Πανηπειρωτικός Σύλλογος Πατρών: Στο Πωγώνι για τη διάσωση ανέκδοτων πολυφωνικών τραγουδιών
Το σχήμα «Λαλούσιν Πολυφωνικά» συμμετείχε σε ηχογραφήσεις σπάνιου μουσικού υλικού στο ΔΙΚΗΜ, ενώ το τετραήμερο οδοιπορικό έφερε τα μέλη του σε επαφή με χωριά, κατοίκους και ζωντανές εστίες της ηπειρώτικης παράδοσης
Στο Πωγώνι βρέθηκε από τις 4 έως τις 7 Ιουλίου 2026 ο Πανηπειρωτικός Σύλλογος Πατρών, με το ηπειρώτικο πολυφωνικό σχήμα «Λαλούσιν Πολυφωνικά», συμμετέχοντας στην καταγραφή και ψηφιακή διάσωση σπάνιων ανέκδοτων παραδοσιακών τραγουδιών του περασμένου αιώνα.
Η αποστολή του Πανηπειρωτικού Συλλόγου Πατρών στο Πωγώνι πραγματοποιήθηκε έπειτα από πρόσκληση του Ηπειρώτη καθηγητή και χοροδιδάσκαλου Κώστα Μάτσια, με τη φιλοξενία του Δήμου Πωγωνίου, ο οποίος προσέφερε τη διαμονή και το φαγητό στα μέλη του σχήματος.
Η δράση εντάχθηκε στον «Μήνα Πολυφωνίας», που διοργανώνεται από τον Δήμο Πωγωνίου, σε συνεργασία με την Αδελφότητα των Εν Αθήναις Κτισματινών και Νεοχωριτών, τον Πολιτιστικό Σύλλογο Κτισμάτων και το Διεθνές Κέντρο Ηπειρώτικης Μουσικής.
Κεντρικός σταθμός του τετραημέρου ήταν το στούντιο του ΔΙΚΗΜ στα Κτίσματα Πωγωνίου, όπου το σχήμα «Λαλούσιν Πολυφωνικά» συμμετείχε στην ηχογράφηση σπάνιας συλλογής ανέκδοτων παραδοσιακών τραγουδιών. Το υλικό βασίζεται στην έρευνα του Κώστα Μάτσια και σε συνθέσεις του μουσικού Βαγγέλη Κώτσου, δίνοντας στη δράση ιδιαίτερη σημασία, καθώς αφορά τραγούδια που δεν είχαν μέχρι σήμερα καταγραφεί και κινδυνεύουν να χαθούν μαζί με τις γενιές που τα γνώρισαν.
Το πολυφωνικό σχήμα συνόδευσε η ταμίας του Συλλόγου και υπεύθυνη της ιματιοθήκης, Γεωργία Χατζηγιάννη.
Η παράδοση δεν έμεινε μόνο στο στούντιο
Η πρώτη ημέρα στα Κτίσματα δεν περιορίστηκε στην προετοιμασία των ηχογραφήσεων. Τα μέλη του σχήματος είχαν μια αυθόρμητη πολυφωνική συνάντηση με ηλικιωμένες γυναίκες του χωριού, σε μια από εκείνες τις στιγμές που δείχνουν πως η παράδοση εξακολουθεί να υπάρχει έξω από σκηνές, προγράμματα και επίσημες εκδηλώσεις.
Στις 5 Ιουλίου πραγματοποιήθηκαν οι ηχογραφήσεις, υπό την επιστημονική και μεθοδική καθοδήγηση της Αρετής Μίγγου, δασκάλας του ηπειρώτικου πολυφωνικού σχήματος του Πανηπειρωτικού Συλλόγου Πατρών. Την επίβλεψη είχαν ο Βαγγέλης Κώτσος και ο ηχολήπτης-μουσικός Γιώργος Ζούμπας, ενώ παρών ήταν και ο πρόεδρος του ΔΙΚΗΜ, Στέφανος Καραπέτσης.
Η διαδικασία δεν είχε μόνο τεχνικό χαρακτήρα. Η καταγραφή του υλικού αποτέλεσε ένα βήμα ουσιαστικής τεκμηρίωσης μιας μουσικής παράδοσης που στηρίζεται στην προφορικότητα, στη μνήμη και στη συλλογική εκτέλεση. Σε αυτό το πλαίσιο, η συμμετοχή ενός σχήματος από την Πάτρα απέκτησε ξεχωριστό ενδιαφέρον, καθώς συνέδεσε την ηπειρώτικη κοινότητα της πόλης με τον τόπο από τον οποίο αντλείται το ίδιο το ρεπερτόριό της.
