Πριν βγούμε στον κόσμο, μάθαμε να επιβιώνουμε στην τάξη: Το σχολείο όπως το είδε το σινεμά

Αλεξάνδρα Παναγοπούλου

Την Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου χτυπά ξανά το πρώτο κουδούνι. Και μαζί του επιστρέφει εκείνο το παράξενο μικρό σύμπαν που ο κινηματογράφος δεν βαρέθηκε ποτέ να παρατηρεί.

Το σχολείο. Όχι επειδή έχει θρανία, πίνακες και διαλείμματα. Ούτε επειδή η εφηβεία προσφέρει έτοιμες ιστορίες για το σινεμά.

Αλλά επειδή πριν βγούμε στον πραγματικό κόσμο, η τάξη είναι ο πρώτος πραγματικός κόσμος που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε μόνοι μας.

Εκεί συναντάμε για πρώτη φορά ανθρώπους που δεν επιλέξαμε. Εκεί ανακαλύπτουμε ότι κάποιοι είναι δημοφιλείς και κάποιοι αόρατοι. Εκεί αποκτούμε φίλους, αντιπάλους και ταμπέλες. Εκεί ένας ενήλικος μπορεί να μας κάνει να πιστέψουμε στον εαυτό μας ή να μας πείσει ότι δεν είμαστε αρκετά καλοί.

Και ίσως γι’ αυτό μερικές από τις σπουδαιότερες ταινίες για το σχολείο δεν μιλούν τελικά καθόλου για το σχολείο.

Μιλούν για όσα έρχονται μετά.

«The Breakfast Club»: Ποιος αποφάσισε ποιος είσαι;

Πέντε μαθητές περνούν ένα Σάββατο τιμωρημένοι στη βιβλιοθήκη του σχολείου τους. Ο αθλητής. Η δημοφιλής. Ο «εγκληματίας». Η παράξενη. Ο σπασίκλας.

Το «The Breakfast Club» του Τζον Χιουζ χρειάστηκε το 1985 ελάχιστα περισσότερα από ένα δωμάτιο και πέντε παιδιά για να πει κάτι που παραμένει τρομακτικά γνώριμο τέσσερις δεκαετίες αργότερα.

Στο σχολείο οι ταμπέλες έρχονται νωρίς. Κάποιος αποφασίζει ότι είσαι ο καλός μαθητής, ο δύσκολος, η όμορφη, ο ντροπαλός, ο αστείος, το παιδί που «δεν παίρνει τα γράμματα». Και προτού καλά καλά καταλάβεις ποιος είσαι, κινδυνεύεις να αρχίσεις να συμπεριφέρεσαι σαν αυτό που σου είπαν ότι είσαι.

Οι πέντε του Χιουζ ανακαλύπτουν ότι πίσω από τις κατηγορίες υπάρχουν πέντε παιδιά πολύ λιγότερο διαφορετικά μεταξύ τους απ’ όσο νόμιζαν.

Ίσως αυτό να είναι το πρώτο μεγάλο μάθημα του σχολείου. Και καμιά φορά χρειάζονται χρόνια για να το ξεμάθεις.

«Mean Girls»: Η πρώτη μας επαφή με την εξουσία

Το «Mean Girls» το έκανε κωμωδία και το έκανε τόσο καλά ώστε είκοσι και πλέον χρόνια μετά εξακολουθούμε να αναγνωρίζουμε τις Regina George αυτού του κόσμου.

Πίσω από τις ατάκες και τις Plastics, όμως, υπάρχει μια εξαιρετικά παρατηρητική ταινία για την εξουσία.

Για το ποιος αποφασίζει ποιος θα καθίσει πού. Ποιος ανήκει. Ποιος μένει απέξω. Ποιος μπορεί να ορίσει τους κανόνες και γιατί όλοι οι υπόλοιποι συμφωνούν να τους ακολουθούν.

Η σχολική αυλή είναι συχνά η πρώτη κοινωνία που γνωρίζουμε χωρίς την προστασία της οικογένειας.

Και μπορεί να γίνει αμείλικτη.

«Carrie»: Ο τρόμος δεν βρίσκεται πάντα στο υπερφυσικό

Ο Στίβεν Κινγκ έδωσε στην Κάρι τηλεκινητικές δυνάμεις. Ο Μπράιαν Ντε Πάλμα τις έκανε κινηματογραφικό εφιάλτη.

Αλλά η «Carrie» δεν έμεινε στην ιστορία μόνο επειδή ένα κορίτσι μπορεί να κινεί αντικείμενα με το μυαλό του.

Πριν χυθεί το αίμα, έχει προηγηθεί κάτι πολύ πιο αναγνωρίσιμο: η ταπείνωση.

