Πάτρα: Στο επίκεντρο η αναγέννηση της παλαιάς Χαρτοποιίας Αιγίου μέσω του ευρωπαϊκού έργου ENERGIE
Η συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών, η αξιοποίηση της βιομηχανικής κληρονομιάς και η δημιουργία ενός πολυχώρου πολιτισμού, εκπαίδευσης και καινοτομίας βρέθηκαν στο επίκεντρο της 2ης Θεματικής Συνδιάσκεψης του έργου, στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πατρών.
Η συμμετοχή των πολιτών στον σχεδιασμό παρεμβάσεων αστικής αναγέννησης και η αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων βιομηχανικών εγκαταστάσεων ως μοχλών βιώσιμης ανάπτυξης βρέθηκαν στο επίκεντρο της 2ης Θεματικής Συνδιάσκεψης του ευρωπαϊκού έργου ENERGIE, που πραγματοποιήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2026, στο Αμφιθέατρο του Αρχαιολογικού Μουσείου Πατρών.
Με τίτλο «Συν-διαμορφώνοντας χώρους και ενδυναμώνοντας τόπους – Η δύναμη της συμμετοχικής διαδικασίας», η συνδιάσκεψη ανέδειξε τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ δημόσιων φορέων, επιστημονικής κοινότητας, επαγγελματιών και τοπικών κοινωνιών. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην παλαιά Χαρτοποιία Αιγίου, η οποία αποτελεί έναν σημαντικό χώρο βιομηχανικής κληρονομιάς και προορίζεται, σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσιάστηκε, να αποκτήσει νέες χρήσεις με επίκεντρο τον πολιτισμό, την εκπαίδευση, τις δεξιότητες και την καινοτομία.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος Interreg VI-A Greece–Italy 2021–2027, με τη συμμετοχή εκπροσώπων των εταίρων του έργου και ειδικών από την Ελλάδα και την Ιταλία.
Η συμμετοχή των πολιτών ως βασική προϋπόθεση
Χαιρετισμό απηύθυνε ο αντιπεριφερειάρχης Τουριστικής Ανάπτυξης Παναγιώτης Σακελλαρόπουλος, ο οποίος υπογράμμισε ότι η βιώσιμη ανάπτυξη δεν περιορίζεται στις τεχνικές παρεμβάσεις και στις αρχιτεκτονικές μελέτες, αλλά προϋποθέτει την ενεργό συμμετοχή των ανθρώπων που κατοικούν και χρησιμοποιούν τους χώρους.
Αναφέρθηκε, επίσης, στον ρόλο της βιομηχανικής αρχαιολογίας για την προστασία της ιστορικής μνήμης και τη δημιουργική επανένταξη παλαιών βιομηχανικών εγκαταστάσεων στη σύγχρονη ζωή, παρουσιάζοντας τη Χαρτοποιία Αιγίου ως χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Διαδικτυακό χαιρετισμό απηύθυνε ο Gianfranco Gadaleta, συντονιστής της Κοινής Γραμματείας του προγράμματος Interreg Greece–Italy, αναδεικνύοντας τη σημασία της ευρωπαϊκής συνεργασίας και της ανταλλαγής τεχνογνωσίας μεταξύ των συμμετεχόντων φορέων.
Η Χαρτοποιία Αιγίου και το σχέδιο επανάχρησης
Την ιστορική διαδρομή και τις προοπτικές αξιοποίησης της παλαιάς Χαρτοποιίας παρουσίασε η Κωνσταντίνα Ζάχου, project manager του Δήμου Αιγιαλείας.
Η μονάδα ιδρύθηκε το 1924 στη θέση «Μυρτιά» και τέθηκε σε πλήρη λειτουργία το 1927, αποτελώντας για δεκαετίες σημαντικό βιομηχανικό και εργασιακό πυλώνα της περιοχής. Η λειτουργία της διακόπηκε οριστικά τον Απρίλιο του 1991.
