Τι διαβάζουμε όταν κλείνει η βαλίτσα: Τα βιβλία που φέρνει το φθινόπωρο

Το καλοκαιρινό διάβασμα έχει τους δικούς του κανόνες. Βιβλία που χωρούν στη βαλίτσα, ώρες που απλώνονται λίγο περισσότερο, σελίδες που διαβάζονται δίπλα στη θάλασσα και μένουν –συχνά κυριολεκτικά– με κόκκους άμμου ανάμεσά τους.

Ο Σεπτέμβριος αλλάζει τον ρυθμό. Τα βιβλιοπωλεία γεμίζουν ξανά και οι εκδοτικοί οίκοι ανοίγουν το πιο πυκνό κομμάτι της χρονιάς, με τίτλους που θα φτάσουν στα ράφια από τώρα έως τον Νοέμβριο.

Από όσα έχουν ήδη κυκλοφορήσει ή ανακοινωθεί, κρατήσαμε εννέα βιβλία με διαφορετικούς λόγους το καθένα για να μπουν στη λίστα: ένα μυθιστόρημα-ορόσημο που περίμενε δεκαετίες την ελληνική του μετάφραση, ένα βιβλίο για το πένθος γραμμένο μέσα από έναν γάμο 43 χρόνων, σκοτεινή ιαπωνική λογοτεχνία, τον φετινό νικητή του Strega, ένα αλλόκοτο μυθιστόρημα για τις θεωρίες συνωμοσίας και την τελευταία ολοκληρωμένη δουλειά του Αλέξη Σταμάτη.

Διαβάστε επίσης: Πώς γράφεις ένα μυαλό που ξεχνά; Η Emma Cline αφήνει τη μνήμη να διαλύσει τη γλώσσα

David Foster Wallace – «Ατελείωτο αστείο» | Εκδόσεις Gutenberg | μτφρ. Κώστας Καλτσάς

Τριάντα χρόνια μετά την πρώτη έκδοση του Infinite Jest, το θηριώδες μυθιστόρημα του Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας έρχεται στα ελληνικά. Η Gutenberg έχει εντάξει το «Ατελείωτο αστείο» στο φθινοπωρινό της πρόγραμμα, σε μετάφραση Κώστα Καλτσά.

Στις ΗΠΑ, η επέτειος των 30 χρόνων σημαδεύτηκε φέτος από ειδική έκδοση 1.104 σελίδων της Little, Brown, με νέο πρόλογο της Michelle Zauner.

Το ενδιαφέρον, όμως, δεν βρίσκεται μόνο στις διαστάσεις ή στη φήμη του. Ο Γουάλας έγραψε έναν κόσμο όπου η ψυχαγωγία, η εξάρτηση, η φιλοδοξία, η μοναξιά και η ανάγκη διαφυγής έχουν μπλεχτεί επικίνδυνα μεταξύ τους. Το έκανε το 1996. Τρεις δεκαετίες αργότερα, σε μια καθημερινότητα σχεδιασμένη να διεκδικεί διαρκώς την προσοχή μας, το βιβλίο αποκτά μια καινούργια, σχεδόν άβολη επικαιρότητα.

Δεν είναι η εύκολη επιλογή της λίστας. Είναι μάλλον εκείνο το βιβλίο που αγοράζεις γνωρίζοντας ότι ζητά χρόνο – και ακριβώς γι’ αυτό θέλεις να το δοκιμάσεις.

Siri Hustvedt – «Ιστορίες φαντασμάτων» | Εκδόσεις Μεταίχμιο | μτφρ. Ιωάννα Ηλιάδη

Ο Πολ Όστερ πέθανε στις 30 Απριλίου 2024. Η Σίρι Χούστβεντ είχε ζήσει μαζί του περισσότερο από τέσσερις δεκαετίες. Στο Ghost Stories, που κυκλοφόρησε διεθνώς τον περασμένο Μάιο, επιστρέφει σε αυτή την κοινή ζωή χωρίς να γράφει μια συμβατική βιογραφία του διάσημου συζύγου της.

