 20 φοιτητές ηλικίας 20 έως 29 ετών, οι οποίοι εκτέθηκαν στο άρωμα φρεσκοπαρασκευασμένου καφέ χωρίς να καταναλώσουν το ρόφημα.
Οι επιστήμονες θέλησαν να εξετάσουν αν η όσφρηση του καφέ μπορεί να συνδέεται ταυτόχρονα με αλλαγές στο πώς αισθάνεται κάποιος και με μεταβολές στη λειτουργία του εγκεφάλου.
Τι συνέβη μέσα σε μόλις πέντε λεπτά
Για το πείραμα χρησιμοποιήθηκαν 20 γραμμάρια αλεσμένου καφέ, τα οποία παρασκευάστηκαν με 400 ml νερού στους 85 βαθμούς Κελσίου. Το ρόφημα τοποθετήθηκε σε γυάλινη κανάτα περίπου μισό μέτρο από κάθε συμμετέχοντα.
Οι εθελοντές παρέμειναν καθιστοί και απλώς ανέπνεαν κανονικά τον αέρα στον χώρο. Πριν και μετά την έκθεση στο άρωμα συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια σχετικά με την ψυχολογική τους κατάσταση, ενώ οι ερευνητές κατέγραψαν παράλληλα εγκεφαλικά κύματα, καρδιακό ρυθμό και μεταβλητότητα του καρδιακού ρυθμού.
Η σύγκριση των μετρήσεων έδειξε ότι μετά τα πέντε λεπτά οι συμμετέχοντες εμφάνισαν χαμηλότερες βαθμολογίες σε αρκετές αρνητικές διαστάσεις της διάθεσης. Συγκεκριμένα, καταγράφηκαν μειώσεις στην κόπωση, την ένταση και το άγχος, τη σύγχυση, καθώς και στα συναισθήματα κατάθλιψης και κατήφειας.
Αντίθετα, δεν καταγράφηκε σημαντική αύξηση στο αίσθημα ζωτικότητας. Με άλλα λόγια, το αποτέλεσμα που παρατηρήθηκε δεν έμοιαζε τόσο με μια ξαφνική «έκρηξη ενέργειας», όσο με περιορισμό ορισμένων αρνητικών συναισθημάτων.
Οι αλλαγές που καταγράφηκαν στον εγκέφαλο
Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης μεταβολή σε έναν δείκτη που υπολογίζεται από τις καταγραφές του ηλεκτροεγκεφαλογραφήματος και σχετίζεται με τη δραστηριότητα διαφορετικών τύπων εγκεφαλικών κυμάτων.
Η μεταβολή αυτή ερμηνεύτηκε ως ένδειξη που συνδέεται με χαλάρωση. Ωστόσο, οι ίδιοι οι ερευνητές επισημαίνουν ότι το εύρημα χρειάζεται προσεκτική ερμηνεία. Το γεγονός ότι άλλαξε ένας συγκεκριμένος δείκτης του EEG δεν σημαίνει αυτομάτως ότι αποδείχθηκε πως το άρωμα του καφέ προκαλεί γενικευμένη ή κλινικά σημαντική χαλάρωση στον εγκέφαλο.
Ακόμη ένα ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι η καρδιακή λειτουργία δεν παρουσίασε αντίστοιχη μεταβολή. Ούτε ο καρδιακός ρυθμός ούτε η μεταβλητότητά του εμφάνισαν σημαντικές αλλαγές μετά την έκθεση στο άρωμα.
Γιατί η μυρωδιά μπορεί να επηρεάζει τη διάθεση
Η σχέση ανάμεσα στις οσμές και στη συναισθηματική κατάσταση δεν είναι καινούργια. Η όσφρηση συνδέεται στενά με περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη μνήμη και τα συναισθήματα, γεγονός που μπορεί να εξηγεί γιατί συγκεκριμένες μυρωδιές προκαλούν τόσο έντονες αναμνήσεις ή συναισθηματικές αντιδράσεις.
Ο καφές αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Για πολλούς ανθρώπους το άρωμά του συνδέεται με το πρωινό ξύπνημα, ένα διάλειμμα, την έναρξη της εργασίας ή μια ευχάριστη καθημερινή συνήθεια. Επομένως, η αντίδραση στη μυρωδιά του μπορεί να επηρεάζεται όχι μόνο από τα ίδια τα χημικά συστατικά του αρώματος αλλά και από τις προσδοκίες και τις προσωπικές εμπειρίες.
Προηγούμενες έρευνες έχουν επίσης εξετάσει πιθανές επιδράσεις του αρώματος του καφέ στη διάθεση, τη μνήμη και την απόδοση σε γνωστικές εργασίες.
Τα όρια της συγκεκριμένης έρευνας
Παρά τα ενδιαφέροντα ευρήματα, η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι η μυρωδιά του καφέ είναι από μόνη της υπεύθυνη για τις αλλαγές που παρατηρήθηκαν.
Ο βασικότερος περιορισμός είναι η απουσία ομάδας ελέγχου. Οι ερευνητές δεν συνέκριναν την έκθεση στον καφέ με μια κατάσταση χωρίς μυρωδιά ή με κάποιο διαφορετικό άρωμα. Έτσι, δεν είναι δυνατό να αποκλειστεί το ενδεχόμενο μέρος της μεταβολής στη διάθεση να οφείλεται στην ίδια την ολιγόλεπτη περίοδο ηρεμίας ή στις προσδοκίες των συμμετεχόντων.
Επιπλέον, το δείγμα ήταν ιδιαίτερα μικρό και αποτελούνταν αποκλειστικά από νεαρούς φοιτητές. Δεν εξετάστηκε επίσης συστηματικά πόσο συχνά κατανάλωναν καφέ οι συμμετέχοντες, αν τους άρεσε το συγκεκριμένο άρωμα ή πόσο εξοικειωμένοι ήταν με αυτό.
Οι ερευνητές θεωρούν ότι χρειάζονται μεγαλύτερες και καλύτερα ελεγχόμενες μελέτες για να διαπιστωθεί αν η συγκεκριμένη αντίδραση επαναλαμβάνεται σε διαφορετικές ομάδες ανθρώπων και αν οφείλεται πράγματι στην οσμή του καφέ.
Έτσι, το εύρημα δεν σημαίνει ότι ο καφές μπορεί να λειτουργήσει ως «θεραπεία» για το στρες ή την κακή διάθεση. Δείχνει, όμως, ότι ακόμη και πριν από την πρώτη γουλιά, ένα γνώριμο άρωμα μπορεί να συνδέεται με μετρήσιμες αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο αντιδρά ο εγκέφαλος και αισθάνεται ο άνθρωπος.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
