Ποια προβλήματα αναδεικνύει μελέτη για τον βιώσιμο τουρισμό στην Πάτρα

Προκόπης Κόγκος

Την ανάγκη βελτίωσης της καθαριότητας στην Πάτρα, αλλά και ενίσχυσης των υποδομών προκειμένου να αναβαθμιστεί η εικόνα της πόλης και να αυξηθεί το τουριστικό της αποτύπωμα τα επόμενα χρόνια, αναδεικνύει έρευνα που πραγματοποιήθηκε το 2025 στο πλαίσιο διπλωματικής εργασίας στο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Εργασίας στο Τμήμα Διοίκησης Τουρισμού του Πανεπιστημίου Πατρών.

Η μελέτη εκπονήθηκε από τον μεταπτυχιακό φοιτητή Ανδρέα Καχριμάνη, υπό την επίβλεψη της επίκουρης καθηγήτριας του Τμήματος, δρ. Ελένη-Παρασκευή Παράσχη. Η μελέτη είχε ως αντικείμενο τη βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη της αχαϊκής πρωτεύουσας και επιχειρεί να αποτυπώσει τις απόψεις των κατοίκων για τις προοπτικές και τις αδυναμίες της πόλης ως τουριστικού προορισμού με την «Π» να αποκρυσταλλώνει τα κυριότερα συμπεράσματα. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε το 2025 σε δείγμα 233 ατόμων. Η πλειονότητα των συμμετεχόντων ήταν γυναίκες, ηλικίας 35 έως 44 ετών, με ανώτερη ή ανώτατη εκπαίδευση και μόνιμη κατοικία στην Πάτρα. Η συλλογή των στοιχείων έγινε μέσω ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου (Google Forms), ενώ η στατιστική επεξεργασία των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με το λογισμικό SPSS v.25.

Τα αποτελέσματα της μελέτης προσφέρουν χρήσιμα συμπεράσματα για τον σχεδιασμό πολιτικών που θα ενισχύσουν τη βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη της Πάτρας και θα συμβάλουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων και της εμπειρίας των επισκεπτών.

Αυτό που προκύπτει είναι ότι η πόλη διαθέτει όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που θα μπορούσαν να τη μετατρέψουν σε έναν ανταγωνιστικό και βιώσιμο αστικό τουριστικό προορισμό. Ωστόσο, η έλλειψη ολοκληρωμένης στρατηγικής, η έλλειψη προβολής, τα προβλήματα καθαριότητας και η αδύναμη περιβαλλοντική διαχείριση εξακολουθούν να λειτουργούν ανασταλτικά για την ανάπτυξη της πόλης στον τουριστικό χάρτη.

ΤΟ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΑΓΚΑΘΙ

Ενα από τα πιο σημαντικά ευρήματα της μελέτης αφορά στο περιβαλλοντικό αποτύπωμα της Πάτρας και την εικόνα της. Οι συμμετέχοντες εμφανίζονται από ουδέτεροι έως συγκρατημένα θετικοί απέναντι στη σημερινή εικόνα της πόλης, ωστόσο εκφράζουν σαφή προβληματισμό για ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα και την εμπειρία των επισκεπτών. Η διαχείριση των απορριμμάτων, η καθαριότητα των δημόσιων χώρων και η οικολογική συμπεριφορά των κατοίκων αναδεικνύονται ως οι βασικότερες αδυναμίες, γεγονός που, σύμφωνα με τους ερευνητές, επηρεάζει την ελκυστικότητα της Πάτρας ως σύγχρονου και βιώσιμου προορισμού.

Η ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Στον αντίποδα, η έρευνα καταγράφει ότι οι πολίτες σε ένα σημαντικό ποσοστό αναγνωρίζουν την ισχυρή πολιτιστική ταυτότητα της Πάτρας (ενδεικτικά το Δημοτικό Θέατρο Απόλλων, το Αρχαιολογικό Μουσείο Πατρών, το Ρωμαϊκό Ωδείο κ.ά.) και θεωρούν ότι ο τουρισμός μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη διατήρηση και ανάδειξη της τοπικής παράδοσης. Παρά ταύτα, οι συμμετέχοντες εμφανίζονται λιγότερο βέβαιοι για το κατά πόσο υπάρχει αποτελεσματική θεσμική προστασία και συστηματική αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς της πόλης. Το εύρημα αυτό αναδεικνύει την ανάγκη σύνδεσης του πολιτισμού με έναν πιο οργανωμένο σχεδιασμό τουριστικής ανάπτυξης.

