Πάτρα: Η τεχνητή νοημοσύνη ψάχνει τις φωτιές στις αναρτήσεις μας

Αλεξάνδρα Παναγοπούλου

Ερευνητές του Πανεπιστημίου Πατρών ανέπτυξαν ένα πειραματικό σύστημα τεχνητής νοημοσύνης που μετατρέπει τις αναρτήσεις για φωτιές σε χάρτη συμβάντων. Διαβάζει δημόσια ελληνόγλωσσα μηνύματα στο Χ, ξεχωρίζει τις αναφορές σε ενεργές πυρκαγιές και αναζητεί πού εξελίσσονται, συγκεντρώνοντας πληροφορίες που διαφορετικά παραμένουν διάσπαρτες στη ροή των κοινωνικών δικτύων.

Η μελέτη των Αλέξη Λαζανά και Μάριου Σαμαρά, από το Τμήμα Μηχανολόγων και Αεροναυπηγών Μηχανικών, δημοσιεύτηκε στις 20 Οκτωβρίου 2026 στο επιστημονικό περιοδικό AI. Στον έλεγχο των δυνατοτήτων του συστήματος περιλαμβάνονται και αναρτήσεις για τη φωτιά της Πάτρας το 2025. Η ανάλυση των λαθών δείχνει πόσο δύσκολη μπορεί να είναι η αναγνώριση ενός περιστατικού μέσα από την αυθόρμητη γλώσσα των πολιτών.

Πώς οι αναρτήσεις γίνονται χάρτης της φωτιάς

Η ομάδα αξιοποίησε 3.277 αναρτήσεις από δύο αντιπυρικές περιόδους. Κάθε ανάρτηση εξετάστηκε και χαρακτηρίστηκε από τους ερευνητές. Το υλικό αυτό αποτέλεσε τη βάση για την εκπαίδευση και την αξιολόγηση του συστήματος. Η πρώτη δουλειά του είναι να διακρίνει εάν ένα μήνυμα αναφέρεται σε ενεργή φωτιά. Έπειτα επιχειρεί να αναγνωρίσει αν πρόκειται για δασική, αστική ή μικτή πυρκαγιά.

Η λέξη «φωτιά» από μόνη της δεν αρκεί. Μια δημοσίευση μπορεί να αφορά ένα περιστατικό που έχει τελειώσει ή να χρησιμοποιεί τη λέξη μεταφορικά. Το ζητούμενο είναι να απομονωθούν οι πληροφορίες για συμβάντα που βρίσκονται σε εξέλιξη.

Το επόμενο βήμα είναι γεωγραφικό. Το σύστημα εντοπίζει τα ονόματα των περιοχών μέσα στο κείμενο και προσπαθεί να τα αντιστοιχίσει σε σημεία του χάρτη. Η θέση προκύπτει από όσα γράφει ο χρήστης και όχι από το κινητό του. Όμως, διαφορετικά χωριά μπορεί να έχουν το ίδιο όνομα, ενώ μια δημοσίευση μπορεί να αναφέρει πολλές, μακρινές μεταξύ τους περιοχές.

Για να περιορίσουν τα λάθη, οι ερευνητές αξιοποίησαν και το πότε και πού είχαν εμφανιστεί προηγούμενες αναφορές. Στον ξεχωριστό έλεγχο της αντιστοίχισης τοπωνυμίων, η βελτιωμένη μέθοδος έδωσε σωστό αποτέλεσμα περίπου στις τέσσερις από τις πέντε περιπτώσεις, έναντι λίγο περισσότερων από τις μισές με την αρχική μέθοδο.

Στη δοκιμή χαρτογράφησης χρησιμοποιήθηκε μια ξεχωριστή ροή 2.000 αναρτήσεων της 12ης Αυγούστου 2024 για μεγάλη πυρκαγιά στην Αττική. Οι ερευνητές αναπαρήγαγαν εκ των υστέρων τη ροή τους και το σύστημα συγκέντρωσε εκατοντάδες αναφορές σε ένα περιστατικό. Τον ενδεικτικό χάρτη της δοκιμής τον έχουν διαθέσει δημόσια, ώστε να φαίνεται πώς οργανώνονται οι πληροφορίες στον χώρο.

Το μήνυμα για την Πάτρα που το σύστημα δεν αναγνώρισε

Σε διαφορετικό έλεγχο, η ομάδα χρησιμοποίησε παλαιότερες αναρτήσεις για την εκπαίδευση και νεότερες, από την 1η Αυγούστου 2025 και μετά, για τη δοκιμή. Στο νεότερο δείγμα περιλαμβάνονταν η φωτιά της Πάτρας και άλλα περιστατικά. Έτσι ελέγχθηκε η απόδοση σε συμβάντα που το σύστημα δεν είχε συναντήσει στην εκπαίδευσή του.

Σε αυτό το συνολικό νεότερο δείγμα αναγνώρισε περίπου εννέα στις δέκα αναρτήσεις που αφορούσαν ενεργές φωτιές. Το ποσοστό δεν αποτελεί ξεχωριστή μέτρηση για την Πάτρα. Παράλληλα αυξήθηκαν οι λανθασμένες ενδείξεις, όταν το σύστημα αντιμετώπιζε ως αναφορά σε ενεργή πυρκαγιά ένα μήνυμα που δεν ήταν τέτοιο.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα «Καίγεται H ΠATΡA!», που οι συγγραφείς παραθέτουν στον πίνακα με τα λάθη της δοκιμής. Το σύστημα το ταξινόμησε ως μήνυμα που δεν αναφερόταν σε ενεργή φωτιά.

Όπως εξηγούν οι ερευνητές, ορισμένες φορτισμένες περιγραφές για την Πάτρα δεν περιείχαν το συνηθισμένο λεξιλόγιο αναφοράς σε πυρκαγιές ή αρκετές πληροφορίες τοποθεσίας. Η αναγνώριση ήταν καλύτερη όταν το μήνυμα έμοιαζε με ειδησεογραφική αναφορά και δυσκολότερη στην αυθόρμητη γλώσσα ενός νέου συμβάντος.

Η δημοσίευση παρουσιάζει ερευνητικό πρωτότυπο και δοκιμές σε ήδη δημοσιευμένες αναρτήσεις. Για μελλοντική αξιοποίηση, οι συγγραφείς επισημαίνουν την ανάγκη ελέγχου σε πρόσφατα δεδομένα και παρακολούθησης της απόδοσης. Οι πληροφορίες των πολιτών εξετάζονται ως συμπλήρωμα των επίσημων αναφορών και των άλλων μέσων παρακολούθησης μιας πυρκαγιάς.

Ο κώδικας και το ερευνητικό υλικό έχουν δημοσιοποιηθεί, ώστε άλλοι ερευνητές να μπορούν να ελέγξουν και να εξελίξουν τη δουλειά. Στο διαθέσιμο σύνολο δεδομένων δεν διανέμονται τα ονόματα χρηστών, ενώ οι αναφορές σε λογαριασμούς έχουν καλυφθεί.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News