Οι Βίκινγκς έστελναν ερωτικά μηνύματα πάνω σε πέτρες – Τι ανακάλυψαν στη Σκανδιναβία
Τυχαίες ανακαλύψεις στη Σκανδιναβία φωτίζουν την καθημερινότητα, τις σχέσεις και τους φόβους ενός κόσμου 1.000 ετών
Ρουνικές πέτρες ηλικίας έως και 1.000 ετών συνεχίζουν να έρχονται στο φως στη Σουηδία και σε άλλες σκανδιναβικές χώρες, συχνά με εντελώς τυχαίο τρόπο, προσφέροντας πολύτιμες μαρτυρίες για τη ζωή, τις σχέσεις και τις ανησυχίες των Βίκινγκ. Πρόκειται για λίθινες επιγραφές που λειτουργούσαν ως δημόσια μνημεία μνήμης και κοινωνικής προβολής και σήμερα αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα αρχεία της σκανδιναβικής ιστορίας.
Από κατώφλι… ιστορικό τεκμήριο
Χαρακτηριστικό παράδειγμα, όπως μεταδίδει το aftonbladet.se, είναι η ρουνική πέτρα που εντόπισε αγρότης σε χωράφι νότια της Στοκχόλμης. Σκόπευε να τη χρησιμοποιήσει ως κατώφλι, μέχρι τη στιγμή που την ανέτρεψε και διέκρινε χαραγμένες ρούνες στην επιφάνειά της. Ο ρουνολόγος Magnus Källström, που κλήθηκε να την εξετάσει, διάβασε έπειτα από σχεδόν μία χιλιετία το μήνυμα:
«Η Γκέρντερ έστησε αυτή την πέτρα στη μνήμη του πατέρα της Σίγκντγιαρβ, συζύγου της Όγκαρντ».
Μηνύματα αγάπης, μνήμης και καθημερινότητας
Οι ρούνες χαράσσονταν σε ξύλο, κόκαλο, πέτρα ή ακόμη και σε εργαλεία καθημερινής χρήσης. Ένα υφαντικό εργαλείο του τέλους του 11ου αιώνα, που βρέθηκε κοντά στο Γκέτεμποργκ, φέρει το μήνυμα: «Με σκέφτεσαι, σε σκέφτομαι, με αγαπάς, σε αγαπώ». Ωστόσο, οι λίθινες επιγραφές είναι εκείνες που διατηρήθηκαν περισσότερο στον χρόνο, λόγω της ανθεκτικότητάς τους.
Ανακαλύψεις σε χωράφια, δρόμους και εκκλησίες
Σύμφωνα με το BBC, ρουνικές επιγραφές αποκαλύπτονται συχνά κατά τη διάνοιξη δρόμων, την καλλιέργεια αγρών ή ενσωματωμένες σε θεμέλια κτιρίων και εκκλησιών. Κάποιες χρονολογούνται έως και 2.000 χρόνια πριν, όπως λίθος που εντοπίστηκε στη Νορβηγία το 2023, ενώ άλλες είχαν χρησιμοποιηθεί ως οικοδομικό υλικό και αλλοιώθηκαν με την πάροδο των αιώνων.
«Τα social media» της εποχής των Βίκινγκ
Η λέξη «ρούνα» προέρχεται από την παλαιά σκανδιναβική λέξη rún, που σημαίνει «μυστικό». Οι ρουνικές πέτρες άρχισαν να τοποθετούνται μαζικά από τον 4ο αιώνα μ.Χ., γνωρίζοντας ακμή την εποχή των Βίκινγκ (800–1050 μ.Χ.). Όπως επισημαίνει ο Källström, τοποθετούνταν σε σημεία διέλευσης και λειτουργούσαν ως δημόσια μηνύματα – ένα είδος «μέσων κοινωνικής δικτύωσης» της εποχής, προσβάσιμο όμως μόνο σε όσους διέθεταν χρήματα και τεχνίτες.
Χριστιανισμός, χιούμορ και φόβοι για το κλίμα
Πολλές επιγραφές συνδέονται με τη διάδοση του Χριστιανισμού, φέρνοντας σταυρούς και προσευχές για τους νεκρούς. Άλλες αποκαλύπτουν πιο γήινες πτυχές: γρίφους, λογοπαίγνια και φράσεις όπως «αποκρυπτογράφησέ το» ή «νόστιμη μπύρα».
Ιδιαίτερη θέση κατέχει η περίφημη Rök stone, με τη μεγαλύτερη γνωστή ρουνική επιγραφή παγκοσμίως. Σύγχρονες ερμηνείες τη συνδέουν όχι μόνο με μυθολογία, αλλά και με φόβους για κλιματικές καταστροφές και μαζικούς θανάτους μετά από ηφαιστειακές εκρήξεις.
Ένα παράθυρο στον κόσμο των Βίκινγκ
Σήμερα είναι γνωστές περίπου 7.000 ρουνικές επιγραφές παγκοσμίως, από τη Σκανδιναβία έως τη Γροιλανδία και την Τουρκία, αποτυπώνοντας το εύρος των ταξιδιών των Βίκινγκ. Αν και πλέον εμφανίζονται φθαρμένες, αρχικά ήταν βαμμένες με έντονα χρώματα και ακολουθούσαν συγκεκριμένη δομή: μνήμη, πράξεις, ευχές.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι κάθε εποχή «διαβάζει» τις ρούνες διαφορετικά. Ωστόσο, οι πέτρες αυτές παραμένουν ένα μοναδικό παράθυρο σε έναν κόσμο όπου η θλίψη, η αγάπη, η πίστη και ο φόβος χαράχτηκαν κυριολεκτικά πάνω στην πέτρα – και συνεχίζουν, αιώνες μετά, να μιλούν.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
