«Nαι» στην προμελέτη για το νέο παραλιακό μέτωπο της Πάτρας αλλά χωρίς ομοφωνία – Η απόφαση, οι ενστάσεις και τα μεγάλα στοιχήματα

Tο Δημοτικό Συμβούλιο της Πάτρας έλαβε μία από τις σημαντικότερες αποφάσεις των τελευταίων ετών για το μέλλον της πόλης. Η προμελέτη για την ανάπλαση του κεντρικού παραλιακού μετώπου, από την οδό Αγίου Νικολάου έως την Ιχθυόσκαλα, εγκρίθηκε, ανοίγοντας τον δρόμο για την επόμενη και πιο κρίσιμη φάση του έργου: την εκπόνηση της οριστικής μελέτης και των τευχών δημοπράτησης. Ωστόσο, η απόφαση μόνο εύκολη δεν ήταν. Η πολύωρη συνεδρίαση εξελίχθηκε σε μια έντονη πολιτική και τεχνική αντιπαράθεση, με τη δημοτική αρχή να μιλά για μια «ιστορική ημέρα» και τις παρατάξεις της αντιπολίτευσης να καταγγέλλουν ελλείψεις, ασάφειες και βιασύνη.

Τελικά, η προμελέτη εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία μόνο με ψήφους της δημοτικής Αρχής Πελετίδη. Η παράταξη του κ. Σβόλη απείχε από την ψηφοφορία ενώ οι παρατάξεις του κ. Αϊβαλή και του κ. Ψωμά καταψήφισαν.

Η συνεδρίαση αποτέλεσε ουσιαστικά την πρώτη δημόσια παρουσίαση της προμελέτης, την οποία η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr είχαν παρουσιάσει αποκλειστικά τις προηγούμενες ημέρες. Παρόντες ήταν σχεδόν όλα τα μέλη της ομάδας των μελετητών, ενώ την αναλυτική παρουσίαση έκανε η αρχιτέκτονας Αναστασία Παπαδοπούλου, συνοδεύοντάς την με τετράλεπτο βίντεο και φωτορεαλιστικές απεικονίσεις του νέου παραλιακού μετώπου.

«Η πόλη θα ακουμπήσει επιτέλους τη θάλασσα»

Ο δήμαρχος Πατρέων Κώστας Πελετίδης χαρακτήρισε την ημέρα ιστορική για την πόλη, υπογραμμίζοντας ότι ολοκληρώνεται μια διεκδίκηση δεκαετιών.

«Είναι σημαντική μέρα για την Πάτρα. Ακολουθεί η οριστική μελέτη και τα τεύχη δημοπράτησης, τα οποία πιστεύουμε ότι θα έχουμε έτοιμα μέχρι τον Νοέμβριο. Μια πολιτική διεκδίκηση χρόνων παίρνει σάρκα και οστά. Η πόλη μας θα ακουμπήσει τη θάλασσα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, επανέλαβε ότι στρατηγικός στόχος του Δήμου παραμένει η απόδοση και της χερσαίας ζώνης του βόρειου λιμένα στην πόλη, ώστε η ανάπλαση να αποτελέσει ένα ενιαίο σύνολο χωρίς διαχωρισμούς.

Μια προμελέτη που γεννήθηκε από τρεις διαφορετικές προτάσεις

Η Αναστασία Παπαδοπούλου εξήγησε ότι η διαδρομή μέχρι την ολοκλήρωση της προμελέτης ήταν ιδιαίτερα σύνθετη, καθώς προηγήθηκε αρχιτεκτονικός διαγωνισμός και στη συνέχεια οι τρεις ομάδες που είχαν λάβει το δεύτερο βραβείο κλήθηκαν να συνεργαστούν και να δημιουργήσουν μία κοινή πρόταση.

«Από τρεις διαφορετικές ομάδες γίναμε μία. Μας ένωνε ένας κοινός στόχος: η αποκατάσταση της σχέσης της πόλης με τη θάλασσα», τόνισε.

Όπως εξήγησε, η ομάδα εργάστηκε λαμβάνοντας ως δεδομένα το ισχύον Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο, την προγραμματισμένη υπογειοποίηση της σιδηροδρομικής γραμμής και την κυκλοφοριακή μελέτη της Κάτω Πόλης.

