Το «δώρο» που δεν περίμενε ο Νετανιάχου: Γιατί οι βρετανικές κυρώσεις μπορεί να του γυρίσουν σε πλεονέκτημα

Γιώτα Δημητρίου

Μια από τις σοβαρότερες διπλωματικές συγκρούσεις των τελευταίων ετών ανάμεσα σε Βρετανία και Ισραήλ μπορεί να αποκτήσει μια απρόσμενη εσωτερική πολιτική διάσταση: να προσφέρει στον Μπενιαμίν Νετανιάχου ένα νέο επιχείρημα συσπείρωσης της δεξιάς λίγο πριν ανοίξουν οι κάλπες.

Το Λονδίνο αποφάσισε να απαγορεύσει το εμπόριο προϊόντων που προέρχονται από ισραηλινούς εποικισμούς στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, με το Ισραήλ να απαντά κλείνοντας το βρετανικό προξενείο στην Ανατολική Ιερουσαλήμ.

Η αντιπαράθεση ξεπερνά πλέον τα όρια της εξωτερικής πολιτικής. Με τις βουλευτικές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου να πλησιάζουν και τη μάχη να θεωρείται κρίσιμη για την πολιτική επιβίωση του Νετανιάχου, αναλυτές βλέπουν τον κίνδυνο οι κυρώσεις να λειτουργήσουν ως «μπούμερανγκ» για όσους επιδιώκουν να ασκήσουν πίεση στην κυβέρνησή του.

Το επιχείρημα που μπορεί να αξιοποιήσει ο Νετανιάχου

Ο πυρήνας της ανησυχίας βρίσκεται στη χρονική στιγμή.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός έχει τη δυνατότητα να παρουσιάσει τα μέτρα ως ακόμη μία περίπτωση διεθνούς πίεσης απέναντι στο Ισραήλ και τον ίδιο ως τον πολιτικό ηγέτη που καλείται να την αντιμετωπίσει.

Ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης εξέφρασε ανοιχτά τον προβληματισμό του για το timing των κυρώσεων, εκτιμώντας ότι μπορούν να εργαλειοποιηθούν προεκλογικά από τον Νετανιάχου.

Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή η ισραηλινή δεξιά προσπαθεί να αποφύγει τον κατακερματισμό των ψήφων της. Η συσπείρωση ακόμη και μικρότερων πολιτικών σχηματισμών μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη σε μια αμφίρροπη εκλογική αναμέτρηση.

Γιατί οι κυρώσεις μπορεί να γίνουν «μπούμερανγκ»

Η ιστορικός Σάρα Γιαέλ Χίρσχορν, ειδική σε θέματα εποικισμών, βλέπει πιθανότητα έντονης αντίδρασης από το δεξιό εκλογικό ακροατήριο.

Κατά την εκτίμησή της, η εξωτερική πίεση μπορεί να κινητοποιήσει ψηφοφόρους και να βοηθήσει μικρότερα κόμματα της δεξιάς να ενισχύσουν τη θέση τους στην εκλογική μάχη.

Η ίδια χρησιμοποιεί χαρακτηριστικά τον όρο «θεαματικό μπούμερανγκ», θεωρώντας ότι μια αντίστοιχη κίνηση μετά τις εκλογές θα μπορούσε να δημιουργήσει διαφορετικές συνθήκες για τον πολιτικό διάλογο γύρω από τη Δυτική Όχθη.

Μεγάλος διπλωματικός θόρυβος, μικρότερο οικονομικό πλήγμα

Η ένταση των αντιδράσεων δεν αντανακλά απαραίτητα και το οικονομικό μέγεθος των μέτρων.

Οι κυρώσεις αφορούν προϊόντα που προέρχονται από τους εποικισμούς της Δυτικής Όχθης και όχι συνολικά το εμπόριο με το Ισραήλ.

Ο οικονομολόγος Εστέμπαν Κλορ του Institute for National Security Studies εκτιμά ότι ο άμεσος οικονομικός αντίκτυπος θα είναι περιορισμένος, καθώς η δραστηριότητα των εποικισμών αποτελεί μικρό τμήμα της συνολικής ισραηλινής οικονομίας.

Υπάρχει επιπλέον ένα πρακτικό πρόβλημα: ο διαχωρισμός των προϊόντων που παράγονται στους εποικισμούς από εκείνα που προέρχονται από το Ισραήλ δεν είναι πάντοτε απλός, ιδιαίτερα σε ορισμένες κατηγορίες αγροτικών προϊόντων.

Έτσι, η πολιτική και συμβολική ισχύς των κυρώσεων μπορεί να αποδειχθεί μεγαλύτερη από την άμεση οικονομική τους επίδραση.

