Οικογενειακός προϋπολογισμός: Στα 1.820 ευρώ το μηνιαίο «κοστούμι» των νοικοκυριών – Στο 91% του εθνικού μέσου όρου η Δυτική Ελλάδα

Μαρία Μπέλμπα

Σε επίπεδα που σφίγγουν ακόμα περισσότερο το ζωνάρι για τα χαμηλά εισοδήματα διαμορφώνεται το κόστος διαβίωσης στην χώρα. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Έρευνας Οικογενειακών Προϋπολογισμών (ΕΟΠ) για το έτος 2025 που δημοσιοποίησε η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), το 54,4% του συνολικού προϋπολογισμού του φτωχότερου 20% του πληθυσμού απορροφάται αποκλειστικά από δύο βασικές ανάγκες: τη διατροφή και τη στέγαση.

Την ίδια στιγμή, το αντίστοιχο ποσοστό για το πλουσιότερο 20% του πληθυσμού περιορίζεται στο 34,5%, αναδεικνύοντας ανάγλυφα την ασυμμετρία με την οποία ο πληθωρισμός και η ακρίβεια επιβαρύνουν τα νοικοκυριά.

Η Δυτική Ελλάδα στον χάρτη των δαπανών

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα της ΕΛΣΤΑΤ για τη Δυτική Ελλάδα. Η μέση μηνιαία δαπάνη των νοικοκυριών στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας διαμορφώνεται στο 91,0% του μέσου όρου της Χώρας, φτάνοντας τα 1.656,03 ευρώ τον μήνα (ή 19.872,36 ευρώ ετησίως).

Παρά το γεγονός ότι η Δυτική Ελλάδα κινείται χαμηλότερα από τον εθνικό μέσο όρο (1.820,20 ευρώ τον μήνα), σημείωσε ετήσια αύξηση της μέσης δαπάνης κατά 2,1% σε σχέση με το 2024. Η επιβάρυνση αυτή, αν και ηπιότερη συγκριτικά με άλλες Περιφέρειες (όπως η Στερεά Ελλάδα με +15,9% ή η Κεντρική Μακεδονία με +12,9%), αποτυπώνει τη συνεχή πίεση που δέχονται οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί στην Αχαΐα, την Ηλεία και την Αιτωλοακαρνανία.

Συγκριτικά με τις γειτονικές Περιφέρειες:

• Τα Ιόνια Νησιά βρίσκονται πολύ ψηλότερα, στο 97,6% του εθνικού μέσου όρου (1.777,29 ευρώ/μήνα), με ετήσια αύξηση 12,0%.

• Η Πελοπόννησος καταγράφει μέση μηνιαία δαπάνη 1.557,96 ευρώ (85,6% του εθνικού μέσου όρου), αλλά με σημαντική ετήσια αύξηση 9,2%.

• Η Ήπειρος κινείται ακόμη χαμηλότερα, στο 80,1% του εθνικού μέσου όρου (1.458,18 ευρώ/μήνα).

Στην κορυφή των δαπανών πανελλαδικά βρίσκεται η Αττική με 2.081,78 ευρώ τον μήνα (114,4% του μέσου όρου), ενώ τη χαμηλότερη μέση δαπάνη καταγράφει η Στερεά Ελλάδα με 1.372,96 ευρώ τον μήνα (75,4%).

Αυξήσεις στις δαπάνες και διεύρυνση της ανισότητας

Σε πανελλαδικό επίπεδο, η μέση ετήσια δαπάνη των νοικοκυριών για αγορές το 2025 ανήλθε σε 21.842,40 ευρώ (1.820,20 ευρώ τον μήνα), καταγράφοντας ονομαστική αύξηση 5,5% σε σχέση με το 2024 (1.724,54 ευρώ). Ωστόσο, σε σταθερές τιμές –συνυπολογίζοντας τον πληθωρισμό (ΔΤΚ 2,59%)– η πραγματική αύξηση της μέσης δαπάνης περιορίζεται στο 2,9% (ή κατά 611,93 ευρώ ετησίως).

