«Ποιος πυροβόλησε τον Τζέι Αρ;»: Το τηλεοπτικό μυστήριο που έκανε τον πλανήτη ντετέκτιβ
Σαράντα έξι χρόνια μετά την αποκάλυψη που παρακολούθησαν περίπου 83 εκατομμύρια Αμερικανοί, η ιστορία του «Ντάλας» θυμίζει την εποχή που μια σειρά μπορούσε να κρατήσει τους πάντες στην ίδια αγωνία. Και το παρασκήνιο ήταν σχεδόν τόσο εξωφρενικό όσο το σενάριο
Μπλουζάκια με τέσσερις λέξεις. Πρωτοσέλιδα που αντιμετώπιζαν έναν φανταστικό πυροβολισμό σαν αληθινή αστυνομική υπόθεση. Ατελείωτες συζητήσεις για υπόπτους και κίνητρα. Κι ένα τηλεοπτικό κοινό που έπρεπε να περιμένει οκτώ μήνες για μια απάντηση. Το 1980, η ερώτηση «Who shot J.R.?» είχε ξεφύγει από το «Ντάλας» και είχε αποκτήσει δική της ζωή.
Το Σάββατο 21 Νοεμβρίου συμπληρώνονται 46 χρόνια από την προβολή του «Who Done It?», του επεισοδίου με το οποίο το CBS αποκάλυψε τον δράστη. Για να καταλάβει κανείς γιατί εκείνη η βραδιά έμεινε στην ιστορία, πρέπει πρώτα να θυμηθεί ποιον είχαν πυροβολήσει. Ο Τζέι Αρ Γιούινγκ δεν ήταν ο καλός της σειράς. Ήταν ο άνθρωπος που απολάμβανε να μηχανορραφεί, να εκβιάζει και να μετατρέπει την οικογένεια και τις επιχειρήσεις του σε ένα ατελείωτο παιχνίδι εξουσίας. Ο Λάρι Χάγκμαν τον έπαιζε με τέτοια απόλαυση, ώστε οι τηλεθεατές περίμεναν με την ίδια ανυπομονησία την επόμενη δολοπλοκία του και την επόμενη τιμωρία του.
Δύο πυροβολισμοί, αμέτρητοι ύποπτοι
Στις 21 Μαρτίου 1980, στο φινάλε της σεζόν, ο Τζέι Αρ δέχεται δύο πυροβολισμούς στο γραφείο του. Ο θεατής βλέπει το σώμα του να σωριάζεται, όχι όμως τον δράστη. Και επειδή ο Γιούινγκ είχε φροντίσει να αποκτήσει εχθρούς σχεδόν σε κάθε δωμάτιο της έπαυλής του, οι ύποπτοι ήταν πολλοί: η σύζυγός του Σου Έλεν, ο αντίπαλός του Κλιφ Μπαρνς, πρώην ερωμένες, συγγενείς, επιχειρηματικοί αντίπαλοι.
Η ερώτηση έγινε εμπορικό σύνθημα. Τυπώθηκε σε μπλουζάκια και κυκλοφόρησε στα περιοδικά. Ακόμη και ο Τζίμι Κάρτερ, τότε πρόεδρος των ΗΠΑ, αστειεύτηκε στη διάρκεια επίσκεψής του στο Ντάλας ότι ήθελε να μάθει τον ένοχο. Η τηλεόραση είχε αποκτήσει ένα συλλογικό παιχνίδι που δεν απαιτούσε καν να είσαι τακτικός θεατής για να συμμετάσχεις.
Το ενδιαφέρον δεν τροφοδοτήθηκε μόνο από το σενάριο. Ο Λάρι Χάγκμαν βρισκόταν σε διαπραγματεύσεις για το συμβόλαιό του, ενώ απεργία των ηθοποιών καθυστέρησε την παραγωγή της νέας σεζόν. Έτσι η προσμονή παρατάθηκε. Η αβεβαιότητα γύρω από το τι θα συμβεί στον Τζέι Αρ γινόταν ολοένα πιο πραγματική.