Παρά τη μακρόχρονη εγκατάλειψη, το συγκρότημα διατηρεί αρχιτεκτονικά στοιχεία και ιστορικό μηχανολογικό εξοπλισμό, ενώ έχει χαρακτηριστεί από το υπουργείο Πολιτισμού ως νεότερο μνημείο και μνημείο βιομηχανικής κληρονομιάς.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσιάστηκε, προβλέπεται η σταδιακή αποκατάσταση και επανάχρηση κτιρίων συνολικής επιφάνειας 4.040,96 τετραγωνικών μέτρων. Στόχος είναι η δημιουργία ενός πολυχώρου πολιτισμού, εκπαίδευσης και καινοτομίας, ο οποίος θα συμβάλει στην αναζωογόνηση της Αιγιάλειας και στην επανασύνδεση του αστικού κέντρου με το παραλιακό μέτωπο.
Την επιστημονική διάσταση της προστασίας και επανάχρησης του συγκροτήματος ανέπτυξε η Μαρία Μαυροειδή, ιστορικός και βιομηχανική αρχαιολόγος, πρόεδρος του ελληνικού τμήματος της Διεθνούς Επιτροπής για τη Διατήρηση της Βιομηχανικής Κληρονομιάς (TICCIH). Όπως ανέδειξε, η τεκμηρίωση των εγκαταστάσεων, η διάσωση αρχείων και η καταγραφή του μηχανολογικού εξοπλισμού μπορούν να υποστηρίξουν τη διατήρηση της ιστορικής ταυτότητας και την απόδοση νέων χρήσεων σε πρώην βιομηχανικούς χώρους.
Εννέα νέοι επαγγελματίες σε τρεις πιλοτικές περιοχές
Τη στρατηγική του ENERGIE παρουσίασε η Caterina Liddi, project manager της ARTI, του περιφερειακού οργανισμού της Απουλίας για την τεχνολογία και την καινοτομία και επικεφαλής εταίρου του έργου.
Το πρόγραμμα αντιμετωπίζει προκλήσεις όπως η δημογραφική συρρίκνωση, η φυγή των νέων, η υποβάθμιση του αστικού περιβάλλοντος και οι πιέσεις στη βιοποικιλότητα. Στο πλαίσιο αυτό, εννέα νέοι επαγγελματίες, οι οποίοι επιλέχθηκαν μέσω διεθνούς διαγωνισμού, θα συμμετάσχουν στον επανασχεδιασμό τριών πιλοτικών περιοχών: του Molo Catene στο Μπρίντιζι, της περιοχής Sassi στη Ματέρα και της παλαιάς Χαρτοποιίας Αιγίου.
Μέσα από τη συνεργασία με τις τοπικές κοινότητες, επιδιώκεται η καταγραφή αναγκών και η διαμόρφωση προτάσεων που θα ανταποκρίνονται στις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής, με βάση τις αρχές της συμπερίληψης, της πράσινης μετάβασης και του Νέου Ευρωπαϊκού Μπαουχάους.
Οι εμπειρίες από την Ιταλία παρουσιάστηκαν από την Elvira S. De Giacomo, project coordinator του Fondazione Matera Basilicata, και τη Francesca Dell’Abate, εκπρόσωπο τεχνικής υποστήριξης του Δήμου Μπρίντιζι. Οι παρουσιάσεις ανέδειξαν τόσο τις δυνατότητες αξιοποίησης της πολιτιστικής κληρονομιάς όσο και τις προκλήσεις που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι δύο περιοχές σε ζητήματα προσβασιμότητας, κινητικότητας, περιβάλλοντος και απασχόλησης.
Καινοτομία, ψηφιακές τεχνολογίες και νέες δεξιότητες
Στη συνδιάσκεψη παρουσιάστηκαν, επίσης, εργαλεία που μπορούν να υποστηρίξουν την επανάχρηση βιομηχανικών εγκαταστάσεων και τον συμμετοχικό σχεδιασμό.
Ο Σπύρος Μαζαράκης, συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος του Pleiades Innovation Ecosystem, ανέλυσε τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσονται οικοσυστήματα καινοτομίας μέσα από τη συνεργασία δημόσιων φορέων, επιχειρήσεων, νεοφυών εταιρειών και πανεπιστημίων.
