Οι Βρετανοί λένε «ναι» στην επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, το Λονδίνο κρατά το κλειδί

Πελοπόννησος Newsroom

Η επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Αθήνα συγκεντρώνει την υποστήριξη της πλειοψηφίας των Βρετανών, σύμφωνα με νέα δημοσκόπηση της YouGov που δημοσιοποιήθηκε το Σάββατο 14 Νοεμβρίου. Περισσότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες επιθυμούν την επανένωση των αρχαίων γλυπτών στο Μουσείο της Ακρόπολης, ενώ μόλις ένας στους πέντε τάσσεται υπέρ της παραμονής τους στο Βρετανικό Μουσείο.

Το εντυπωσιακότερο στοιχείο δεν είναι μόνο η διαφορά των ποσοστών, αλλά το γεγονός ότι η υποστήριξη αυξάνεται όταν η επιστροφή συνδέεται με μια ευρύτερη συμφωνία πολιτιστικής συνεργασίας ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Βρετανία.

Η νέα έρευνα πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 2.452 ενηλίκων στη Βρετανία, στα μέσα Οκτωβρίου, για λογαριασμό της οργάνωσης Parthenon Project, η οποία υποστηρίζει την επανένωση των Γλυπτών στην Αθήνα.

Το 52% θέλει τα Γλυπτά στην Αθήνα

Στο βασικό ερώτημα της δημοσκόπησης, το 52% των συμμετεχόντων υποστήριξε ότι τα Γλυπτά πρέπει να επιστρέψουν στην Ελλάδα, έναντι 20% που θεωρεί ότι πρέπει να παραμείνουν στο Λονδίνο.

Το υπόλοιπο 28% δεν επέλεξε κάποια από τις δύο θέσεις.

Τα αποτελέσματα αποκτούν ιδιαίτερη σημασία καθώς το αίτημα της επανένωσης δεν φαίνεται να περιορίζεται σε μια συγκεκριμένη πολιτική παράταξη.

Μεταξύ των ψηφοφόρων του Εργατικού Κόμματος, το 62% τάσσεται υπέρ της επιστροφής και το 15% κατά. Στους ψηφοφόρους των Συντηρητικών, το 43% υποστηρίζει την επιστροφή, έναντι 33% που προτιμά την παραμονή των Γλυπτών στο Βρετανικό Μουσείο.

Τα ευρήματα αποτυπώνουν μεγαλύτερη αποδοχή της επιστροφής από την παραμονή των αρχαιοτήτων στη Βρετανία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει ληφθεί κάποια πολιτική ή θεσμική απόφαση.

Η συμφωνία που ανεβάζει την υποστήριξη στο 58%

Ακόμη πιο ενδιαφέροντα είναι τα αποτελέσματα όταν οι ερωτηθέντες καλούνται να αξιολογήσουν μια συγκεκριμένη πρόταση πολιτιστικής συνεργασίας.

Το σενάριο προβλέπει τη μόνιμη επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στο Μουσείο της Ακρόπολης και, παράλληλα, τη δυνατότητα βρετανικών μουσείων να φιλοξενούν σημαντικές ελληνικές αρχαιότητες μέσα από περιοδικές εκθέσεις και δανεισμούς.

Σε αυτή την περίπτωση, η υποστήριξη αυξάνεται στο 58%, ενώ μόλις το 9% δηλώνει ότι διαφωνεί. Το 33% δεν εκφράζει σαφή θέση υπέρ ή κατά.

Η πρόταση συγκεντρώνει αποδοχή από το 72% των ψηφοφόρων του Εργατικού Κόμματος και το 60% των ψηφοφόρων των Συντηρητικών.

Μάλιστα, μεταξύ όσων αρχικά υποστηρίζουν ότι τα Γλυπτά πρέπει να παραμείνουν στο Λονδίνο, το 32% εμφανίζεται θετικό στην επιστροφή τους εφόσον αυτή αποτελέσει μέρος μιας ευρύτερης πολιτιστικής συμφωνίας.

Η συγκεκριμένη μεταβολή δείχνει ότι ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζεται μια πιθανή λύση επηρεάζει τις απαντήσεις, ιδιαίτερα όταν περιλαμβάνει οφέλη και για τις δύο πλευρές.

Το επιχείρημα που πείθει επτά στους δέκα

Η έρευνα εξέτασε και τα επιχειρήματα που προβάλλονται εδώ και δεκαετίες σχετικά με την τύχη των Γλυπτών.

Το ισχυρότερο, σύμφωνα με τα αποτελέσματα, είναι η δυνατότητα επανένωσής τους ως ενιαίου καλλιτεχνικού συνόλου.

Το 70% των ερωτηθέντων χαρακτήρισε πειστικό το επιχείρημα ότι τα σωζόμενα τμήματα του γλυπτού διακόσμου του Παρθενώνα πρέπει να εκτίθενται μαζί, όπως είχαν αρχικά σχεδιαστεί. Αντίθετη άποψη εξέφρασε το 16%.

Παράλληλα, το 65% βρήκε πειστική την προοπτική μιας πολιτιστικής συνεργασίας που θα επιτρέπει στα βρετανικά μουσεία να φιλοξενούν άλλα σημαντικά ελληνικά έργα.

