Πάτρα: Πόσα εκατομμύρια αφήνουν οι φοιτητές και τι αλλάζει στην πόλη

Μπορεί να μη φαίνεται κάθε πρωί στον δρόμο, αλλά η φοιτητική ζωή είναι ένας από τους σημαντικότερους οικονομικούς «αιμοδότες» της Πάτρας. Χιλιάδες νέοι που νοικιάζουν ένα σπίτι, ψωνίζουν από το σούπερ μάρκετ, παίρνουν έναν καφέ, παραγγέλνουν φαγητό, χρησιμοποιούν λεωφορεία, βγαίνουν για διασκέδαση και κάνουν τις καθημερινές τους αγορές, αφήνουν πίσω τους έναν σημαντικό οικονομικό τζίρο. Και αυτός ο τζίρος δεν αφορά μόνο τους ιδιοκτήτες ακινήτων ή τα καφέ. Απλώνεται σε ολόκληρη την τοπική αγορά.

Η Πάτρα έχει χτίσει εδώ και δεκαετίες ένα σημαντικό κομμάτι της οικονομικής της δραστηριότητας πάνω στην παρουσία του Πανεπιστημίου και των φοιτητών. Μόνο που σήμερα εμφανίζεται ένα νέο δεδομένο: ο φοιτητικός πληθυσμός δεν αυξάνεται όπως στο παρελθόν και σε ορισμένες κατηγορίες καταγράφεται αισθητή μείωση.

Διαβάστε επίσης: Πάτρα σε φοιτητικούς ρυθμούς: Πώς αλλάζει η ζωή στην πόλη – Ποιοι κλάδοι παίρνουν «ανάσα»

Και αυτό γεννά ένα εύλογο ερώτημα: πόσα χρήματα αφήνουν τελικά οι φοιτητές στην Πάτρα και τι θα σήμαινε για την πόλη εάν ο αριθμός τους συνεχίσει να μειώνεται;

Ένα οικονομικό «πορτοφόλι» εκατοντάδων εκατομμυρίων

Μια χαρακτηριστική εικόνα για το μέγεθος της φοιτητικής οικονομίας είχε δώσει ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Πατρών Χρήστος Μπούρας. Σύμφωνα με εκτίμηση που είχε παρουσιάσει, όταν ο φοιτητικός πληθυσμός βρισκόταν περίπου στις 30.000, η δαπάνη των φοιτητών στην τοπική οικονομία υπολογιζόταν περίπου στα 300 εκατ. ευρώ τον χρόνο, δηλαδή κοντά στο 1 εκατ. ευρώ την ημέρα.

Πρόκειται για μια εκτίμηση που δείχνει το μέγεθος του οικονομικού αποτυπώματος του Πανεπιστημίου στην πόλη. Δεν αφορά μόνο τα χρήματα που καταβάλλονται για σπουδές, αλλά κυρίως τις καθημερινές ανάγκες ενός πληθυσμού που ζει και καταναλώνει στην Πάτρα.

Σήμερα ο αριθμός των ενεργών φοιτητών είναι διαφορετικός, γεγονός που σημαίνει ότι η παλαιότερη εκτίμηση των 300 εκατ. ευρώ δεν μπορεί να θεωρηθεί αυτούσια ως σημερινό μέγεθος. Ωστόσο, ακόμη και μια αναλογική προσέγγιση με βάση έναν ενεργό πληθυσμό της τάξης των 25.000-26.000 φοιτητών οδηγεί σε οικονομική δραστηριότητα εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ ετησίως.

Πρόκειται για αναγωγή και όχι για νέα επίσημη μέτρηση, καθώς δεν υπάρχει σήμερα δημοσιευμένη μελέτη που να καταγράφει με ακρίβεια το συνολικό ποσό που δαπανούν οι φοιτητές στην Πάτρα.

Πού πηγαίνουν αυτά τα χρήματα;

Το μεγαλύτερο σταθερό έξοδο είναι φυσικά η κατοικία. Ο φοιτητής που έρχεται στην Πάτρα χρειάζεται ένα σπίτι, συνήθως μια μικρή γκαρσονιέρα ή ένα δυάρι. Το ενοίκιο, οι λογαριασμοί, τα κοινόχρηστα και τα έξοδα εγκατάστασης αποτελούν μια σημαντική μηνιαία δαπάνη που διοχετεύεται στην τοπική οικονομία.

Και η αλυσίδα δεν σταματά εκεί.

Υπάρχουν τα ψώνια στο σούπερ μάρκετ, τα είδη προσωπικής φροντίδας, τα έξοδα μετακίνησης, τα εισιτήρια, ο καφές, το φαγητό, το delivery και η νυχτερινή διασκέδαση. Υπάρχουν ακόμη τα βιβλιοπωλεία, τα καταστήματα τεχνολογίας, τα ρούχα, οι υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας και μια σειρά από μικρότερες καθημερινές δαπάνες.

Γι’ αυτό και η φοιτητική αγορά δεν περιορίζεται σε έναν συγκεκριμένο κλάδο. Ένας φοιτητής μπορεί να στηρίζει ταυτόχρονα τον ιδιοκτήτη ενός διαμερίσματος, το καφέ της γειτονιάς, το σούπερ μάρκετ, το ψητοπωλείο, το περίπτερο και τις αστικές συγκοινωνίες.

Η φοιτητική στέγη δείχνει το μέγεθος της αγοράς

Η αγορά κατοικίας είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Τα τελευταία χρόνια η ζήτηση για μικρά διαμερίσματα στην Πάτρα έχει συνδεθεί άμεσα με την παρουσία των φοιτητών.

