Κοντά σε συμφωνία ΗΠΑ και Ιράν: Η Τεχεράνη αποδέχεται δέσμευση για μη απόκτηση πυρηνικών όπλων

Σημαντική πρόοδος φαίνεται να καταγράφεται στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, με τις δύο πλευρές να βρίσκονται πολύ κοντά στην επίτευξη συμφωνίας-πλαισίου, η οποία θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για την οριστική διευθέτηση του ζητήματος του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.

Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το Reuters, επικαλούμενο ανώτερο Ιρανό αξιωματούχο, το υπό διαμόρφωση μνημόνιο κατανόησης περιλαμβάνει ρητή δέσμευση της Τεχεράνης ότι δεν θα αναπτύξει ούτε θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα, ικανοποιώντας τον βασικό στόχο της Ουάσιγκτον στις διαπραγματεύσεις.

Τα βασικά σημεία του προσχεδίου

Όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, το σχέδιο συμφωνίας προβλέπει ότι το Ιράν θα δεσμευτεί να μην προχωρήσει στην παραγωγή ή απόκτηση πυρηνικών όπλων, ενώ θα ξεκινήσει μια νέα φάση διαπραγματεύσεων διάρκειας 60 ημερών για τα τεχνικά ζητήματα που αφορούν το πυρηνικό του πρόγραμμα και τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου.

Παράλληλα, η Τεχεράνη φέρεται να έχει δεσμευτεί ότι μέχρι την επίτευξη οριστικής συμφωνίας δεν θα επεκτείνει τις δραστηριότητες εμπλουτισμού ουρανίου ούτε θα προχωρήσει στην ανάπτυξη νέων πυρηνικών εγκαταστάσεων.

Διαβάστε επίσης: Διπλωματικό θρίλερ για τη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν: Επιμένει για υπογραφή σήμερα ο Τραμπ, κρατά αποστάσεις η Τεχεράνη

Ωστόσο, παραμένουν ανοιχτά ζητήματα σχετικά με τη διαχείριση των αποθεμάτων υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου, καθώς στο παρελθόν ιρανικές πηγές είχαν διαψεύσει ότι έχει υπάρξει τελική συμφωνία για την απομάκρυνσή τους από τη χώρα.

Καταριανή διαμεσολάβηση στην Τεχεράνη

Καθοριστικό ρόλο στις διαβουλεύσεις φαίνεται να διαδραματίζει το Κατάρ. Σύμφωνα με το Reuters, Καταριανοί διαμεσολαβητές μετέβησαν στην Τεχεράνη προκειμένου να διευκολύνουν την ολοκλήρωση της συμφωνίας και να γεφυρώσουν τις τελευταίες διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών.

Η διπλωματική κινητικότητα εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο προσπαθειών αποκλιμάκωσης της έντασης στη Μέση Ανατολή και επανεκκίνησης των συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Κυρώσεις, Ορμούζ και δεσμευμένα κεφάλαια

Στο οικονομικό σκέλος, το προσχέδιο περιλαμβάνει σημαντικά ανταλλάγματα για την Τεχεράνη. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγεται η άρση περιορισμών στις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου, η επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας μέσω του στρατηγικής σημασίας Στενού του Ορμούζ και η σταδιακή αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.

Πηγές που επικαλείται το Reuters αναφέρουν ότι στο τραπέζι βρίσκεται και η απελευθέρωση κεφαλαίων ύψους περίπου 25 δισ. δολαρίων, αν και οι ακριβείς όροι και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής των μέτρων παραμένουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Η αμερικανική πλευρά έχει ξεκαθαρίσει ότι οποιαδήποτε οικονομική ελάφρυνση θα συνδέεται με την τήρηση των δεσμεύσεων από το Ιράν.

Παραμένουν οι επιφυλάξεις

Παρά την αισιοδοξία που εκφράζεται από διάφορες πλευρές, δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί η υπογραφή του μνημονίου. Η ιρανική κυβέρνηση έχει επισημάνει ότι απαιτείται περαιτέρω επεξεργασία του κειμένου και έχει διαψεύσει πληροφορίες περί άμεσης υπογραφής, αφήνοντας πάντως ανοιχτό το ενδεχόμενο συμφωνίας μέσα στις επόμενες ημέρες.

Εφόσον ολοκληρωθεί, η συμφωνία αναμένεται να αποτελέσει το σημαντικότερο βήμα προσέγγισης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης των τελευταίων ετών, με σημαντικές γεωπολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και τις διεθνείς αγορές ενέργειας.