Το βιβλίο χρησιμοποιεί μνήμες, ημερολογιακό υλικό, επιστολές και κείμενα του Όστερ, αλλά το πραγματικό του θέμα είναι αυτό που μένει μετά τον θάνατο: οι συνήθειες δύο ανθρώπων, η γλώσσα που είχαν φτιάξει μεταξύ τους, τα αντικείμενα, οι αναμνήσεις που επιστρέφουν απρόσκλητες.

Οι «Ιστορίες φαντασμάτων» αναμένονται στις 6 Οκτωβρίου από το Μεταίχμιο, σε μετάφραση Ιωάννας Ηλιάδη.

Από όλα τα βιβλία της λίστας, ίσως είναι εκείνο που κουβαλά το μεγαλύτερο συναισθηματικό βάρος χωρίς να χρειάζεται να το διαφημίσει.

Natsuo Kirino – «Χελιδόνια» | Εκδόσεις Μεταίχμιο | μτφρ. Δέσποινα Γιανναρούδη

Η συγγραφέας του Out επιστρέφει σε ένα πεδίο απολύτως δικό της: εκεί όπου το κοινωνικό πρόβλημα γίνεται προσωπικό αδιέξοδο.

Η Ρίκι ζει επισφαλώς στο Τόκιο και δέχεται να γίνει παρένθετη μητέρα για ένα εύπορο ζευγάρι. Από αυτή τη συμφωνία η Kirino ανοίγει μια πολύ μεγαλύτερη ιστορία για το χρήμα, την κοινωνική τάξη, τη μητρότητα και την απόσταση ανάμεσα σε μια επιλογή που φαίνεται ελεύθερη και σε μια επιλογή που υπαγορεύεται από την ανάγκη. Η αμερικανική έκδοση του Swallows κυκλοφόρησε σε paperback τον Αύγουστο του 2026 από τη Vintage.

Τα «Χελιδόνια» θα κυκλοφορήσουν στην Ελλάδα στις 22 Σεπτεμβρίου από το Μεταίχμιο, σε μετάφραση Δέσποινας Γιανναρούδη.

Για όποιον θέλει ένα μυθιστόρημα που να έχει σκοτάδι χωρίς να καταφεύγει στο εύκολο θρίλερ, είναι από τις πιο ενδιαφέρουσες αφίξεις του μήνα.

Douglas Stuart – «Τζον, γιος του Τζον» | Εκδόσεις Μεταίχμιο | μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος

Έξι χρόνια μετά το Booker του Σάγκι Μπέιν, ο Ντάγκλας Στιούαρτ βρίσκεται ξανά στη μεγάλη λίστα του βραβείου με το τρίτο του μυθιστόρημα, John of John.

Ο 22χρονος Καλ επιστρέφει χωρίς χρήματα στο Χάρις των Εξωτερικών Εβρίδων, στον τόπο όπου μεγάλωσε. Εκεί τον περιμένουν ένας αυστηρός πατέρας, μια βαθιά θρησκευτική κοινότητα και μια ζωή που ο ίδιος πίστευε ότι είχε αφήσει πίσω. Η επιστροφή γίνεται σύγκρουση με την οικογένεια, την ανδρική ταυτότητα, την πίστη, την επιθυμία και όλα όσα μια μικρή κοινωνία επιτρέπει ή δεν επιτρέπει να ειπωθούν.

Ο ίδιος ο Στιούαρτ έχει μιλήσει για την επιθυμία του να εξετάσει τη σεξουαλικότητα και την κοινωνική τάξη έξω από το συνηθισμένο αστικό περιβάλλον. Το Booker, από την πλευρά του, ξεχώρισε ιδιαίτερα τη σχέση πατέρα και γιου και τη σύγκρουση παράδοσης και αλλαγής.

Στα ελληνικά θα κυκλοφορήσει ως «Τζον, γιος του Τζον», από το Μεταίχμιο, σε μετάφραση Μιχάλη Μακρόπουλου.

Michele Mari – «Οι πέτρινοι συνδαιτυμόνες» | Εκδόσεις Ίκαρος | μτφρ. Δήμητρα Δότση

Εδώ η αρχική ιδέα αρκεί για να σε κάνει να σταματήσεις.