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι η μέση ετήσια δαπάνη των ελληνικών νοικοκυριών παραμένει μειωμένη κατά 12,0% σε σύγκριση με το 2008, υπογραμμίζοντας ότι η καταναλωτική δύναμη της χώρας δεν έχει επανέλθει στα επίπεδα πριν από την οικονομική κρίση.

Παράλληλα, ο δείκτης ανισοκατανομής ($S80/S20$) δείχνει ότι το μερίδιο της μέσης ισοδύναμης δαπάνης του πλουσιότερου 20% είναι 5,78 φορές μεγαλύτερο από εκείνο του φτωχότερου 20% (έναντι 5,68 το 2024), επιβεβαιώνοντας τη διεύρυνση της ψαλίδας.

Πού πηγαίνουν τα χρήματα;

Στην κατανομή των δαπανών, τη μερίδα του λέοντος των οικογενειακών προϋπολογισμών απορροφούν βασικές κατηγορίες:

1. Είδη διατροφής & μη οινοπνευματώδη ποτά: 20,4%

2. Στέγαση: 14,7%

3. Μεταφορές: 13,6%

4. Εστιατόρια, καφενεία & ξενοδοχεία: 11,8%

Τις μεγαλύτερες ποσοστιαίες αυξήσεις δαπανών σε σχέση με το 2024 σημείωσαν τα διαρκή αγαθά (+8,9%), η στέγαση (+8,3%) και η εκπαίδευση (+8,2%).

Όσον αφορά το καλάθι των τροφίμων, οι μεγαλύτερες ανατιμήσεις στη μέση μηνιαία δαπάνη καταγράφηκαν στον καφέ, το τσάι και το κακάο (+11,9%), στο κρέας (+9,9%) και στα ψάρια (+8,0%). Αντίθετα, αισθητή υποχώρηση σημειώθηκε στη δαπάνη για έλαια και λίπη (-11,2%).

Ενοίκιο και Στέγαση: Βαρύ το τίμημα για τους ενοικιαστές

Ιδιαίτερα επιβαρυμένη εμφανίζεται η θέση όσων διαμένουν σε ενοικιασμένη κατοικία, καθώς δαπανούν κατά μέσο όρο το 23,4% του συνολικού μηνιαίου προϋπολογισμού τους για τη στέγαση, με το 17,3% να αφορά αποκλειστικά την καταβολή του ενοικίου.

Επιπλέον, όσον αφορά την ενέργεια στην κύρια κατοικία, καταγράφηκε σημαντική αύξηση στην κατανάλωση ποσοτήτων φυσικού αερίου (+17,2%), υγραερίου (+15,2%) και υγρών καυσίμων (+14,6%), ενώ παρατηρήθηκε κατακόρυφη πτώση στα στερεά καύσιμα (-16,5%).

Κοινωνικές ανισότητες και συνθήκες διαβίωσης

Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ αναδεικνύουν εκ νέου έντονες κοινωνικές διαφοροποιήσεις:

• Αστικές vs Αγροτικές περιοχές: Τα νοικοκυριά στις αγροτικές περιοχές δαπανούν κατά μέσο όρο 1.386,11 ευρώ τον μήνα, δηλαδή 26,8% λιγότερο σε σχέση με τα νοικοκυριά των αστικών περιοχών (1.892,86 ευρώ).

• Τύπος νοικοκυριού & Απασχόληση: Τα νοικοκυριά με υπεύθυνο αυτοαπασχολούμενο με μισθωτούς δαπανούν το 217,9% του μέσου όρου της χώρας, ενώ τα νοικοκυριά με άνεργο ή οικονομικά μη ενεργό υπεύθυνο περιορίζονται μόλις στο 68,6%.

Σχετικά με τον εξοπλισμό των νοικοκυριών, το 100% διαθέτει έγχρωμη τηλεόραση, το 96,4% κινητό τηλέφωνο και το 80,9% υπολογιστή με πρόσβαση στο διαδίκτυο. Επιπλέον, το 69,5% διαθέτει τουλάχιστον ένα Ι.Χ. αυτοκίνητο, ενώ το 16,8% διαθέτει δεύτερη κατοικία (αυξημένο κατά 4,0% σε σχέση με το 2024).

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News