Τι διαβάζουμε | «Κρυφτό»: Ο Chris Carter αλλάζει τους κανόνες λίγο πριν πιστέψεις ότι τους έμαθες

Αλεξάνδρα Παναγοπούλου

Ταυτότητα βιβλίου

Τίτλος: Κρυφτό
Συγγραφέας: Chris Carter
Μετάφραση: Αντώνης Γιαννούλης
Εκδόσεις: Bell
Είδος: Ψυχολογικό θρίλερ
Σελίδες: 464

Το «Κρυφτό» του Chris Carter ανοίγει με τη Σαμ Στιούαρτ να καταθέτει στο δικαστήριο εναντίον του συζύγου της, έπειτα από χρόνια κακοποίησης και απόλυτου ελέγχου.

Η Σαμ αποκτά νέο όνομα και νέα ταυτότητα. Ως Μέρι Σμιθ μετακινείται από πόλη σε πόλη, αναζητώντας ένα μέρος όπου θα μπορέσει να ζήσει χωρίς να κοιτάζει διαρκώς πίσω της. Η παλιά ζωή, όμως, επιμένει να εισβάλλει στην καινούργια. Ένα άγνωστο πρόσωπο, μια τυχαία συνάντηση ή ένα τηλεφώνημα αρκούν για να ξυπνήσουν τον ίδιο φόβο: ο Νέλσον μπορεί να την έχει ήδη εντοπίσει.

Αυτή είναι η πρώτη εντύπωση που δημιουργεί το «Κρυφτό». Ο Chris Carter φροντίζει να είναι αρκετά πειστική ώστε ο αναγνώστης να ακολουθήσει τη διαδρομή που του υποδεικνύεται. Το πραγματικό παιχνίδι του βιβλίου αρχίζει ακριβώς εκεί: στη βεβαιότητα ότι έχουμε καταλάβει ποιος κρύβεται, ποιος αναζητά και ποιος κινδυνεύει.

Το «Κρυφτό» του Chris Carter μακριά από τον Ρόμπερτ Χάντερ

Το «Κρυφτό» είναι το πρώτο αυτόνομο μυθιστόρημα του Chris Carter, έξω από τη δημοφιλή σειρά με πρωταγωνιστή τον Ρόμπερτ Χάντερ. Η αλλαγή τού επιτρέπει να αφήσει για λίγο την αστυνομική έρευνα και να στραφεί σε ένα διαφορετικό είδος εγκλήματος, όπου το ισχυρότερο όπλο είναι η ικανότητα κάποιου να ελέγχει όσα γνωρίζουν και πιστεύουν οι άλλοι.

Οι αναγνώστες που έχουν ακολουθήσει τον Carter στα προηγούμενα βιβλία του θα αναγνωρίσουν αμέσως τον ρυθμό του. Τα σύντομα κεφάλαια, οι συνεχείς μετατοπίσεις και οι μικρές εκκρεμότητες στο τέλος κάθε σκηνής κάνουν την ανάγνωση σχεδόν αντανακλαστική. Κλείνεις ένα κεφάλαιο και περνάς στο επόμενο προτού αποφασίσεις αν πράγματι θέλεις να συνεχίσεις.

Η αγωνία αυτή τη φορά στηρίζεται κυρίως στην εξαπάτηση, στην παρακολούθηση και στην αίσθηση μιας απειλής που πλησιάζει. Ο Carter περιορίζει το ωμό θέαμα που χαρακτηρίζει αρκετές περιπέτειες του Χάντερ και επενδύει περισσότερο στον ψυχολογικό έλεγχο. Η ένταση παραμένει υψηλή, απλώς αλλάζει πηγή.

Το κρυφτό παίζεται στο μυαλό

Η Μέρι ζει παρατηρώντας. Εξετάζει βλέμματα, ερωτήσεις, συμπτώσεις και καθυστερήσεις, προσπαθώντας να καταλάβει αν πίσω τους κρύβεται ο άνδρας από τον οποίο δραπέτευσε. Σταδιακά, ο αναγνώστης υιοθετεί την ίδια καχυποψία. Κάθε καινούργιο πρόσωπο περνά από έναν άτυπο έλεγχο και κάθε φαινομενικά ασφαλής στιγμή μοιάζει προσωρινή.

Ο Carter αξιοποιεί αυτή την αβεβαιότητα με ακρίβεια. Σκορπίζει μικρές πληροφορίες, αφήνει κάποιες να περάσουν σχεδόν απαρατήρητες και δίνει υπερβολικό φως σε άλλες. Η τεχνική του βασίζεται στην απόσπαση της προσοχής: κοιτάζουμε εκεί όπου μας δείχνει, ενώ το ουσιαστικό μπορεί να βρίσκεται λίγα εκατοστά πιο πέρα.