Αντίθετα, το επιχείρημα ότι τα Γλυπτά πρέπει να παραμείνουν στο Βρετανικό Μουσείο επειδή μπορούν να παρουσιαστούν δίπλα σε αντικείμενα άλλων πολιτισμών θεωρήθηκε πειστικό από το 35%.

Μόνο το 33% πείστηκε από την άποψη ότι η παρουσία τους στο Λονδίνο επί περίπου δύο αιώνες αποτελεί από μόνη της επαρκή λόγο για να παραμείνουν εκεί.

Το Μουσείο της Ακρόπολης περιμένει τα κομμάτια που λείπουν

Στον τρίτο όροφο του Μουσείου της Ακρόπολης, η Αίθουσα του Παρθενώνα έχει σχεδιαστεί ειδικά για να αναδεικνύει τον γλυπτό διάκοσμο του αρχαίου ναού.

Η διάταξη της ζωφόρου ακολουθεί τον αρχικό προσανατολισμό του μνημείου, ενώ οι γυάλινες επιφάνειες επιτρέπουν την οπτική επαφή με τον ίδιο τον Παρθενώνα.

Εκεί, τα αυθεντικά γλυπτά που βρίσκονται στην Ελλάδα εκτίθενται μαζί με εκμαγεία των τμημάτων που παραμένουν στο Λονδίνο και σε άλλα μουσεία του εξωτερικού.

Αυτή η συνύπαρξη πρωτοτύπων και αντιγράφων κάνει ορατό τον διαχωρισμό ενός ενιαίου έργου τέχνης.

Η ελληνική πλευρά υποστηρίζει διαχρονικά ότι η επανένωση των Γλυπτών δεν αποτελεί απλώς ζήτημα μετακίνησης αρχαιοτήτων από ένα μουσείο σε άλλο, αλλά αποκατάστασης της συνοχής ενός μνημείου παγκόσμιας πολιτιστικής σημασίας.

Γιατί δεν αρκεί το «ναι» των Βρετανών

Παρά τη θετική στάση που καταγράφεται στη δημοσκόπηση, η επιστροφή των Γλυπτών εξακολουθεί να προσκρούει σε σημαντικά νομικά και πολιτικά εμπόδια.

Το Βρετανικό Μουσείο διατηρεί τη θέση ότι τα Γλυπτά αποκτήθηκαν νόμιμα στις αρχές του 19ου αιώνα από τον λόρδο Έλγιν, κατά την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας στην Ελλάδα. Η ελληνική πλευρά αμφισβητεί τη νομιμότητα και την ηθική βάση της απομάκρυνσής τους.

Παράλληλα, ο βρετανικός νόμος του 1963 που διέπει τη λειτουργία του Μουσείου περιορίζει σημαντικά τη δυνατότητα των διοικητών του να αποχωρίζονται οριστικά αντικείμενα της συλλογής.

Η διοίκηση του Μουσείου έχει κατά καιρούς εκφράσει ενδιαφέρον για μια πολιτιστική συνεργασία με την Ελλάδα, με ανταλλαγές εκθεμάτων και μακροχρόνιους δανεισμούς.

Ωστόσο, η έννοια του δανεισμού συνδέεται με το ζήτημα της ιδιοκτησίας, το οποίο παραμένει καθοριστικό στις διαπραγματεύσεις. Η Ελλάδα επιδιώκει την οριστική επανένωση χωρίς να αναγνωρίσει βρετανική κυριότητα επί των Γλυπτών.

Η διαφορά αυτή εξηγεί γιατί οι συζητήσεις δεν έχουν μέχρι σήμερα οδηγήσει σε τελική συμφωνία, παρά το θετικό κλίμα που αποτυπώνεται επανειλημμένα στη βρετανική κοινή γνώμη.

Μια νέα δημοσκόπηση, ένα παλιό αίτημα

Η υποστήριξη της επιστροφής δεν αποτελεί εντελώς καινούργια εξέλιξη.

Τον Δεκέμβριο του 2024, προηγούμενη έρευνα της YouGov είχε καταγράψει 53% υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών στην Ελλάδα, 24% υπέρ της παραμονής τους στη Βρετανία και 23% χωρίς άποψη.

Παρότι οι δύο έρευνες δεν ταυτίζονται ως προς το δείγμα και τη διατύπωση των ερωτημάτων, τα αποτελέσματά τους δείχνουν ότι η θετική στάση απέναντι στην επιστροφή διατηρείται.

Η νέα δημοσκόπηση προσθέτει μία ακόμη διάσταση: σημαντικό μέρος της βρετανικής κοινωνίας δεν αντιμετωπίζει πλέον την επιστροφή των Γλυπτών ως αναγκαστική απώλεια για τα μουσεία της χώρας, αλλά ως πιθανό στοιχείο μιας ευρύτερης πολιτιστικής συνεργασίας.

Το αν αυτή η κοινωνική αποδοχή θα μεταφραστεί σε συγκεκριμένες αποφάσεις παραμένει ανοικτό.

Προς το παρόν, η εικόνα είναι χαρακτηριστική: η πλειοψηφία των Βρετανών που συμμετείχαν στην έρευνα θέλει τα Γλυπτά στην Αθήνα, αλλά η απόφαση για την τύχη τους εξακολουθεί να βρίσκεται στα χέρια εκείνων που διαχειρίζονται τη συλλογή και το νομικό της καθεστώς.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News