Η φιλοσοφία της πρότασης βασίζεται σε τρεις κεντρικούς άξονες:

• επανασύνδεση του αστικού ιστού με το θαλάσσιο μέτωπο,
• ενίσχυση του πρασίνου και του δημόσιου χώρου,
• δημιουργία ενός ενιαίου παραλιακού περιπάτου.

Η μελέτη προβλέπει εκατοντάδες νέες φυτεύσεις, ποδηλατόδρομο στη θέση των σημερινών σιδηροδρομικών γραμμών, έξι μικρά περίπτερα πολιτισμού και αναψυχής, χώρους υγιεινής, στεγασμένες στάσεις και νέους δημόσιους χώρους συγκέντρωσης.

«Δεν φιλοδοξούμε να απαντήσουμε σε όλα τα ερωτήματα. Θέλουμε να δημιουργήσουμε μια σταθερή βάση πάνω στην οποία θα χτιστεί το παραλιακό μέτωπο που ζητά η Πάτρα», σημείωσε.

Οι πρώτες ενστάσεις

Αμέσως μετά την παρουσίαση ξεκίνησε ένας μαραθώνιος ερωτήσεων από όλες τις παρατάξεις της αντιπολίτευσης.

Ο Βασίλης Αϊβαλής επικεντρώθηκε στη δυνατότητα φύτευσης μεγάλων δέντρων πάνω στις λιμενικές υποδομές, στην έλλειψη στοιχείων για τις εγκαταστάσεις του υπόγειου σιδηροδρόμου και στην εκκρεμότητα που αφορά το πρώην Κτίριο Υπηρεσιών Λιμένα.

Ο Θόδωρος Ξυλιάς έθεσε ζητήματα σύνδεσης της πλατείας Τριών Συμμάχων με το παραλιακό μέτωπο, αλλά και το ενδεχόμενο δημιουργίας νέου σημείου αναφοράς στον προβλήτα της Γούναρη.

Ο Βαγγέλης Καραχάλιος στάθηκε κυρίως στη διαδικασία που ακολουθήθηκε, επισημαίνοντας ότι στο Δημοτικό Συμβούλιο δεν παρουσιάστηκε η συνολική αρχιτεκτονική πρόταση για ολόκληρο το παραλιακό μέτωπο, αλλά μόνο για το κεντρικό τμήμα.

Ο Χαράλαμπος Στανίτσας έθεσε ερωτήματα σχετικά με το τι θα συμβεί εάν δεν υλοποιηθεί τελικά η υπογειοποίηση του σιδηροδρόμου, πόσο ρεαλιστικό είναι το χρονοδιάγραμμα των 16 μηνών και ποιος θα είναι ο χαρακτήρας των έξι περιπτέρων πολιτισμού και αναψυχής.

Διαβάστε επίσης: Ιδού τα σχέδια για το παραλιακό μέτωπο της Πάτρας – Ολες οι ΦΩΤΟΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΙΣ από την προμελέτη

Δείτε ολόκληρη τη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου

Οι απαντήσεις των μελετητών

Η Αναστασία Παπαδοπούλου επιχείρησε να απαντήσει αναλυτικά στα περισσότερα τεχνικά ζητήματα.

Διευκρίνισε ότι έχουν ληφθεί υπόψη τα κατασκευαστικά στοιχεία των προβλητών που παρασχέθηκαν από τον ΟΛΠΑ, ώστε να γνωρίζουν οι μελετητές σε ποια σημεία μπορούν να αναπτυχθούν μεγάλες φυτεύσεις και σε ποια όχι.

Για την υπογειοποίηση του σιδηροδρόμου σημείωσε ότι οι μελετητές εργάστηκαν με βάση τα επίσημα στοιχεία και την προμελέτη του ΟΣΕ που τους παραδόθηκαν κατά τη διάρκεια του διαγωνισμού.

«Η σύμβασή μας προβλέπει συγκεκριμένα δεδομένα. Δεν μπορούμε να σχεδιάζουμε διαφορετικά σενάρια κάθε φορά που αλλάζει μια πολιτική απόφαση», ανέφερε.

Εξήγησε ακόμη ότι η συνολική προμελέτη για τα τρία τμήματα του παραλιακού μετώπου έχει ήδη παραδοθεί στον Δήμο, ωστόσο η παρουσίαση αφορούσε αποκλειστικά το κεντρικό τμήμα, καθώς αυτό βρίσκεται στο στάδιο έγκρισης.