Η Αλεξάνδρα – Ελευθερία Στράτου, επίκουρη καθηγήτρια του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Πατρών, παρουσίασε διεθνή παραδείγματα επανάχρησης του μεταβιομηχανικού κτιριακού αποθέματος και αναφέρθηκε σε δυνατότητες αξιοποίησης εγκαταστάσεων στην Πάτρα. Μεταξύ άλλων, έθεσε ζητήματα επανάχρησης των εγκαταστάσεων της Πειραϊκής – Πατραϊκής και ανάπλασης του παραλιακού μετώπου, αναδεικνύοντας την περιβαλλοντική και πολιτιστική αξία της διατήρησης υφιστάμενων κτιρίων.
Ο Ιωάννης Τσάμπρας, υποψήφιος διδάκτορας του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Πατρών, παρουσίασε τις δυνατότητες των τρισδιάστατων αποτυπώσεων και των ψηφιακών διδύμων για την τεκμηρίωση και τη διαχείριση ιστορικών κτιρίων. Οι τεχνολογίες αυτές μπορούν να συμβάλουν στην παρακολούθηση της κατάστασης των εγκαταστάσεων, στον εντοπισμό φθορών και στη μελέτη εναλλακτικών σεναρίων αξιοποίησης.
Ο Γρηγόρης Κουτρόπουλος, αρχιτέκτονας και συνιδρυτής της ομάδας «Μπουλούκι», παρουσίασε παραδείγματα αποκατάστασης με τη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών και αξιοποίησης παραδοσιακών τεχνικών δόμησης. Όπως ανέδειξε, η συλλογική εργασία και η μετάδοση τεχνικής γνώσης μπορούν να ενισχύσουν τις τοπικές δεξιότητες, διατηρώντας παράλληλα την αρχιτεκτονική ταυτότητα των περιοχών.
Τέλος, ο Αλέκος Χριστόπουλος, αντιπρόεδρος του ΕΛΣΕΚΕΚ και πρόεδρος του Εκπαιδευτικού Ομίλου Εργασία Εκπαιδευτική Α.Ε., παρουσίασε την προοπτική δημιουργίας στην παλαιά Χαρτοποιία ενός διασυνοριακού κόμβου γνώσης και δεξιοτήτων. Η πρόταση περιλαμβάνει δράσεις εκπαίδευσης, επιχειρηματικότητας και mentoring, με έμφαση στις ψηφιακές και πράσινες δεξιότητες, καθώς και στην επανακατάρτιση και αναβάθμιση δεξιοτήτων νέων ηλικίας 18 έως 35 ετών.
Ευρωπαϊκή συνεργασία με επίκεντρο τις τοπικές κοινωνίες
Τη σημασία της μεταφοράς τεχνογνωσίας και της ανάπτυξης συνεργασιών μεταξύ των περιφερειών υπογράμμισε ο Παναγιώτης Παπαδόπουλος, αντιπεριφερειάρχης Επιχειρηματικότητας, Έρευνας και Καινοτομίας της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας και μέλος της Επιτροπής Παρακολούθησης του Interreg. Όπως σημείωσε, η αξία των ευρωπαϊκών προγραμμάτων δεν εξαντλείται στην αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων, αλλά αποτυπώνεται και στις συνέργειες που μπορούν να διατηρηθούν μετά την ολοκλήρωσή τους.
Κλείνοντας τις εργασίες, ο συντονιστής της συνδιάσκεψης, Δρ. Ευστάθιος Παπαχριστόπουλος, προϊστάμενος της Διεύθυνσης Επιστημονικής και Τεχνικής Υποστήριξης του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, επισήμανε τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων και της αξιοποίησης σύγχρονων εργαλείων για την αποκατάσταση ανενεργών χώρων.
Το βασικό ζητούμενο για το ENERGIE είναι η μετάβαση από την ανάδειξη της βιομηχανικής κληρονομιάς σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις με κοινωνικό αποτύπωμα. Για την παλαιά Χαρτοποιία Αιγίου, η προοπτική δημιουργίας ενός πολυχώρου πολιτισμού, εκπαίδευσης και καινοτομίας συνδέει τη διάσωση της βιομηχανικής μνήμης με την αναζήτηση νέων αναπτυξιακών δυνατοτήτων για την Αιγιάλεια.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