Οι τιμές, βέβαια, έχουν αυξηθεί σημαντικά και το κόστος στέγασης αποτελεί πλέον σοβαρό βάρος για τις οικογένειες. Ένα μέρος των φοιτητών αναγκάζεται να αναζητήσει συγκατοίκηση, να επιλέξει μικρότερο σπίτι ή να εξετάσει ακόμη και την επιλογή της επιστροφής στην οικογενειακή κατοικία.

Από την άλλη πλευρά, η μεγάλη ζήτηση για φοιτητικές κατοικίες έχει δημιουργήσει εισόδημα για ιδιοκτήτες ακινήτων και επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται γύρω από την αγορά κατοικίας, από μεσιτικά γραφεία μέχρι τεχνίτες και συνεργεία ανακαινίσεων.

Το νέο «καμπανάκι»: λιγότεροι φοιτητές στην πόλη

Εδώ βρίσκεται και η μεγάλη αλλαγή που μπορεί να επηρεάσει τα επόμενα χρόνια την οικονομία της Πάτρας.

Τα στοιχεία που έδωσε πρόσφατα στη δημοσιότητα ο πρύτανης Χρήστος Μπούρας, μιλώντας στην «Π» για τις φετινές εγγραφές δείχνουν ότι από τους 4.881 επιτυχόντες, οι 266 δεν προχώρησαν σε εγγραφή, ενώ περίπου 350 ακόμη είχαν δηλώσει εγγραφή αλλά δεν είχαν ολοκληρώσει τη διαδικασία. Με βάση αυτή την εικόνα, προκύπτει μια διαφορά περίπου 600 επιτυχόντων που δεν κατέληξαν τελικά σε πλήρη εγγραφή.

Απαγορευτικό το κόστος φοίτησης στο Πανεπιστήμιο Πατρών: «Χάθηκαν» 600 φοιτητές πριν καν περάσουν την πόρτα

Για το Πανεπιστήμιο πρόκειται ασφαλώς για ένα ακαδημαϊκό και δημογραφικό ζήτημα. Για την πόλη, όμως, έχει και μια ξεκάθαρη οικονομική διάσταση.

Τι σημαίνει η «αποφοιτητοποίηση» για την αγορά

Αν ο φοιτητικός πληθυσμός μειώνεται σταδιακά, το πρώτο πράγμα που θα μπορούσε να επηρεαστεί είναι η ζήτηση για φοιτητική κατοικία. Λιγότεροι νέοι που εγκαθίστανται στην Πάτρα σημαίνει λιγότερα σπίτια που χρειάζονται κάθε χρόνο.

Σε δεύτερο επίπεδο, η μείωση περνά στην κατανάλωση. Λιγότεροι φοιτητές σημαίνουν λιγότερα καθημερινά γεύματα εκτός σπιτιού, λιγότερους καφέδες, μικρότερη ζήτηση για delivery και περιορισμό της κατανάλωσης σε καταστήματα που έχουν ως βασικό κοινό τους νέους.

Και όταν αυτή η απώλεια επαναλαμβάνεται για αρκετά χρόνια, μπορεί να γίνει αισθητή στην ίδια τη φυσιογνωμία της πόλης. Περιοχές που σήμερα σφύζουν από φοιτητική ζωή μπορεί να αντιμετωπίσουν μικρότερη εμπορική κίνηση, ενώ επιχειρήσεις που έχουν προσαρμόσει το μοντέλο λειτουργίας τους αποκλειστικά ή σε μεγάλο βαθμό στη φοιτητική πελατεία θα βρεθούν αντιμέτωπες με μια μικρότερη αγορά.

Δεν πρόκειται για κάτι που συμβαίνει από τη μία ημέρα στην άλλη. Η Πάτρα εξακολουθεί να είναι σημαντική πανεπιστημιακή πόλη και το Πανεπιστήμιο Πατρών συνεχίζει να προσελκύει χιλιάδες νέους κάθε χρόνο. Ωστόσο, η μείωση του ενεργού φοιτητικού πληθυσμού, σε συνδυασμό με τις διαγραφές παλαιών φοιτητών, τις μη εγγραφές πρωτοετών και το αυξημένο κόστος διαβίωσης, δημιουργεί μια νέα συνθήκη για την τοπική οικονομία.

Από το «χρυσωρυχείο» στην ανάγκη για διατήρηση του φοιτητικού πληθυσμού

Για δεκαετίες η Πάτρα είχε έναν σταθερό οικονομικό σύμμαχο: τον φοιτητή. Η παρουσία του στήριζε την αγορά κατοικίας, την εστίαση, το εμπόριο και μια σειρά υπηρεσιών, ενώ ταυτόχρονα έδινε στην πόλη νεανικό πληθυσμό και διαφορετικό ρυθμό ζωής.

Σήμερα, το ζητούμενο δεν είναι μόνο πόσα χρήματα αφήνουν οι φοιτητές στην πόλη, αλλά πόσοι θα παραμείνουν στην Πάτρα τα επόμενα χρόνια και πόσο θα συνεχίσουν να καταναλώνουν στην τοπική αγορά.

Η συζήτηση για την «αποφοιτητοποίηση» της Πάτρας έχει, επομένως, πολύ συγκεκριμένο οικονομικό περιεχόμενο. Εάν μειωθεί αισθητά ο φοιτητικός πληθυσμός, δεν θα αλλάξει μόνο ο αριθμός των νέων στους δρόμους και στα αμφιθέατρα. Θα αλλάξει σταδιακά και το μέγεθος μιας αγοράς που σήμερα υπολογίζεται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο.

Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο οικονομικό ερώτημα για την Πάτρα των επόμενων ετών: όχι μόνο πόσους φοιτητές θα έχει, αλλά πόση από τη φοιτητική οικονομία θα καταφέρει να κρατήσει ζωντανή.

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News