Για το ζήτημα του τοπόσημου, επισήμανε ότι το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο δεν επιτρέπει την ανέγερση μεγάλου κτιρίου στο συγκεκριμένο σημείο.

«Για εμάς το τοπόσημο είναι η ίδια η δημόσια πλατεία που επιστρέφεται στους πολίτες», σημείωσε, αφήνοντας πάντως ανοικτό το ενδεχόμενο η τελική μελέτη να εμπλουτίσει την απόληξη της Αγίου Νικολάου με ιστορικά και συμβολικά στοιχεία.

Διαβάστε επίσης: Πάτρα: Ανάπλαση παραλιακού μετώπου με τμηματική κατασκευή και κατεδαφίσεις – Μπορεί να τελειώσει σε 16 μήνες

Η σύγκρουση για το τρένο και το παλιό λιμενικό κτίριο

Το πιο έντονο πολιτικό επεισόδιο της συνεδρίασης σημειώθηκε όταν ο δήμαρχος απάντησε στις αιτιάσεις της αντιπολίτευσης.

Ο Κώστας Πελετίδης υπερασπίστηκε με ιδιαίτερα υψηλούς τόνους τις επιλογές της δημοτικής αρχής, υποστηρίζοντας ότι η πόλη έχει λάβει εδώ και χρόνια σαφείς αποφάσεις για την υπογειοποίηση του τρένου και την κατεδάφιση του πρώην Κτιρίου Υπηρεσιών Λιμένα.

«Το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο είναι ΦΕΚ από το 2011. Ο τεχνικός κόσμος το χαρακτηρίζει “ευαγγέλιο”. Τώρα μας λέτε να το αγνοήσουμε;»

Κατηγόρησε μάλιστα όσους αμφισβητούν τις επιλογές αυτές ότι επιχειρούν να εμποδίσουν την υλοποίηση της ανάπλασης.

«Το κίνητρο ορισμένων είναι να μη γίνει τίποτα. Δεν σας ενδιαφέρει η προκοπή της πόλης.»

Υποστήριξε ακόμη ότι το ετοιμόρροπο πρώην λιμενικό κτίριο αποτελεί διαχρονικό πρόβλημα, ακόμη και για τη λειτουργία του Τελωνείου, ενώ επανέφερε την κριτική του προς το ΤΑΙΠΕΔ για τη διατήρηση της χερσαίας ζώνης του βόρειου λιμένα.

Η κριτική των παρατάξεων

Παρά τις επιμέρους διαφοροποιήσεις τους, σχεδόν όλες οι παρατάξεις της αντιπολίτευσης κατέληξαν στο ίδιο συμπέρασμα: ότι η προμελέτη εγκρίνεται χωρίς να έχει παρουσιαστεί ολοκληρωμένα το σύνολο της ανάπλασης.

Ο Κώστας Σβόλης ξεκαθάρισε ότι δεν αμφισβητεί την ποιότητα της δουλειάς των μελετητών, όμως ζήτησε η πρόταση να αξιολογηθεί εκ νέου από τη γνωμοδοτική επιτροπή του αρχιτεκτονικού διαγωνισμού, ώστε να διαπιστωθεί εάν υπηρετεί πραγματικά το αρχικό όραμα.

Παράλληλα, εξέφρασε την άποψη ότι η πόλη χρειάζεται ένα ισχυρό αρχιτεκτονικό τοπόσημο. «Ένα συνεδριακό κέντρο, ένα ενυδρείο ή ένα θερινό σινεμά θα μπορούσαν να δώσουν ταυτότητα στην περιοχή. Δεν αρκεί μόνο μια πλατεία.»

Διαβάστε επίσης: Βασίλης Αϊβαλής: «Όχι στην αποσπασματική έγκριση της ανάπλασης του παραλιακού μετώπου»

Ο Βασίλης Αϊβαλής υποστήριξε ότι το Δημοτικό Συμβούλιο κλήθηκε να εγκρίνει μια προμελέτη χωρίς να γνωρίζει τη συνολική αρχιτεκτονική σύνθεση.

