Δύο γυμνάσια της Πάτρας, 42 μαθητές με αυξημένο κίνδυνο διατροφικής διαταραχής

Αλεξάνδρα Παναγοπούλου

Σαράντα δύο μαθητές από δύο γυμνάσια της Πάτρας κατατάχθηκαν στην ομάδα υψηλού κινδύνου ανάπτυξης διατροφικής διαταραχής, βάσει ερωτηματολογίου που χρησιμοποιήθηκε σε έρευνα του Πανεπιστημίου Πατρών. Πρόκειται για το 17,7% των 237 συμμετεχόντων με έγκυρες απαντήσεις στη συγκεκριμένη κλίμακα.

Η κλίμακα ανιχνεύει στάσεις και συμπεριφορές που σχετίζονται με τις διατροφικές διαταραχές. Η κατάταξη αποτελεί ένδειξη για περαιτέρω αξιολόγηση και δεν ισοδυναμεί με κλινική διάγνωση.

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε στο 6ο και στο 15ο Γυμνάσιο Πατρών, με τις ηλικίες που καταγράφηκαν να κυμαίνονται από 12 έως 16 ετών. Περιλαμβάνεται στη μεταπτυχιακή εργασία της Φωτεινής Σκόντα, η οποία εκπονήθηκε το 2025 στο πρόγραμμα «Δημόσια Υγεία» του Τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου Πατρών, με επιβλέπουσα την Ελένη Γελαστοπούλου.

Οι απαντήσεις γύρω από το φαγητό και το βάρος

Για τη διατροφική συμπεριφορά χρησιμοποιήθηκε η κλίμακα EAT-13, με 13 ερωτήσεις γύρω από το φαγητό και το σώμα. Οι μαθητές απάντησαν, μεταξύ άλλων, για την ενασχόληση με το βάρος και για τις ενοχές μετά το φαγητό.

Με βάση το όριο που εφαρμόζει η εργασία, οι 42 μαθητές εντάχθηκαν στην κατηγορία υψηλού κινδύνου. Οι υπόλοιποι 195, ποσοστό 82,3%, βρίσκονταν κάτω από αυτό το όριο.

Στη συγκεκριμένη κλίμακα δεν καταγράφηκε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ κοριτσιών και αγοριών. Επίσης, δεν προέκυψε στατιστικά σημαντική συσχέτιση της βαθμολογίας της με τον δείκτη μάζας σώματος. Η ανάλυση του δείγματος δεν επιτρέπει, επομένως, να συνδέσουμε αυτόματα τον διατροφικό κίνδυνο με το φύλο ή το σωματικό βάρος.

Τα κορίτσια λιγότερο ικανοποιημένα με την εικόνα τους

Μια διαφορετική εικόνα προκύπτει από την κλίμακα για την ικανοποίηση από το σώμα, στην οποία καταγράφηκαν 228 έγκυρες απαντήσεις. Οι μαθητές κλήθηκαν να περιγράψουν πώς αισθάνονταν τη στιγμή της συμπλήρωσης για την εμφάνιση, το βάρος και το σχήμα του σώματός τους.

Τα κορίτσια είχαν χαμηλότερη μέση βαθμολογία από τα αγόρια, 5,56 έναντι 6,16, με στατιστικά σημαντική διαφορά. Η βαθμολογία κυμαίνεται από το ένα έως το εννέα, με τις υψηλότερες τιμές να αντιστοιχούν σε μεγαλύτερη ικανοποίηση. Ο συνολικός μέσος όρος ήταν 5,85, πάνω από την ουδέτερη τιμή πέντε.

Ο υψηλότερος δείκτης μάζας σώματος συνδεόταν με λιγότερο θετική εικόνα σώματος. Πρόκειται για ξεχωριστό εύρημα από τη βαθμολογία διατροφικού κινδύνου, όπου δεν εντοπίστηκε αντίστοιχη στατιστικά σημαντική συσχέτιση.