Από το Δελβινάκι στο Κεφαλόβρυσο
Μετά τις ηχογραφήσεις, το οδοιπορικό συνεχίστηκε στο Δελβινάκι, όπου ο Αντιδήμαρχος Ν. Γαλίτσης και ο Πρόεδρος Γ. Τσώνης υποδέχθηκαν το πολυφωνικό σχήμα και ξενάγησαν τα μέλη του στο διατηρητέο κτήριο του Αρρεναγωγείου και Παρθεναγωγείου.
Το ίδιο βράδυ, στο ιστορικό χωριό, παρουσία του Δημάρχου Πωγωνίου Κώστα Καψάλη, του Αντιδημάρχου Αναστάσιου Γιούνη και κατοίκων της ευρύτερης περιοχής, παρουσιάστηκαν σε ανοικτή εκδήλωση τα νέα ανέκδοτα τραγούδια. Ακολούθησε πολυφωνική παρέα με ντόπιους κατοίκους, ενώ η βραδιά ολοκληρώθηκε στους Κουκλιούς, στο παραδοσιακό πανηγύρι του χωριού.
Τη Δευτέρα 6 Ιουλίου, μετά την ολοκλήρωση των ηχογραφήσεων στα Κτίσματα, το σχήμα μετέβη στο Κεφαλόβρυσο. Εκεί, ο πρόεδρος του Τοπικού Συμβουλίου, Γιώργος Μέντης, καλωσόρισε τα μέλη και τα ξενάγησε στο Βλάχικο Λαογραφικό Μουσείο Κεφαλόβρυσου.
Στη συνέχεια, η εμφάνιση των «Λαλούσιν Πολυφωνικά» συναντήθηκε με τη βλάχικη πολυφωνική παρέα του χωριού, με την ημέρα να καταλήγει σε κοινό αυθόρμητο παραδοσιακό γλέντι.
Συγκίνηση στο ΚΗΦΗ Κουκλιών
Το πρωί της Τρίτης 7 Ιουλίου, το πολυφωνικό σχήμα επισκέφθηκε το Κέντρο Ημερήσιας Φροντίδας Ηλικιωμένων στους Κουκλιούς. Εκεί, τα μέλη του, μαζί με τους εργαζόμενους, τον κοινωνικό λειτουργό Ν. Χρυσοχοΐδη και τους ηλικιωμένους, μοιράστηκαν στιγμές τραγουδιού και χορού.
Η επίσκεψη στο ΚΗΦΗ έδωσε στο οδοιπορικό μια πιο ανθρώπινη διάσταση, καθώς τα τραγούδια ακούστηκαν μπροστά σε ανθρώπους που τα αναγνωρίζουν ως κομμάτι βιωμένης εμπειρίας και όχι απλώς ως πολιτιστικό υλικό προς παρουσίαση.
«Ζωντανός δεσμός μνήμης, τόπου και ανθρώπων»
Ο πρόεδρος του Πανηπειρωτικού Συλλόγου Πατρών, Αλέξανδρος Κ. Χάιδας, αναφερόμενος στη δράση, στάθηκε τόσο στη συμβολή του σχήματος στην καταγραφή και ψηφιακή διάσωση σπάνιου μουσικού υλικού όσο και στη σημασία της επαφής με τους ανθρώπους του Πωγωνίου.
Όπως τόνισε, το τετραήμερο αποτέλεσε «μια ουσιαστική συνάντηση με τη ζωντανή μουσική παράδοση και, κυρίως, με τους ανθρώπους του Πωγωνίου», υπογραμμίζοντας ότι στα χωριά, στις αυθόρμητες παρέες, στις κοινές φωνές και στις στιγμές συγκίνησης, η ηπειρώτικη πολυφωνία αναδείχθηκε «όχι μόνο ως μουσική έκφραση, αλλά ως ζωντανός δεσμός μνήμης, τόπου και ανθρώπων».
Για τον Πανηπειρωτικό Σύλλογο Πατρών, το τετραήμερο στο Πωγώνι άφησε πίσω του κάτι περισσότερο από μια σειρά εμφανίσεων. Άφησε ηχογραφημένο υλικό, νέες επαφές και μια ουσιαστική επανασύνδεση με τις κοινότητες που συνεχίζουν να κρατούν την ηπειρώτικη πολυφωνία ενεργή στην καθημερινή τους ζωή.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
