ΠΕΔ Δυτικής Ελλάδας: «Όχι» σε Κώδικα Αυτοδιοίκησης χωρίς πόρους, προσωπικό και πραγματική αυτοτέλεια

Την ανάγκη ουσιαστικής αναμόρφωσης του Σχεδίου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης θέτει η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Δυτικής Ελλάδας, καταθέτοντας τις τελικές παρατηρήσεις και προτάσεις της επί της Β’ Έκδοσης που έχει τεθεί σε διαβούλευση από το Υπουργείο Εσωτερικών έως τις 4 Ιουνίου 2026.

Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΠΕΔ Δυτικής Ελλάδας, στη συνεδρίασή του στις 19 Μαΐου, διαπίστωσε ότι η νέα εκδοχή του σχεδίου δεν περιλαμβάνει ουσιαστικές αλλαγές σε σχέση με το αρχικό κείμενο. Παρά ορισμένες θετικές επισημάνσεις, εκτιμά ότι η κωδικοποίηση σε ένα ενιαίο νομοθέτημα δεν απαντά στα μεγάλα ζητήματα που αφορούν τη συνταγματική κατοχύρωση, τη θεσμική λειτουργία και την οικονομική και διοικητική αυτοτέλεια των ΟΤΑ.

«Περισσότερο μηχανισμός εποπτείας παρά μεταρρύθμιση»

Σύμφωνα με την ΠΕΔ Δυτικής Ελλάδας, το σχέδιο εμφανίζεται περισσότερο ως ένας ενιαίος διοικητικός μηχανισμός καταγραφής, ελέγχου, μητρώων, δεικτών, πληροφοριακών συστημάτων και οικονομικής παρακολούθησης, παρά ως μια πραγματική μεταρρύθμιση που ενισχύει τον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Διαβάστε επίσης: Ανδρέας Κατσανιώτης: Παρεμβάσεις από αγωνία για τη ΝΔ – Η επιστολή των «5» και το αίτημα για κομματικό διάλογο

Η Ένωση τονίζει ότι το νέο πλαίσιο θα πρέπει να κινείται στη λογική της σύγχρονης ευρωπαϊκής Αυτοδιοίκησης και να ενισχύει τη γενική αρμοδιότητα των Δήμων επί των τοπικών υποθέσεων, όπως προβλέπεται από το άρθρο 102 του Συντάγματος.

Στο πλαίσιο αυτό ζητά την αναμόρφωση του σχεδίου, με ουσιαστική ενσωμάτωση των προτάσεων των Δήμων, αλλά και την απόδοση όλων των θεσμοθετημένων και παρακρατηθέντων πόρων προς την Αυτοδιοίκηση.

Καμία νέα αρμοδιότητα χωρίς πόρους και προσωπικό

Κεντρικό σημείο των παρατηρήσεων της ΠΕΔ Δυτικής Ελλάδας είναι η ανάγκη να θεσπιστεί σαφής ρήτρα σύνδεσης αρμοδιοτήτων και πόρων.

Η θέση της είναι ξεκάθαρη: καμία νέα αρμοδιότητα στους Δήμους χωρίς αντίστοιχους πόρους, προσωπικό και μέσα. Η ΠΕΔ ζητά έναν αυτόματο, κοστολογημένο και εκτελεστό μηχανισμό, βασισμένο στις μελέτες κόστους και λειτουργίας των ΟΤΑ από την ΕΕΤΑΑ.

Παράλληλα, ζητά πλήρη σεβασμό στη συνταγματική γενική αρμοδιότητα των Δήμων για τις τοπικές υποθέσεις, με ρητή κατοχύρωση του τεκμηρίου τοπικών υποθέσεων και αναδιατύπωση του λεγόμενου «τεκμηρίου καθημερινότητας».

Ενστάσεις για την εποπτεία και τον έλεγχο των ΟΤΑ

Η ΠΕΔ Δυτικής Ελλάδας ζητά την επαναφορά της αρχής σύμφωνα με την οποία οι πράξεις των ΟΤΑ ισχύουν από την έκδοσή τους και ο έλεγχος νομιμότητας ασκείται αποκλειστικά εκ των υστέρων, μέσα σε εύλογες προθεσμίες.

Ταυτόχρονα, ζητά την απόσυρση της υπερενισχυμένης εποπτείας και των πρόσθετων ελέγχων στους ΟΤΑ, θεωρώντας ότι ένα τέτοιο μοντέλο υπονομεύει την ουσιαστική αυτοτέλεια της Αυτοδιοίκησης.

Οι αλλαγές στο εκλογικό μοντέλο

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο νέο εκλογικό μοντέλο του 42%+1. Η ΠΕΔ ζητά πλήρη αιτιολόγηση και θεσμική αξιολόγηση του μοντέλου, καθώς και διασφάλιση της ηλεκτρονικής ψήφου με ισχυρές εγγυήσεις για τη μυστικότητα, την καθολικότητα και την αμεσότητα της λαϊκής εντολής.

Σύμφωνα με την πρόταση της ΠΕΔ, πριν από οποιαδήποτε εφαρμογή θα πρέπει να προηγηθεί επιστημονική και συγκριτική μελέτη, καθώς και διαμόρφωση προτύπων από την ΕΕΤΑΑ που θα εγγυώνται το αδιάβλητο της διαδικασίας.