Μια ομάδα παλιών συμμαθητών αποφασίζει να πληρώνει κάθε χρόνο ένα ποσό σε κοινό ταμείο. Το μεγάλο έπαθλο θα μοιραστούν οι τρεις τελευταίοι που θα παραμείνουν ζωντανοί.

Όσο περνούν τα χρόνια, αυτό που κάποτε έμοιαζε με μαύρο αστείο αποκτά εντελώς διαφορετικό βάρος. Ο Michele Mari χρησιμοποιεί τη συμφωνία για να κοιτάξει τη φιλία, τον ανταγωνισμό, τη μνήμη και κυρίως την ηλικία στην οποία αρχίζεις να μετράς όχι μόνο ποιοι είναι ακόμη γύρω σου, αλλά και ποιοι λείπουν.

Το I convitati di pietra κέρδισε φέτος τόσο το Premio Strega 2026 όσο και το Strega Giovani.

Η ελληνική έκδοση, «Οι πέτρινοι συνδαιτυμόνες», ετοιμάζεται από τον Ίκαρο σε μετάφραση Δήμητρας Δότση.

Nathacha Appanah – «Νύχτα στην καρδιά» | Εκδόσεις Ίκαρος | μτφρ. Ειρήνη Παπακυριακού

Το Prix Femina 2025 πήγε σε ένα βιβλίο που ξεκινά από τρεις γυναίκες και τρεις ιστορίες βίας. Οι δύο γυναίκες δολοφονήθηκαν από τους συντρόφους τους. Η τρίτη επέζησε και είναι η ίδια η Nathacha Appanah.

Η συγγραφέας φέρνει μαζί τη δολοφονία της ξαδέλφης της Emma στον Μαυρίκιο, την υπόθεση της Chahinez Daoud στη Γαλλία και τη δική της εμπειρία από μια κακοποιητική σχέση όταν ήταν νεότερη. Το σημαντικό, σύμφωνα με τη διεθνή κριτική, είναι ο τρόπος με τον οποίο αποφεύγει να μετατρέψει τις γυναίκες σε θέαμα και στρέφει το ενδιαφέρον στη ζωή τους, στους μηχανισμούς ελέγχου και στη σιωπή γύρω από τη βία.

Η «Νύχτα στην καρδιά» κυκλοφορεί στις 28 Σεπτεμβρίου από τον Ίκαρο, σε μετάφραση Ειρήνης Παπακυριακού.

Δεν είναι ανάγνωσμα για να «περάσει η ώρα». Και ίσως γι’ αυτό αξίζει να βρίσκεται εδώ.

Nina Allan – «Επικράτηση» | Εκδόσεις Πόλις | μτφρ. Άλκηστις Τριμπέρη

Ο Φρανκ είναι εξαιρετικός προγραμματιστής, αγαπά τον Μπαχ και βλέπει μοτίβα εκεί όπου οι περισσότεροι βλέπουν απλώς γεγονότα. Όταν μπλέκει με διαδικτυακούς κύκλους που πιστεύουν σε μια μυστική εξωγήινη εισβολή και στη συνέχεια εξαφανίζεται, μια ιδιωτική ερευνήτρια αναλαμβάνει να τον βρει.

Αυτό θα μπορούσε να είναι ένα συμβατικό science fiction thriller. Η Nina Allan, όμως, χρησιμοποιεί την αστυνομική έρευνα για να κινηθεί ανάμεσα στη συνωμοσιολογία, στην τέχνη, στη μουσική, στην οικολογική αγωνία και στο ερώτημα πώς αποφασίζουμε τελικά τι είναι αληθινό. Η ίδια έχει περιγράψει το Conquest ως μυθιστόρημα για την αλήθεια και τη μετα-αλήθεια, ενώ ο Guardian το ξεχώρισε για τον ασυνήθιστα πολυφωνικό και παρεκβατικό τρόπο με τον οποίο συνδέει όλα αυτά τα πεδία.

Η «Επικράτηση» κυκλοφορεί ήδη από τις Εκδόσεις Πόλις, σε μετάφραση Άλκηστης Τριμπέρη.

Αν θέλουμε μία επιλογή στη λίστα που να είναι ταυτόχρονα λογοτεχνία ιδεών, μυστήριο και καθόλου προβλέψιμη επιστημονική φαντασία, είναι αυτή.