Η σύνδεση με την ψυχολογική δυσφορία

Στο σύντομο ερωτηματολόγιο PHQ-4, που εξετάζει συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης, καταγράφηκαν 236 έγκυρες απαντήσεις. Από αυτές, 58 βρέθηκαν στην κατηγορία μέτριας και 22 στην κατηγορία σοβαρής ψυχολογικής δυσφορίας, σύμφωνα με τα όρια της κλίμακας. Συνολικά, οι δύο κατηγορίες αντιστοιχούσαν στο 33,9% των απαντήσεων.

Τα κορίτσια είχαν υψηλότερη μέση βαθμολογία ψυχολογικής δυσφορίας από τα αγόρια. Παράλληλα, η χαμηλότερη ικανοποίηση από την εικόνα σώματος συνδεόταν με υψηλότερη ψυχολογική δυσφορία. Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε και η σχέση της δυσφορίας με τις υψηλότερες βαθμολογίες διατροφικού κινδύνου.

Οι βαθμολογίες περιγράφουν ενδείξεις συμπτωμάτων στο συγκεκριμένο δείγμα. Δεν αποτελούν διαγνώσεις άγχους ή κατάθλιψης.

Σχεδόν οι μισοί χωρίς καθημερινό πρωινό

Μια καθημερινή συνήθεια έδωσε ένα ακόμη εύρημα. Από τους 237 μαθητές που απάντησαν στη σχετική ερώτηση, οι 117, δηλαδή το 49,4%, δήλωσαν ότι δεν καταναλώνουν πρωινό καθημερινά.

Αυτοί οι μαθητές εμφάνισαν κατά μέσο όρο μεγαλύτερη ψυχολογική δυσφορία και χαμηλότερη ικανοποίηση από το σώμα τους σε σχέση με όσους έτρωγαν πρωινό καθημερινά. Στην κλίμακα διατροφικού κινδύνου, όμως, δεν καταγράφηκε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων. Τα δεδομένα δεν αποδεικνύουν ότι η συνήθεια του πρωινού προκαλεί τις διαφορές στην ψυχολογική κατάσταση ή στην εικόνα σώματος.

Τα όρια του δείγματος και η πρόληψη στο σχολείο

Συνολικά συλλέχθηκαν 240 ανώνυμα ερωτηματολόγια, με διαφορετικό αριθμό έγκυρων απαντήσεων ανά κλίμακα. Η συμμετοχή ήταν εθελοντική και τα σχολεία επιλέχθηκαν με δειγματοληψία ευκολίας. Τα αποτελέσματα αφορούν τους συμμετέχοντες των δύο σχολείων και δεν μπορούν να γενικευθούν σε όλους τους μαθητές της Πάτρας.

Η έρευνα καταγράφει συσχετίσεις σε μία χρονική στιγμή, χωρίς να αποδεικνύει αιτία και αποτέλεσμα. Επιπλέον, η μέτρηση της ψυχολογικής δυσφορίας παρουσίασε χαμηλότερη συνοχή μεταξύ των απαντήσεων από τις άλλες δύο κλίμακες, στοιχείο που απαιτεί προσοχή στην ερμηνεία των ποσοστών της.

Στο ευρύτερο ζήτημα της εικόνας σώματος, η ψυχολόγος Λίζα Νταμούρ εξηγεί σε οδηγό της UNICEF ότι τα επικριτικά σχόλια των ενηλίκων για τη δική τους εμφάνιση ή για το σώμα άλλων μπορούν να επιβαρύνουν το περιβάλλον των εφήβων. Προτείνει να δίνεται χώρος στις ικανότητες και στην προσωπικότητά τους, καθώς και σε ανοικτές συζητήσεις για τις μη ρεαλιστικές εικόνες στα κοινωνικά δίκτυα.

Στις προτάσεις της εργασίας, η Φωτεινή Σκόντα δίνει έμφαση σε σχολικά προγράμματα για την αποδοχή του σώματος και την πρόληψη διατροφικών διαταραχών. Προτείνει βιωματικές δραστηριότητες και συνεργασία με ειδικούς ψυχικής υγείας, διαιτολόγους, εκπαιδευτικούς και γονείς, ώστε η υποστήριξη των μαθητών να αποκτήσει σταθερή θέση στη σχολική καθημερινότητα.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News