Η Κάρι είναι το παιδί που βρίσκεται έξω από την ομάδα. Εκείνο πάνω στο οποίο οι υπόλοιποι μπορούν να γελάσουν χωρίς συνέπειες.

Το σχολείο στο «Carrie» δεν είναι ασφαλές καταφύγιο από το τέρας.

Είναι το μέρος που βοηθά να δημιουργηθεί το τέρας.

Κι αυτή ίσως είναι μία από τις πιο σκοτεινές αλήθειες που είπε ποτέ μια σχολική ταινία.

«Ο Κύκλος των Χαμένων Ποιητών»: Ο καθηγητής που όλοι ελπίζουμε να συναντήσουμε

Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά της αίθουσας.

Το 1989 ο Ρόμπιν Γουίλιαμς μπήκε στην τάξη ως Τζον Κίτινγκ και δημιούργησε έναν από τους διασημότερους καθηγητές στην ιστορία του κινηματογράφου.

Ο Κίτινγκ δεν έγινε σύμβολο επειδή δίδασκε καλά ποίηση.

Έγινε επειδή έκανε αυτό που ένας καλός δάσκαλος μπορεί να κάνει ίσως μία ή δύο φορές σε ολόκληρη την καριέρα του: έκανε έναν νέο άνθρωπο να κοιτάξει διαφορετικά τον εαυτό του.

«Carpe diem». Πίσω από τη φράση που πέρασε στην pop κουλτούρα βρίσκεται μια ιδέα πολύ μεγαλύτερη από την ταινία.

Οι περισσότεροι ξεχνάμε τι γράψαμε σε δεκάδες διαγωνίσματα. Ξεχνάμε κεφάλαια ολόκληρα από βιβλία που κάποτε ξέραμε απέξω.

Αλλά σχεδόν όλοι θυμόμαστε έναν εκπαιδευτικό που μας είδε λίγο διαφορετικά.

Και δυστυχώς θυμόμαστε εξίσου καλά κι εκείνον που μας έκανε να αισθανθούμε μικρότεροι.

«Lady Bird»: Πρέπει να φύγω από εδώ

Και μετά έρχεται η στιγμή που το σχολείο τελειώνει.

Στο «Lady Bird» της Γκρέτα Γκέργουιγκ, η Κριστίν έχει αποφασίσει ότι θέλει να φύγει. Από το σχολείο, από το Σακραμέντο, από τη μητέρα της, σχεδόν από ολόκληρη την εκδοχή της ζωής που γνωρίζει.

Είναι ίσως το πιο γνώριμο συναίσθημα των τελευταίων σχολικών χρόνων.

Να πιστεύεις ότι η πραγματική σου ζωή βρίσκεται κάπου αλλού και απλώς περιμένει να τελειώσει το τελευταίο μάθημα για να αρχίσει.

Μόνο όταν απομακρυνθείς αρκετά αρχίζεις να καταλαβαίνεις τι άφησες πίσω.

Το πρώτο κουδούνι

Την Παρασκευή, οι αυλές θα γεμίσουν ξανά.

Κάποια παιδιά θα μπουν για πρώτη φορά. Άλλα θα επιστρέψουν βαριεστημένα. Κάποια θα ψάξουν αμέσως τους φίλους τους και κάποια θα εύχονται να μπορούσαν να εξαφανιστούν μέσα στο πλήθος.

Κανείς τους δεν χρειάζεται να έχει δει το «Breakfast Club», το «Mean Girls» ή το «Lady Bird» για να γνωρίζει τα συναισθήματα που περιγράφουν.

Γιατί αυτή είναι ίσως η αιτία που το σινεμά επιστρέφει ξανά και ξανά στο σχολείο.

Δεν χρειάζεται να έχουμε φοιτήσει στο ίδιο εκπαιδευτικό σύστημα, να έχουμε φορέσει την ίδια στολή ή να έχουμε περπατήσει στους ίδιους διαδρόμους.

Χρειάζεται μόνο να έχουμε υπάρξει κάποτε μαθητές.

Να έχουμε προσπαθήσει να χωρέσουμε. Να έχουμε ντραπεί. Να έχουμε σηκώσει το χέρι γνωρίζοντας την απάντηση και να το έχουμε κρατήσει κάτω φοβούμενοι μήπως είναι λάθος. Να έχουμε αγαπήσει έναν καθηγητή και μισήσει ένα μάθημα. Να έχουμε μετρήσει τα λεπτά μέχρι να χτυπήσει το κουδούνι.

Και κάποτε να έχουμε πιστέψει ότι όταν αυτό χτυπήσει για τελευταία φορά, θα είμαστε επιτέλους ελεύθεροι.

Μόνο που το σχολείο είχε ήδη κάνει τη δουλειά του.

Μας είχε δώσει την πρώτη μικρή πρόβα του κόσμου που μας περίμενε απέξω.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News