Αλέξης Σταμάτης – «Ρίβα» | Εκδόσεις Μεταίχμιο

Η περίπτωση της «Ρίβα» είναι διαφορετική από όλες τις υπόλοιπες. Ο Αλέξης Σταμάτης είχε ολοκληρώσει το μυθιστόρημα και το είχε παραδώσει στην επιμελήτριά του, Ελένη Μπούρα, πριν από τον θάνατό του τον περασμένο Ιούλιο. Η έκδοση έχει προγραμματιστεί για τον Νοέμβριο από το Μεταίχμιο.

Οι πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί μέχρι τώρα μιλούν για μια ιστορία που φέρνει μαζί οικογενειακές σχέσεις, μυστήριο και τεχνητή νοημοσύνη. Δεν χρειάζεται, όμως, να φορτωθεί το βιβλίο με τον χαρακτηρισμό του «τελευταίου» για να αποκτήσει ενδιαφέρον. Το ουσιαστικό είναι ότι ο Σταμάτης είχε στραφεί σε ένα θέμα απολύτως σύγχρονο, αναζητώντας όχι την τεχνολογία ως εντυπωσιασμό αλλά το σημείο όπου αυτή ακουμπά τις ανθρώπινες σχέσεις.

Η Ρίβα θα είναι αναπόφευκτα και ο τελευταίος σταθμός μιας μακράς συγγραφικής διαδρομής.

Susan Sontag – «Ενάντια στην ερμηνεία και άλλα δοκίμια» | Εκδόσεις Gutenberg | μτφρ. Έφη Γιαννοπούλου

Το βιβλίο κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1966. Εξήντα χρόνια αργότερα, η επιστροφή του σε νέα ελληνική έκδοση μοιάζει παράξενα συγχρονισμένη με την εποχή.

Η πρώτη συλλογή δοκιμίων της Susan Sontag περιλαμβάνει κείμενα για λογοτεχνία, κινηματογράφο, αισθητική, το camp, τον Γκοντάρ, τον Καμύ και τον Μπέκετ. Κυρίως, όμως, περιέχει την περίφημη επίθεσή της στην ανάγκη να αντιμετωπίζουμε κάθε έργο τέχνης σαν γρίφο που οφείλουμε να «λύσουμε». Η Farrar, Straus and Giroux εξακολουθεί να χαρακτηρίζει τη συλλογή σύγχρονο κλασικό έργο που δεν έφυγε ποτέ από την κυκλοφορία από το 1966.

Σήμερα, όταν σχεδόν κάθε ταινία, βιβλίο ή τραγούδι συνοδεύεται αμέσως από explanations, breakdowns και ατελείωτες αναλύσεις, η Σόνταγκ ίσως έχει κάτι καινούργιο να μας πει ακριβώς επειδή το έγραψε πριν από έξι δεκαετίες.

Το «Ενάντια στην ερμηνεία και άλλα δοκίμια» έρχεται το φθινόπωρο από τη Gutenberg, σε μετάφραση Έφης Γιαννοπούλου.

Και η λίστα μόλις άνοιξε

Το φθινοπωρινό εκδοτικό πρόγραμμα δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί και αρκετοί τίτλοι θα προστεθούν μέχρι το τέλος της χρονιάς. Αυτή η πρώτη επιλογή, πάντως, έχει κάτι που αξίζει περισσότερο από τον αριθμό των καινούργιων βιβλίων: διαφορετικές αφορμές για να επιστρέψει κανείς στην ανάγνωση.

Άλλος μπορεί να θέλει να αναμετρηθεί επιτέλους με τον Γουάλας. Άλλος να ακολουθήσει τη Χούστβεντ σε μια πολύ προσωπική καταγραφή της απώλειας. Κάποιος να αναζητήσει την ένταση της Kirino ή το παράξενο σύμπαν της Nina Allan. Και κάποιος άλλος να ξεκινήσει από τη Σόνταγκ, για να θυμηθεί ότι η ανάγνωση δεν χρειάζεται πάντα να καταλήγει σε μια εξήγηση.

Αρκεί να υπάρχει το επόμενο βιβλίο στο κομοδίνο.

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News