Χρησιμοποιώντας μια χαρακτηριστική παρομοίωση είπε: «Μας ζητάτε να εγκρίνουμε πώς θα είναι το σαλόνι ενός σπιτιού χωρίς να γνωρίζουμε πώς θα χτιστεί ολόκληρο το σπίτι.»

Επισήμανε ακόμη ότι εξακολουθούν να απουσιάζουν κρίσιμες πληροφορίες για τους σταθμούς, τα φρεάτια εξαερισμού, τους υποσταθμούς και τις υπόλοιπες υποδομές της υπογειοποιημένης σιδηροδρομικής γραμμής.

«Λείπει η ταυτότητα της Πάτρας»

Από τις πιο ουσιαστικές παρεμβάσεις ήταν εκείνη του προέδρου του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας και δημοτικού συμβούλου Βαγγέλη Καραχάλιου.

Αναγνώρισε την προσπάθεια των μελετητών, ωστόσο εκτίμησε ότι το αποτέλεσμα δεν καταφέρνει να δημιουργήσει μια νέα αρχιτεκτονική ταυτότητα για την Πάτρα.

«Δεν είναι κακή μελέτη. Όμως δεν είναι αυτό που θα θέλαμε. Η Πάτρα μοιάζει να αντιγράφει τη Θεσσαλονίκη χωρίς να αποκτά τη δική της προσωπικότητα.»

Διαβάστε επίσης: «Ιδεοληπτική προσέγγιση, φοβικές διαδικασίες, μίζερο αποτέλεσμα» – Το σπιράλ για την πρόταση της δημοτικής αρχής για το θαλάσσιο μέτωπο

Ανάλογη ήταν και η κριτική του Πέτρου Ψωμά, ο οποίος συνεχάρη την ομάδα μελέτης, αλλά υποστήριξε ότι η δημοτική αρχή ζήτησε μια υπερβολικά συντηρητική πρόταση.

Κατά την άποψή του, το σχέδιο στερείται έμπνευσης και εμβληματικών παρεμβάσεων που θα μπορούσαν να μετατρέψουν την ανάπλαση σε σημείο αναφοράς για ολόκληρη τη Μεσόγειο.

Έκανε μάλιστα αναφορά στο παράδειγμα της Βαλένθια, σημειώνοντας ότι τέτοιου μεγέθους έργα απαιτούν διακομματική συναίνεση και μακροχρόνιο κοινό σχεδιασμό.

Το επόμενο στοίχημα

Παρά την έγκριση της προμελέτης, η συζήτηση ανέδειξε ότι η πορεία προς την υλοποίηση του μεγαλύτερου ίσως αστικού έργου που έχει σχεδιαστεί για την Πάτρα μόνο εύκολη δεν θα είναι.

Το σχέδιο εξακολουθεί να εξαρτάται από δύο κομβικές προϋποθέσεις: την υλοποίηση της υπογειοποίησης του νέου σιδηροδρομικού διαδρόμου και την κατεδάφιση του πρώην Κτιρίου Υπηρεσιών Λιμένα. Παράλληλα, θα απαιτηθούν εγκρίσεις από πλήθος συναρμόδιων φορέων, η ολοκλήρωση της οριστικής μελέτης, τα τεύχη δημοπράτησης και, φυσικά, η εξασφάλιση της απαραίτητης χρηματοδότησης.

Η δημοτική αρχή εμφανίζεται αισιόδοξη ότι μέχρι τον Νοέμβριο θα έχει ολοκληρωθεί η επόμενη φάση του σχεδιασμού. Η αντιπολίτευση, αντίθετα, θεωρεί ότι προηγούνται σοβαρές εκκρεμότητες που πρέπει να διευθετηθούν πριν η πόλη προχωρήσει σε οριστικές αποφάσεις.

Το βέβαιο είναι ότι η έγκριση της προμελέτης δεν έκλεισε τη συζήτηση. Αντίθετα, σηματοδότησε την έναρξη μιας νέας περιόδου, όπου η αρχιτεκτονική, η πολεοδομία, οι πολιτικές επιλογές και οι θεσμικές αποφάσεις θα καθορίσουν αν η Πάτρα θα καταφέρει τελικά να πραγματοποιήσει το όραμα που συζητείται εδώ και δεκαετίες: να ξαναβρεί τη σχέση της με τη θάλασσα και να αποκτήσει ένα παραλιακό μέτωπο αντάξιο της ιστορίας και των προοπτικών της.

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News