Οθων, Βύρων, Τσίπρας – Ποια κοινά μπορεί να έχουν;

Ντίνος Λασκαράτος

Τι κοινό μπορεί να έχουν ένας Γερμανός βασιλιάς της Ελλάδας, ένας Εγγλέζος λόρδος και φιλέλληνας και ένας Ελληνας (αυτή τη φορά κανονικός Eλληνας) πρωθυπουργός; ότι και οι τρείς «απετάξαντο» τη… γραβάτα. Ενα αξεσουάρ του ανδρικού ντυσίματος που κυριάρχησε στη μόδα για τετρακόσια σχεδόν χρόνια. Συγκεκριμένα το 1635, ο βασιλιάς της Γαλλίας Λουδοβίκος ο 13ος, απέκτησε έξι συντάγματα Κροατών μισθοφόρων, για τις ανάγκες του τριακονταετούς πολέμου (1618-1648). Οι Κροάτες μισθοφόροι, εκτός από έμπειροι πολεμιστές (τότε ακόμη οι στρατοί ήσαν κατά βάση μισθοφορικοί), ήσαν και εντυπωσιακοί με τις ωραίες τους στολές. Ενα χαρακτηριστικό ενδυματολογικό τους αξεσουάρ που εντυπωσίαζε ήταν ένα κόκκινο μαντήλι με έναν κόμπο στον λαιμό, που φοριόταν κυρίως για να απορροφά τον ιδρώτα των «Βασιλικών Κροατών» (όπως ονομάστηκαν οι μισθοφόροι) στη μάχη. Σαν εμφάνιση το μαντήλι φοριόταν όπως αυτό που φοράει ο Τζών Γουέιν στις ταινίες ουέστερν. Οι Γάλλοι πρόφεραν τους Κροάτες (κροατιστί hrvati) «κραβάτ» και απ’ εκεί βάφτισαν το κροατικό μαντήλι κραβάτ. Ετσι λοιπόν ξεκίνησε η γνωστή μας γραβάτα που άρχισαν να τη φορούν οι κομψευόμενοι της εποχής, ή μέσα από τον γιακά ή γύρω απ’ αυτόν.

Η άφιξη (επισήμως τα αποβατήρια) του βασιλιά Οθωνα στο Ναύπλιο το 1833 με το εγγλέζικο πολεμικό πλοίο «Μαδαγασκάρη» γιορτάστηκε με κάθε επισημότητα, όχι όμως και η αναχώρησή του με το (πάλι) εγγλέζικο πολεμικό πλοίο «Σκύλλα» (!). Ο Οθων θέλησε να πλησιάσει πολιτικά τους αγωνιστές του ’21, υιοθετώντας μεταξύ άλλων και τη στολή της φουστανέλας. Ετσι, ο Οθων κατάργησε στην πράξη τον λαιμοδέτη που έκλεινε τον φράγκικο γιακά και φόρεσε τη φουστανέλα για να μοιάζει κι’ αυτός με αγωνιστή του ’21.

Ομως αυτός στον οποίο πρωτοπιστώνεται η κατάργηση της γραβάτας στην Ελλάδα είναι ο Εγγλέζος Γεώργιος Γκόρντον. Στη χώρα μας είναι γνωστός με τον τίτλο του 6ου βαρόνου του Μπάυρον, πιο γνωστός ως Λόρδος Βύρων. Μάλιστα θυμάμαι κάποιες γιαγιάδες στην Πάτρα να αποκαλούν το ανοιχτό πουκάμισο των νέων ως «γιακαδάκι Μπάυρον». Αυτός ο εκκεντρικός βαρόνος έφτασε το 1823 στην Κεφαλονιά, πριν πάει και πεθάνει στο Μεσολόγγι το 1824. Στο νησί αυτό της ιδιορρυθμίας, ο Βύρων φιλοξενήθηκε πρώτα στο Αργοστόλι και μετά στα πιο ήσυχα Μεταξάτα. Στην Κεφαλονιά έμαθε τα άσχημα νέα των εμφύλιων σπαραγμών των Ελλήνων και κάθισε ο Βύρων και έγραψε στον Μαυροκορδάτο ότι στην αρχή του Αγώνα η Ελλάδα είχε τρείς προοπτικές. 1. Να γίνει ανεξάρτητο κράτος, 2. να γίνει προτεκτοράτο των μεγάλων δυνάμεων 3. να πέσει ξανά στον οθωμανικό ζυγό. Με τον διχασμό, η πρώτη προοπτική φαίνεται να χάνεται. Αυτά τα προφητικά λόγια έγραψε ο καημένος ο Βύρων, αλλά ποιος τον άκουσε. Αυτά τα λίγα για τον άνθρωπο που συνέδεσε το όνομά του και με την εκκεντρικότητα (για την εποχή) της άρνησης της γραβάτας στο όνομα της ελευθερίας του λαιμού.

Και τώρα ας πάμε σε έναν Ελληνα φανατικό θιασώτη του ανοιχτού γιακά, τον Αλέξη Τσίπρα, που ως πρωθυπουργός πήγαινε στη γραβατοφορούσα Ευρωπαϊκή Ενωση «α λα Μπάυρον» και αντιμετώπιζε τις γραβάτες δώρο που του έκαναν οι Ευρωπαίοι ομόλογοί του. Είχε πει τότε ο Τσίπρας, αν θυμάμαι καλά, ότι θα φορέσει γραβάτα, όταν η Ελλάδα δεν θα χρωστάει πια. Μα υπάρχει περίπτωση η Ελλάδα να μη χρωστάει; εδώ χρωστάνε κράτη-γίγαντες. Αλλά μάλλον δεν θα χρειαστεί να σφίξει τον γιακά με γραβάτα ο Τσίπρας, γιατί και αν τα καταφέρει η Ελλάδα να μη χρωστάει, εν τω μεταξύ θα έχει καταργηθεί η ίδια η γραβάτα. Πού είναι και οι μισθοφόροι «Βασιλικοί Κροάτες» που τη λάνσαραν στο Παρίσι, για να την προστατέψουν. Ενα από τα μακροβιότερα αξεσουάρ μόδας μάς αποχαιρετά σιγά-σιγά. Πώς να το κάνουμε όμως, είχε και η γραβάτα τη χάρη της και έκανε το σακάκι να μη χάσκει.

*Ο Ντίνος Λασκαράτος είναι επίτιμος δικηγόρος.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News