Ο κίνδυνος της dark fleet για το ελληνικό εμπόριο
Η αύξηση των ρωσόσημων δεξαμενόπλοιων του «σκιώδους στόλου» δεν εξαλείφει τους κινδύνους για την Ελλάδα. Η γήρανση των πλοίων, η αδιαφανής ιδιοκτησία και η αβέβαιη ασφάλιση παραμένουν απειλές για λιμάνια, τουρισμό, αλιεία και θαλάσσιο περιβάλλον.
Για την Ελλάδα, η επέκταση των δεξαμενόπλοιων με ρωσική σημαία που συνδέονται με τη dark fleet δεν είναι μόνο ζήτημα κυρώσεων. Αφορά την ασφάλεια των κοντινών θαλάσσιων οδών, τη δραστηριότητα των λιμανιών, τις οικονομίες των νησιών και τους κινδύνους που δημιουργούν τα γερασμένα πλοία που κινούνται στη Μεσόγειο.
Ο υπολογισμός της Μόσχας είναι ξεκάθαρος. Καθώς αυξάνεται η δυτική πίεση σε αδύναμα νηολόγια, αμφισβητούμενα πιστοποιητικά και ψευδείς σημαίες, η υπαγωγή περισσότερων δεξαμενόπλοιων στη ρωσική σημαία δίνει στα πλοία αυτά μια πιο καθαρή νομική ταυτότητα. Σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, ένα πλοίο στην ανοικτή θάλασσα υπάγεται γενικά στη δικαιοδοσία του κράτους της σημαίας του. Αυτό μπορεί να κάνει την επιβίβαση, την κράτηση ή την κατάσχεση πιο ευαίσθητες πολιτικά.
Όμως το νομικό καθεστώς δεν κάνει ένα πλοίο πιο ασφαλές. Το πρόβλημα παραμένει η κατάσταση του ίδιου του πλοίου, το ιστορικό συντήρησής του, το ιστορικό επιθεωρήσεων και η ποιότητα της τεχνικής του εποπτείας. Οι Financial Times έχουν αναφέρει ότι πολλά δεξαμενόπλοια της dark fleet είναι άνω των 20 ετών. Σε αυτή την ηλικία, η διάβρωση, τα παρωχημένα συστήματα και οι μηχανικές βλάβες γίνονται ουσιαστικοί κίνδυνοι.
Αυτό έχει σημασία για την Ελλάδα. Ένα περιστατικό κοντά στο Αιγαίο, την Κρήτη, το Ιόνιο ή τις προσβάσεις προς μεγάλα ελληνικά λιμάνια θα μπορούσε να διαταράξει την ακτοπλοΐα, την αλιεία, τον παράκτιο τουρισμό και τις λιμενικές λειτουργίες. Θα δοκίμαζε επίσης την ικανότητα των αρχών να αντιδράσουν γρήγορα απέναντι σε ένα πλοίο του οποίου η ιδιοκτησία, η ασφάλιση και η διαχείριση μπορεί να μην είναι άμεσα ξεκάθαρες.
Η δομή ιδιοκτησίας παραμένει μια σημαντική αδυναμία. Το RUSI έχει προειδοποιήσει ότι τα αδύναμα νηολόγια μπορούν να βοηθήσουν στην απόκρυψη της πραγματικής ιδιοκτησίας και να θολώσουν την ευθύνη. Η μετάβαση στη ρωσική σημαία μπορεί να μειώσει ένα κενό επιβολής, αλλά δεν αποκαλύπτει αυτόματα ποιος τελικά κατέχει, διαχειρίζεται, ναυλώνει, ασφαλίζει ή κερδίζει από το πλοίο.
Η ασφάλιση είναι εξίσου σημαντική. Το KSE Institute ανέφερε ότι το 2024 μόνο το 29,4% των δεξαμενόπλοιων που μετέφεραν ρωσικό αργό διέθετε κάλυψη P&I από το International Group, σε σύγκριση με πάνω από 90% για τα δεξαμενόπλοια που μετέφεραν αποκλειστικά μη ρωσικά φορτία. Για την Ελλάδα, το πρακτικό ερώτημα είναι απλό: αν ένα πλοίο προκαλέσει ρύπανση, πάθει βλάβη ή εγκαταλειφθεί κοντά σε ευαίσθητα ύδατα, μπορούν να ενεργοποιηθούν γρήγορα αξιόπιστη αποζημίωση και τεχνική υποστήριξη;
Η υπόθεση Arctic Metagaz δείχνει τα όρια του τυπικού ελέγχου από το κράτος σημαίας. Το δεξαμενόπλοιο LNG με ρωσική σημαία, στο οποίο είχαν επιβληθεί κυρώσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο, πήρε φωτιά στη Μεσόγειο τον Μάρτιο του 2026. Το Reuters ανέφερε ότι η Λιβύη χρειάστηκε να κινητοποιήσει την Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου της, να δημιουργήσει δομή έκτακτης αντίδρασης, να προσλάβει εξειδικευμένη εταιρεία και να αρχίσει τη ρυμούλκηση του κατεστραμμένου πλοίου μακριά από τις ακτές της, σε συντονισμό με τις ρωσικές και μαλτέζικες αρχές.
Η υπόθεση δεν αποδεικνύει ότι η Μόσχα αρνείται συστηματικά να δράσει. Δείχνhttps://www.rusi.org/explore-our-research/publications/commentary/shadow-fleet-rallying-round-russian-flag
ει ότι το πρώτο βάρος μιας ναυτικής έκτακτης ανάγκης μπορεί να πέσει στο παράκτιο κράτος που αντιμετωπίζει τον άμεσο κίνδυνο, ενώ τα ερωτήματα για την ιδιοκτησία, την ασφάλιση και την ευθύνη παραμένουν άλυτα.
Για την Ελλάδα, το συμπέρασμα είναι άμεσο. Μια ρωσική σημαία μπορεί να δίνει στη Μόσχα ισχυρότερη νομική βάση, αλλά δεν κάνει ένα παλιό δεξαμενόπλοιο πιο ασφαλές, πιο καθαρό ή πιο διαφανές. Στο Αιγαίο, στο Ιόνιο ή κοντά στην Κρήτη, μια φωτιά, μια ακυβερνησία, μια σύγκρουση ή μια διαρροή θα μπορούσαν να επηρεάσουν θαλάσσια οικοσυστήματα, την αλιεία, προστατευόμενες παράκτιες περιοχές και τοπικές οικονομίες. Η σημαία μπορεί να αλλάζει· η έκθεση των παράκτιων κρατών παραμένει.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