Παράλληλα, ζητείται τα 19μελή δημοτικά συμβούλια να γίνουν 21μελή, ώστε να ενισχυθεί η κυβερνησιμότητα, ιδίως στους μικρούς και μεσαίους Δήμους. Για τις αραιοκατοικημένες κοινότητες έως 300 κατοίκους, η ΠΕΔ ζητά να καταργηθεί κάθε έμμεση απαίτηση ελάχιστου αριθμού υποψηφίων, ώστε να μην εμποδίζεται η συγκρότηση συνδυασμών.

Μικροί, ορεινοί και μεσαίοι Δήμοι ζητούν ρεαλιστικούς όρους

Η ΠΕΔ Δυτικής Ελλάδας θέτει επίσης θέμα επανεξέτασης των αυξημένων απαιτήσεων για την κατάρτιση συνδυασμών και την πλήρωση ψηφοδελτίων, ειδικά στους μικρούς, ορεινούς και μεσαίους Δήμους.

Όπως επισημαίνει, η απαίτηση υπερπληθυσμού υποψηφίων σε ποσοστά που φθάνουν έως και το 150% δημιουργεί πρακτικά εμπόδια συμμετοχής και δυσανάλογο διοικητικό βάρος. Για τον λόγο αυτό προτείνει τη μείωση του σχετικού ποσοστού στο 120%.

Αντίστοιχα, θέτει προς επανεξέταση και την ποσόστωση φύλου 40%, καθώς, σε συνδυασμό με τις αυξημένες απαιτήσεις κατάρτισης ψηφοδελτίων, προκαλεί σοβαρές δυσκολίες σε μικρούς και ορεινούς δήμους ή κοινότητες με περιορισμένη πληθυσμιακή βάση. Η πρόταση της ΠΕΔ είναι η μείωση του ποσοστού στο 30%, με παράλληλη διατήρηση πολιτικών που ενισχύουν ουσιαστικά τη συμμετοχή των γυναικών στην Αυτοδιοίκηση.

Ειδικό καθεστώς για ορεινούς, νησιωτικούς και μικρούς Δήμους

Στις προτάσεις της ΠΕΔ περιλαμβάνεται η καθιέρωση ουσιαστικού ειδικού καθεστώτος για ορεινούς, νησιωτικούς και μικρούς Δήμους.

Η Ένωση ζητά προσαύξηση του συντελεστή ΚΑΠ, δημιουργία Ταμείου Ορεινών και Νησιωτικών Περιοχών, καθιέρωση «Ελάχιστου Εγγυημένου Επιπέδου Υπηρεσιών», υποχρεωτική τεχνική υποστήριξη από την ΕΕΤΑΑ και θεσμοθέτηση Συντελεστή Εδαφικής Εξισορρόπησης.

Παράλληλα, προτείνει νέο πρόγραμμα υποδομών και λειτουργικής αναβάθμισης των πρωτοβάθμιων ΟΤΑ, στα πρότυπα του προγράμματος «ΘΗΣΕΑΣ».

Πολιτική προστασία, αιρετοί και θεσμικός ρόλος των ΠΕΔ

Η ΠΕΔ Δυτικής Ελλάδας ζητά ειδικό κεφάλαιο και μηχανισμό στήριξης για την πολιτική προστασία, με μόνιμη χρηματοδότηση, μόνιμο προσωπικό, επιχειρησιακό εξοπλισμό και αναλογική κατανομή ευθύνης μεταξύ Δήμων, Περιφερειών και κράτους.

Επιπλέον, ζητά αναβάθμιση της καταστατικής θέσης των αιρετών, με λογοδοσία και έλεγχο, αλλά και με σεβασμό στον θεσμικό τους ρόλο και εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας στην πειθαρχική και ποινική ευθύνη.

Στις προτάσεις της περιλαμβάνεται επίσης η ρητή θεσμική κατοχύρωση των ΠΕΔ και της ΚΕΔΕ ως υποχρεωτικών συνομιλητών της κεντρικής διοίκησης, με αυτόνομη χρηματοδότηση και σύμφωνη γνώμη σε κρίσιμα θέματα που αφορούν την Αυτοδιοίκηση και την τοπική ανάπτυξη.

Μεταβατική περίοδος και αναπτυξιακά προγράμματα

Η ΠΕΔ ζητά ομαλή μεταβατική περίοδο, ώστε να διασφαλιστεί η συνέχεια των αναπτυξιακών προγραμμάτων που βρίσκονται σε εξέλιξη, όπως το ΕΣΠΑ, το ΣΣ ΚΑΠ, το ΤΑΠΤΟΚ και το Ταμείο Ανάκαμψης.

Παράλληλα, θέτει θέμα ουσιαστικής συμμετοχής των ΟΤΑ στην κατανομή των πόρων της νέας προγραμματικής περιόδου, καθώς και διασφάλισης της εργασιακής συνέχειας του προσωπικού των ΟΤΑ και των νομικών τους προσώπων.

Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνονται ακόμη η δυνητική εφαρμογή του τέλους τοπικής ανάπτυξης, ώστε να αποφευχθεί η επιβολή τοπικής φορολογίας και η δημιουργία περιφερειακών ανισοτήτων, η ανάκτηση των ΥΔΟΜ από τους Δήμους με ταυτόχρονη ενίσχυση σε πόρους και προσωπικό, καθώς και η δημιουργία αυτοτελούς ενότητας στον Κώδικα για το δημογραφικό, την ύπαιθρο και την ανθεκτικότητα.

Την ανακοίνωση υπογράφει, για το Διοικητικό Συμβούλιο, ο πρόεδρος της ΠΕΔ Δυτικής Ελλάδας και δήμαρχος Καλαβρύτων, Αθανάσιος Παπαδόπουλος.

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News