Το «Κρυφτό» ασχολείται τελικά με τον τρόπο που κατασκευάζεται μια αλήθεια. Ο άνθρωπος που διαθέτει την πειστικότερη αφήγηση αποκτά συχνά και τον έλεγχο της πραγματικότητας. Ονόματα, παρελθόντα και προσωπικές ιστορίες γίνονται κομμάτια μιας παράστασης στην οποία όλοι προσπαθούν να διατηρήσουν τον ρόλο τους.

Αυτή είναι και η ουσιαστικότερη πλευρά του μυθιστορήματος. Ο Carter ενδιαφέρεται για την ευκολία με την οποία εμπιστευόμαστε μια ιστορία όταν τα επιμέρους στοιχεία δείχνουν να ταιριάζουν. Το ερώτημα που αφήνει να αιωρείται αφορά λιγότερο το ποιος λέει ψέματα και περισσότερο το πόσο πρόθυμοι είμαστε εμείς να πιστέψουμε.

Διαβάστε επίσης: Τι διαβάζουμε | «Ο άνθρωπος από καπνό»: Το θρίλερ του Alex North για τα τέρατα που γεννά η σιωπή

Η διαδρομή μέχρι να κλείσει η παγίδα

Το μεσαίο μέρος του βιβλίου χαμηλώνει ταχύτητα. Η νέα ζωή της Μέρι, οι σχέσεις που δημιουργεί, τα ταξίδια και η πολυτέλεια που την περιβάλλει καταλαμβάνουν αρκετές σελίδες. Ορισμένες περιγραφές επαναλαμβάνονται και κάποιες σκηνές θα μπορούσαν να έχουν περιοριστεί χωρίς απώλεια για την ιστορία.

Εδώ βρίσκεται η βασική αδυναμία του «Κρυφτού». Ο Carter καθυστερεί περισσότερο από όσο χρειάζεται μέχρι να ενεργοποιήσει πλήρως τον μηχανισμό που έχει κατασκευάσει. Για έναν συγγραφέα που μας έχει συνηθίσει σε σχεδόν ακαριαία ένταση, η αναμονή γίνεται αισθητή.

Η καθυστέρηση αποκτά αξία όταν τα φαινομενικά ασύνδετα στοιχεία αρχίζουν να βρίσκουν τη θέση τους. Πρόσωπα, αντικείμενα και κουβέντες που έμοιαζαν διακοσμητικά επιστρέφουν στην ιστορία με συγκεκριμένη λειτουργία. Το τελευταίο μέρος ανεβάζει απότομα τον ρυθμό και υποχρεώνει τον αναγνώστη να επανεξετάσει όσα είχε ήδη αποφασίσει.

Ο Carter κρατά το δυνατότερο χαρτί για το τέλος

Στο «Κρυφτό» του Chris Carter, η τελική κατασκευή είναι φιλόδοξη, περίπλοκη και οριακά μεγαλύτερη από την αληθοφάνεια που μπορεί να αντέξει. Προϋποθέτει ακρίβεια, απόλυτο συγχρονισμό και ανθρώπους ικανούς να προβλέψουν πολλές κινήσεις εκ των προτέρων. Το «Κρυφτό», ωστόσο, έχει από την αρχή δηλώσει τους όρους του: πρόκειται για ένα παιχνίδι υψηλού ρίσκου, στο οποίο η προετοιμασία μετρά όσο και η τελική κίνηση.

Ο Carter καταφέρνει να οδηγήσει την ιστορία στην κορύφωσή της χωρίς να χάσει τον έλεγχο των πολλών επιμέρους στοιχείων. Οι αποκαλύψεις έρχονται με γρήγορο ρυθμό, καθεμία αλλάζει ελαφρώς το νόημα της προηγούμενης και η τελευταία πράξη ανταμείβει την υπομονή που ζήτησε το μεσαίο μέρος.

Για όσους διαβάζουμε χρόνια Chris Carter, το «Κρυφτό» έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή τον δείχνει έξω από την ασφάλεια του Ρόμπερτ Χάντερ. Ο συγγραφέας αλλάζει πρωταγωνιστές και αφηγηματικό πεδίο, κρατώντας το βασικό χαρακτηριστικό της γραφής του: γνωρίζει πώς να παγιδεύει τον αναγνώστη μέσα στις ίδιες του τις υποθέσεις.

Το βιβλίο κλείνει, το παιχνίδι τελειώνει και τότε αρχίζει η δεύτερη ανάγνωση — εκείνη που γίνεται μέσα στο μυαλό, καθώς επιστρέφεις στις πρώτες σελίδες και αναρωτιέσαι πόσα σημάδια είχες μπροστά σου.

Γιατί να το διαβάσετε

Για τον εθιστικό ρυθμό, το παιχνίδι των ταυτοτήτων και μια τελική πράξη που αλλάζει όσα πιστεύαμε ότι γνωρίζαμε. Ο Ρόμπερτ Χάντερ απουσιάζει, η αφηγηματική υπογραφή του Chris Carter είναι παρούσα σε κάθε παγίδα.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News