Το κλείσιμο του βρετανικού προξενείου ανεβάζει τους τόνους

Η απάντηση του Ισραήλ ήταν άμεση.

Η κυβέρνηση αποφάσισε το κλείσιμο του βρετανικού προξενείου στην Ανατολική Ιερουσαλήμ, σε μια κίνηση που μετέφερε τη διαφωνία από το εμπορικό επίπεδο σε ανοιχτή διπλωματική σύγκρουση.

Οι βρετανικές κινήσεις δεν έγιναν σε απομόνωση. Γαλλία και Καναδάς έχουν κινηθεί προς αντίστοιχη κατεύθυνση, ενώ ακόμη εννέα χώρες εξέφρασαν πρόθεση να προωθήσουν ή να εξετάσουν περιορισμούς στο εμπόριο με τους εποικισμούς.

Το Λονδίνο συνδέει την απόφασή του με την επιτάχυνση της εποικιστικής δραστηριότητας και την αύξηση της βίας στη Δυτική Όχθη.

Το E1 πίσω από τη νέα ρήξη

Κεντρικό σημείο της διαφωνίας αποτελεί το σχέδιο E1, ανατολικά της Ιερουσαλήμ.

Η περιοχή θεωρείται ιδιαίτερα ευαίσθητη επειδή η ανάπτυξη νέων εποικισμών εκεί μπορεί να επηρεάσει τη γεωγραφική συνέχεια της Δυτικής Όχθης και τη σύνδεσή της με την Ανατολική Ιερουσαλήμ.

Για τη βρετανική κυβέρνηση, το σχέδιο αποτελεί απειλή για τη δυνατότητα δημιουργίας ενός βιώσιμου παλαιστινιακού κράτους και ήταν ένας από τους βασικούς λόγους για την κλιμάκωση της πίεσης προς το Ισραήλ.

Η επίσημη θέση του Λονδίνου είναι ότι οι εποικισμοί στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη είναι παράνομοι βάσει του διεθνούς δικαίου.

Η στάση των ΗΠΑ προσθέτει ακόμη έναν παράγοντα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί και η αντίδραση της Ουάσιγκτον.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, παρά τη στενή πολιτική σχέση του με τον Νετανιάχου, δεν έσπευσε να καταδικάσει τις βρετανικές κινήσεις, ενώ η αμερικανική πλευρά απέφυγε μέχρι στιγμής να ταυτιστεί πλήρως με τη σκληρή ισραηλινή αντίδραση.

Για μια κυβέρνηση που έχει στηρίξει σημαντικό μέρος της διεθνούς στρατηγικής της στη σχέση με τις ΗΠΑ, η συγκεκριμένη στάση αποκτά ξεχωριστό πολιτικό βάρος.

Οι κυρώσεις κοιτούν και την επόμενη ημέρα

Το Λονδίνο δεν αντιμετωπίζει τα μέτρα μόνο ως πίεση προς τη σημερινή κυβέρνηση.

Η αναλύτρια του International Crisis Group, Μαϊράβ Ζονζάιν, εκτιμά ότι λειτουργούν και ως μήνυμα προς όποια κυβέρνηση προκύψει μετά τις εκλογές: η πολιτική στη Δυτική Όχθη μπορεί να έχει συγκεκριμένο διεθνές κόστος.

Μια διαφορετική κυβέρνηση θα μπορούσε να επιχειρήσει να περιορίσει τη βία των εποίκων και να αποκαταστήσει μέρος των σχέσεων του Ισραήλ με δυτικούς συμμάχους, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα ριζική αλλαγή πολιτικής.

Μέχρι τότε, όμως, οι κυρώσεις έχουν ήδη μπει στην ισραηλινή προεκλογική εξίσωση. Το Λονδίνο θέλησε να αυξήσει το κόστος της πολιτικής των εποικισμών· το ερώτημα είναι αν, λίγες εβδομάδες πριν από τις κάλπες, η σύγκρουση θα δώσει στον Νετανιάχου ακριβώς το μέτωπο που χρειάζεται για να συσπειρώσει τη βάση του.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

• Μακρόν: «5G παντού» από το Διάστημα – Το σχέδιο για κινητά χωρίς κενά κάλυψης και Ευρωπαίους αστροναύτες
• Σουηδία στις κάλπες: Η ακροδεξιά χτυπά την πόρτα της κυβέρνησης
• Κίνα: 20 νεκροί και 5 αγνοούμενοι από φωτιά στο πλοίο Ocean Melody
• ΗΠΑ: Κλείνει οριστικά μετά από 32 χρόνια δημοφιλές παιχνίδι στο Hersheypark
• Το σινεμά ψάχνει σωσίβιο: Netflix και TikTok στο τραπέζι, YouTube και Instagram απόντες

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News