Νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης: Στο 11,3% «κλειδώνει» η χρηματοδότηση των Δήμων από τον ΕΝΦΙΑ

Σε δημόσια διαβούλευση το νομοσχέδιο για τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους. Πώς κατανέμονται τα έσοδα από ΦΠΑ και Φόρο Εισοδήματος. Μειωμένα τα κονδύλια για το 2026.

Νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης: Στο 11,3% «κλειδώνει» η χρηματοδότηση των Δήμων από τον ΕΝΦΙΑ

Σταθερή, αλλά σε σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό του «Καλλικράτη», παραμένει η σύνδεση της χρηματοδότησης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με τις εισπράξεις του ΕΝΦΙΑ. Σύμφωνα με το σχέδιο του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης που έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, το ποσοστό των ετήσιων εσόδων από τον ΕΝΦΙΑ που θα κατευθύνεται στους δήμους μέσω των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ) ορίζεται σε 11,3%.

Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι για κάθε 10 ευρώ που εισπράττει ο κρατικός προϋπολογισμός από τον συγκεκριμένο φόρο ακινήτων, κάτι περισσότερο από 1 ευρώ θα αποδίδεται στην πρωτοβάθμια αυτοδιοίκηση.

Βάσει του άρθρου 434 του σχεδίου νόμου, οι ΚΑΠ των δήμων θα τροφοδοτούνται θεσμικά από τρεις συγκεκριμένες πηγές του κρατικού προϋπολογισμού:

  • Φόρος Εισοδήματος (Φυσικών και Νομικών Προσώπων): Ποσοστό 19,5% επί των συνολικών εισπράξεων.

  • ΦΠΑ: Ποσοστό 12% επί των συνολικών εισπράξεων.

  • ΕΝΦΙΑ: Ποσοστό 11,3% επί των συνολικών εισπράξεων.

Η ρύθμιση αυτή έρχεται να οριστικοποιήσει μια σημαντική απόκλιση από το αρχικό πλαίσιο του νόμου 3852/2010 («Καλλικράτης»), ο οποίος προέβλεπε ότι οι δήμοι θα λάμβαναν το 50% του τότε Φόρου Ακίνητης Περιουσίας (ΦΑΠ). Με την καθιέρωση του ΕΝΦΙΑ το 2014, το ποσοστό αυτό περιορίστηκε δραστικά και ο νέος Κώδικας έρχεται πλέον να ενσωματώσει και να παγιώσει αυτή τη χαμηλότερη βάση, αποκλείοντας παράλληλα το ενδεχόμενο να αποκτήσουν οι δήμοι αυτόνομη φορολογική αρμοδιότητα επί των ακινήτων, καθώς η βεβαίωση και η είσπραξη παραμένουν υπό κεντρικό κρατικό έλεγχο.

Η διαδικασία απόδοσης

Τα κονδύλια αυτά θα εγγράφονται στον τακτικό προϋπολογισμό και θα κατατίθενται στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, στον ειδικό λογαριασμό «Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι των Δήμων». Η κατανομή θα πραγματοποιείται με ισόποσες μηνιαίες προκαταβολές βάσει προεκτιμήσεων, ενώ η τελική εκκαθάριση θα γίνεται απολογιστικά. Αξίζει να σημειωθεί ότι μόλις το 1/3 των εσόδων από τον φόρο εισοδήματος επιτρέπεται να διατίθεται για επενδυτικές ανάγκες των δήμων, ενώ το σύνολο των πόρων από ΦΠΑ και ΕΝΦΙΑ προορίζεται αποκλειστικά για την κάλυψη λειτουργικών δαπανών.

Στον κρατικό προϋπολογισμό για το 2026, οι συνολικές αποδόσεις των ΚΑΠ προς τους δήμους παρουσιάζουν αύξηση, φτάνοντας τα 2,527 δισ. ευρώ έναντι 2,445 δισ. ευρώ το 2025. Ωστόσο, η επιμέρους γραμμή που αφορά τον ΕΝΦΙΑ καταγράφει κάμψη, καθώς υποχωρεί στα 95 εκατ. ευρώ για το 2026 (από 99 εκατ. ευρώ το 2025). Η μείωση αυτή αποδίδεται στην υποχώρηση της ίδιας της φορολογικής βάσης του ΕΝΦΙΑ, η οποία επηρεάζεται από τη μείωση κατά 50% του φόρου για κύριες κατοικίες σε μικρούς οικισμούς (έως 1.500 κατοίκους), με προοπτική πλήρους κατάργησης από το 2027. Τη μερίδα του λέοντος των δημοτικών εσόδων συνεχίζουν να καλύπτουν ο Φόρος Εισοδήματος (1,395 δισ. ευρώ) και ο ΦΠΑ (1,037 δισ. ευρώ).

Τέλος, για τις Περιφέρειες προβλέπεται διαφορετικό μοντέλο χρηματοδότησης, καθώς οι δικοί τους ΚΑΠ θα προέρχονται από το 4,2% του φόρου εισοδήματος και το 4% του ΦΠΑ, χωρίς καμία συμμετοχή στα έσοδα του ΕΝΦΙΑ. Για το 2026, οι εισροές προς τις περιφέρειες αναμένεται να ανέλθουν στα 809 εκατ. ευρώ, αυξημένες σε σχέση με τα 765 εκατ. ευρώ του προηγούμενου έτους.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125