Το μυστικό που φύλαγαν με ψεύτικα φινάλε
Οι δημιουργοί είχαν ένα σοβαρό πρόβλημα: πώς να κρατήσουν την απάντηση μυστική μέχρι την τελευταία στιγμή; Η λύση τους ήταν να γυρίσουν διαφορετικές εκδοχές της αποκάλυψης, με περισσότερους από έναν χαρακτήρες να φαίνονται ένοχοι. Ούτε η ίδια η παραγωγή δεν ήθελε να εμπιστευτεί την έκβαση σε πολύ μεγάλο κύκλο ανθρώπων.
Στις 21 Νοεμβρίου 1980, περίπου 83 εκατομμύρια Αμερικανοί συντονίστηκαν στο CBS· το επεισόδιο κατέγραψε μερίδιο τηλεθέασης περίπου 76%. Η ένοχη ήταν η Κρίστιν Σέπαρντ, αδελφή της Σου Έλεν και πρώην ερωμένη του Τζέι Αρ, την οποία υποδυόταν η Μαίρη Κρόσμπι. Για τους θεατές στις ΗΠΑ το μυστήριο τελείωσε εκείνο το βράδυ. Για άλλες χώρες, όπου η προβολή γινόταν αργότερα, η μάχη για να μη διαρρεύσει η απάντηση μόλις άρχιζε.
Η βρετανική τηλεόραση, για παράδειγμα, δεν μετέδιδε τη σειρά ταυτόχρονα με το CBS. Τον Νοέμβριο του 1980, οι εφημερίδες και οι ραδιοφωνικοί σταθμοί γνώριζαν ότι μια αποκάλυψη από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού μπορούσε να καταστρέψει την προσμονή του εγχώριου κοινού. Ήταν μια πρώιμη, αναλογική μορφή του σημερινού πολέμου με τα spoilers.
Διαβάστε επίσης: «Yellowjackets»: Η τραγωδία των Ανδεων και οι σκοτεινές ιστορίες πίσω από τη σειρά
Πριν από το «επόμενο επεισόδιο» με ένα κλικ
Μπορεί το «Ντάλας» να μην ανακάλυψε το cliffhanger, αλλά το μετέτρεψε σε παγκόσμια πολιτιστική συνήθεια. Απέδειξε ότι η αγωνία μιας μυθοπλασίας μπορούσε να γίνει μέρος της καθημερινής δημόσιας συζήτησης και να συνδέσει ανθρώπους που δεν είχαν τίποτε άλλο κοινό.
Η ίδια η σειρά δεν θα σταματούσε εκεί. Χρόνια αργότερα θα επέστρεφε από τον τηλεοπτικό θάνατο και ο Μπόμπι Γιούινγκ, σε μία από τις πιο αμφιλεγόμενες ανατροπές της μικρής οθόνης: μια ολόκληρη σεζόν εξηγούνταν τελικά ως όνειρο. Αλλά ο πυροβολισμός του Τζέι Αρ παρέμεινε το αξεπέραστο σημείο αναφοράς.
Σήμερα βλέπουμε επεισόδια όταν μας βολεύει, συνεχίζουμε μια ολόκληρη σεζόν μέσα σε ένα βράδυ και προφυλασσόμαστε από αποκαλύψεις στα κοινωνικά δίκτυα. Το 1980, εκατομμύρια άνθρωποι έπρεπε να περιμένουν την ίδια ημερομηνία και την ίδια ώρα. Αυτή είναι η πραγματική ιστορία πίσω από το περίφημο ερώτημα: όχι μόνο ποιος πάτησε τη σκανδάλη, αλλά πώς δύο τηλεοπτικοί πυροβολισμοί δημιούργησαν μια κοινή εμπειρία σε κλίμακα που δύσκολα επαναλαμβάνεται.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
Από το Δίκτυο
Ο Χορευτικός Σύλλογος «ΧΟΡΕΥΩ-ΖΩ» συγκέντρωσε 12 μονάδες αίματος
Καρκίνος τραχήλου της μήτρας: Γιατί το HPV test προκρίνεται έναντι του Παπ
Huawei OSTA O1 Pro: Το νέο smartphone με κάμερα 200 MP και ασυνήθιστη οθόνη
Κατερίνα Καινούργιου: «Επειδή μου το στέλνετε συνέχεια, νιώθω και εγώ λίγο άσχημα…»
Πληρωμές e-ΕΦΚΑ και ΔΥΠΑ: 2,5 δισ. ευρώ σε 4,3 εκατ. δικαιούχους έως τις 27 Νοεμβρίου