ΑΙΣΙΟΔΟΞΙΑ ΓΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Σε οικονομικό επίπεδο, οι συμμετέχοντες εκτιμούν ότι ο τουρισμός μπορεί να ενισχύσει την επιχειρηματικότητα και να δημιουργήσει νέες ευκαιρίες ανάπτυξης. Ωστόσο, η αισιοδοξία αυτή δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη εμπιστοσύνη στις υφιστάμενες τουριστικές υποδομές ή στη δυνατότητα δημιουργίας σταθερών οικονομικών ωφελειών για την τοπική κοινωνία, γεγονός που υποδηλώνει την ανάγκη περαιτέρω επενδύσεων και καλύτερου σχεδιασμού. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα κοινωνικά χαρακτηριστικά που ανέδειξε η στατιστική ανάλυση. Αντίθετα, όσο υψηλότερο είναι το μορφωτικό επίπεδο των συμμετεχόντων, τόσο πιο επιφυλακτικοί εμφανίζονται απέναντι στην άποψη, ότι η Πάτρα αποτελεί έναν γνωστό και ελκυστικό τουριστικό προορισμό.

Το βασικό συμπέρασμα της έρευνας είναι, ότι η Πάτρα δεν υστερεί σε πόρους ή πολιτιστικά πλεονεκτήματα, αλλά στην αξιοποίησή τους.
Οι πολίτες επισημαίνουν ότι η πόλη χρειάζεται μια ολοκληρωμένη στρατηγική βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης, η οποία θα συνδυάζει αποτελεσματικό branding, σύγχρονη προβολή και βελτίωση των περιβαλλοντικών υποδομών. Η ενίσχυση της καθαριότητας, η καλύτερη διαχείριση του δημόσιου χώρου, η προστασία του πολιτιστικού αποθέματος και η διαφοροποίηση του τουριστικού προϊόντος αποτελούν, σύμφωνα με τη μελέτη, βασικές προϋποθέσεις, ώστε η Πάτρα να αποκτήσει μια ισχυρή και ανταγωνιστική θέση στον ελληνικό αστικό τουρισμό.

Το συνολικό μήνυμα της έρευνας είναι σαφές: η Πάτρα διαθέτει σημαντικές δυνατότητες, όμως η μετάβαση σε ένα βιώσιμο και ελκυστικό τουριστικό μοντέλο προϋποθέτει σχεδιασμό, συνέργειες μεταξύ των φορέων και σταθερή επένδυση στην ποιότητα της πόλης και της καθημερινής εμπειρίας κατοίκων και επισκεπτών.

Οποιος ενδιαφέρετε για όλα τα ευρήματα της μελέτης, είναι διαθέσιμη στην ψηφιακή βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου και εδώ

Ελένη Παράσχη: «Φαίνεται η αντίφαση στην προοπτική της πόλης»

Η «Πελοπόννησος» ζήτησε την άποψη της δρ. Ελένη Παρασκευή Παράσχη, επίκουρης καθηγήτριας στο Τμήμα Διοίκησης Τουρισμού του Πανεπιστημίου Πατρών που ήταν αυτή, η οποία είχε την επιμέλεια της έρευνας και γνωρίζει τις τεχνικές λεπτομέρειες.

Η Ελένη Παράσχη μας είπε: «Τα ευρήματα της έρευνας αναδεικνύουν μια σημαντική αντίφαση στην τουριστική προοπτική της Πάτρας. Από τη μία πλευρά, η πόλη διαθέτει ισχυρή πολιτιστική ταυτότητα, σημαντικό ιστορικό και πολιτιστικό απόθεμα, στρατηγική γεωγραφική θέση και δυνατότητες ανάπτυξης διαφορετικών μορφών τουρισμού. Από την άλλη, αδυναμίες στην καθημερινή λειτουργία και στη συνολική εικόνα της πόλης περιορίζουν την αξιοποίηση αυτών των πλεονεκτημάτων.

Οι ίδιοι οι κάτοικοι αναδεικνύουν ως βασικές αδυναμίες την καθαριότητα, τη διαχείριση των απορριμμάτων και την κατάσταση των δημόσιων χώρων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περιορισμένη διαθεσιμότητα δημόσιων τουαλετών, μιας βασικής υποδομής για μια σύγχρονη και φιλική προς κατοίκους και επισκέπτες πόλη, ιδιαίτερα για οικογένειες, ηλικιωμένους και άτομα με αναπηρία.

Παράλληλα, είναι σημαντικό να αναγνωρίζονται θετικές πρωτοβουλίες στην ευρύτερη περιοχή, όπως η αυξανόμενη αξιοποίηση του SEATRAC στις παραλίες της Αχαΐας, που ενισχύει την προσβασιμότητα στη θάλασσα για άτομα με κινητικές δυσκολίες. Τέτοιες δράσεις αποτελούν σημαντικά βήματα προς έναν πιο συμπεριληπτικό και βιώσιμο τουρισμό, όπου όλοι έχουν ισότιμη πρόσβαση στις εμπειρίες του προορισμού.

Σε τελική ανάλυση, η βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη της Πάτρας δεν πρέπει να μετράται μόνο από τον αριθμό επισκεπτών, αλλά και από τη συνολική βελτίωση της ποιότητας ζωής στην πόλη. Προτείνω τη συστηματική παρακολούθηση της τουριστικής εικόνας, με επαναλαμβανόμενες έρευνες ικανοποίησης κατοίκων και επισκεπτών, ως εργαλείο αξιολόγησης της προόδου».

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News