Πρώτη κατοικία: Τι αλλάζει στους πλειστηριασμούς από την ΑΑΔΕ μετά την απόφαση του ΣτΕ
Αυστηρότερες προϋποθέσεις για την κατάσχεση της μοναδικής κατοικίας οφειλετών του Δημοσίου θέτει το Συμβούλιο της Επικρατείας
Νέα δεδομένα για τους πλειστηριασμούς πρώτης κατοικίας που διενεργεί η ΑΑΔΕ δημιουργεί η απόφαση 1404/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας, η οποία θέτει συγκεκριμένες προϋποθέσεις πριν από την κατάσχεση ακινήτου που αποτελεί τη μοναδική κατοικία ενός οφειλέτη του Δημοσίου.
Με βάση το σκεπτικό της απόφασης, η φορολογική διοίκηση οφείλει να έχει διερευνήσει τεκμηριωμένα εάν υπάρχουν άλλα περιουσιακά στοιχεία από τα οποία μπορεί να εισπραχθεί η οφειλή, προτού προχωρήσει στην εκποίηση της μοναδικής κατοικίας. Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να επηρεάσει υποθέσεις που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις που περιγράφει το δικαστήριο.
Τι προβλέπει η απόφαση του ΣτΕ
Η απόφαση 1404/2026 του ΣΤ΄ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας υπογραμμίζει ότι η κατάσχεση της μοναδικής κατοικίας δεν μπορεί να αποτελεί αυτόματη επιλογή για την είσπραξη ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο.
Προτού επιλεγεί ένα τόσο επαχθές μέτρο, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να έχουν εξετάσει εάν υπάρχουν άλλες δυνατότητες ικανοποίησης της απαίτησης, όπως διαφορετικά περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη. Η σχετική έρευνα πρέπει να είναι τεκμηριωμένη, ώστε να προκύπτει ότι εξετάστηκαν οι διαθέσιμες εναλλακτικές.
Στο σκεπτικό του, το δικαστήριο συνδέει την προστασία της κατοικίας με την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, την ασφάλεια και την οικογενειακή ζωή, δίνοντας έμφαση στην αρχή της αναλογικότητας. Η είσπραξη των δημόσιων εσόδων παραμένει θεμιτός στόχος, ωστόσο η επιλογή των μέτρων πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη βαρύτητα των συνεπειών για τον οφειλέτη.
Η δικαστική κρίση προέκυψε από υπόθεση πλειστηριασμού μεζονέτας στο Μοσχάτο, η οποία συνδεόταν με ληξιπρόθεσμες οφειλές ενός εκ των ιδιοκτητών, συνολικού ύψους 142.917 ευρώ.
Η υπόθεση έδωσε στο ΣτΕ την αφορμή να εξετάσει τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες μπορεί να προχωρήσει η κατάσχεση κατοικίας που αποτελεί τη μοναδική στέγη του οφειλέτη. Το δικαστήριο έθεσε στο επίκεντρο την ανάγκη να εξετάζονται προηγουμένως άλλες δυνατότητες είσπραξης και να αιτιολογείται η επιλογή του συγκεκριμένου ακινήτου.
Τι σημαίνει για τους οφειλέτες της ΑΑΔΕ
Η απόφαση μπορεί να αποτελέσει βάση για τη δικαστική αμφισβήτηση πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης, όταν πρόκειται για μοναδική κατοικία και δεν έχει προηγηθεί η απαιτούμενη έρευνα για άλλα περιουσιακά στοιχεία.
Ωστόσο, δεν συνεπάγεται γενική απαγόρευση των πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας ούτε αυτόματη ακύρωση όλων των διαδικασιών που βρίσκονται σε εξέλιξη. Κάθε υπόθεση θα πρέπει να εξετάζεται με βάση τα συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά, τη νομική κατάσταση του ακινήτου και τις προϋποθέσεις που θέτει η δικαστική απόφαση.
Σημαντικό είναι επίσης ότι η επίκληση της προστασίας της μοναδικής κατοικίας δεν αρκεί από μόνη της για να σταματήσει ένας πλειστηριασμός. Οι οφειλέτες που θεωρούν ότι η διαδικασία σε βάρος τους παραβιάζει τις προϋποθέσεις της απόφασης θα πρέπει να εξετάσουν τις προβλεπόμενες δικαστικές ενέργειες και τις σχετικές προθεσμίες.
Κατοικίες στα προγράμματα πλειστηριασμών έως το 2027
Στα προγράμματα ηλεκτρονικών πλειστηριασμών της ΑΑΔΕ περιλαμβάνονται κατοικίες σε διάφορες περιοχές της χώρας, με διαδικασίες που έχουν προγραμματιστεί ακόμη και για τον Φεβρουάριο του 2027.
Ενδεικτικά, σύμφωνα με τις καταχωρίσεις που παρατίθενται στο σχετικό δημοσίευμα, στο Περιστέρι έχουν αναρτηθεί δύο διαμερίσματα στην οδό Καραϊσκάκη 51, επιφάνειας 88 και 81,5 τετραγωνικών μέτρων, με τιμές πρώτης προσφοράς 97.500 και 88.400 ευρώ αντίστοιχα. Οι πλειστηριασμοί αναφέρονται ως προγραμματισμένοι για τις 17 Φεβρουαρίου 2027.
Στην Ηλιούπολη καταγράφεται διαμέρισμα 114,42 τετραγωνικών μέτρων με τιμή πρώτης προσφοράς 180.000 ευρώ, ενώ στην Ακαδημία Πλάτωνος αναφέρεται διαμέρισμα 80 τετραγωνικών μέτρων με τιμή εκκίνησης 159.000 ευρώ. Στην Αγία Παρασκευή περιλαμβάνεται ακίνητο με ισόγεια κατοικία 83,62 τετραγωνικών μέτρων και τιμή πρώτης προσφοράς 260.000 ευρώ.
Από τις συγκεκριμένες καταχωρίσεις δεν προκύπτει εάν τα ακίνητα αποτελούν τη μοναδική κατοικία των οφειλετών. Για τον λόγο αυτό, η εφαρμογή της απόφασης του ΣτΕ θα κρίνεται κατά περίπτωση και δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι αφορά αυτομάτως κάθε πλειστηριασμό κατοικίας.
Η βασική αλλαγή που αναδεικνύεται από τη δικαστική απόφαση είναι η υποχρέωση τεκμηριωμένης εξέτασης των εναλλακτικών τρόπων είσπραξης πριν από την κατάσχεση της μοναδικής κατοικίας, με στόχο την τήρηση της αρχής της αναλογικότητας.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
