Σέντρα στο Μουντιάλ: Ταινίες για την μπάλα, τους μύθους και τις μεγάλες ήττες
Πρεμιέρα για το Παγκόσμιο Κύπελλο και το ποδόσφαιρο επιστρέφει και στην οθόνη. Όχι μόνο με αγώνες, προγνωστικά και highlights, αλλά με ταινίες και ντοκιμαντέρ που βλέπουν την μπάλα ως όνειρο, εμμονή, κοινωνική ταυτότητα, πολιτική, παιδική επιθυμία, μεγάλη ήττα και προσωπική λύτρωση.
Το Μουντιάλ ξεκινά σήμερα, με το Μεξικό να αντιμετωπίζει τη Νότια Αφρική στην πρεμιέρα της διοργάνωσης, στο Mexico City Stadium. Η φετινή διοργάνωση είναι η μεγαλύτερη μέχρι σήμερα, με 48 ομάδες, 104 αγώνες και τρεις χώρες να τη φιλοξενούν: ΗΠΑ, Καναδάς και Μεξικό.
Παράλληλα με τους αγώνες μέχρι να φτάσουμε στην κορύφωση, υπάρχει χρόνος για μια διαφορετική προθέρμανση. Όχι με αναλύσεις συστημάτων, ούτε με προβλέψεις για φαβορί. Με ταινίες για το ποδόσφαιρο. Άλλες φωτεινές, άλλες σκληρές, άλλες αστείες, άλλες πολιτικές. Όλες όμως δείχνουν ότι η μπάλα στο σινεμά σπάνια είναι μόνο μπάλα.
Διαβάστε επίσης: Μουντιάλ στο ράφι: Βιβλία για το ποδόσφαιρο πριν από τη μεγάλη σέντρα
«Bend It Like Beckham» – Το ποδόσφαιρο ως δικαίωμα στο όνειρο
Το «Bend It Like Beckham» είναι από τις πιο αγαπημένες ποδοσφαιρικές ταινίες των τελευταίων δεκαετιών. Η Τζες, κόρη οικογένειας Σιχ στο Λονδίνο, θέλει να παίξει ποδόσφαιρο επαγγελματικά, την ώρα που οι γονείς της έχουν για εκείνη άλλα σχέδια: σπουδές, γάμο, μια ζωή πιο «σωστή» στα δικά τους μάτια. Η γνωριμία της με την Τζουλς την οδηγεί σε γυναικεία ομάδα και ανοίγει τον δρόμο για σύγκρουση, φιλία, επιμονή και ενηλικίωση.
Η ταινία της Gurinder Chadha δεν είναι μόνο μια χαριτωμένη ιστορία για κορίτσια που παίζουν μπάλα. Είναι μια ταινία για το σώμα που διεκδικεί χώρο, για τις οικογενειακές προσδοκίες, για τη σύγκρουση παράδοσης και επιθυμίας, για το δικαίωμα ενός κοριτσιού να μη ζητά άδεια για το ταλέντο του.
«Goal!» – Το ποδοσφαιρικό παραμύθι που βλέπεται πάντα εύκολα
Το «Goal!» είναι η πιο καθαρή mainstream επιλογή για όσους θέλουν μια ταινία με όνειρο, γήπεδο, προσπάθεια, μεταγραφή και ποδοσφαιρική φαντασίωση.
Ο Σαντιάγο Μουνιές, παιδί μεταναστών στο Λος Άντζελες, κουβαλά το κλασικό όνειρο: να γίνει επαγγελματίας ποδοσφαιριστής. Η διαδρομή του τον φέρνει στην Αγγλία και στη Νιούκαστλ, σε μια ιστορία που λειτουργεί σαν αθλητικό παραμύθι για όσους μεγάλωσαν πιστεύοντας ότι μια καλή πάσα, λίγη τύχη και πολλή επιμονή μπορούν να αλλάξουν μια ζωή.
Δεν είναι η πιο βαθιά ποδοσφαιρική ταινία. Είναι όμως από τις πιο άμεσες. Και πριν από Μουντιάλ, αυτό έχει τη δική του αξία.
«The Damned United» – Ο Μπράιαν Κλαφ, η Λιντς και 44 μέρες στην κόλαση
Το «The Damned United» είναι από τις καλύτερες ταινίες για το ποδόσφαιρο χωρίς να μοιάζει με ταινία για αγώνες. Βασισμένη στο βιβλίο του David Peace, παρακολουθεί τη σύντομη και επεισοδιακή θητεία του Μπράιαν Κλαφ στη Λιντς Γιουνάιτεντ το 1974. Η ταινία σκηνοθετήθηκε από τον Tom Hooper, με σενάριο του Peter Morgan και τον Michael Sheen στον ρόλο του Κλαφ.
Εδώ η μπάλα είναι αποδυτήρια, εγωισμός, εξουσία, μνησικακία, παλιά τραύματα. Ο Κλαφ μπαίνει σε έναν σύλλογο που έχει φτιαχτεί από άλλον άνθρωπο, με άλλον τρόπο, και επιχειρεί να τον υποτάξει στο δικό του βλέμμα. Η ταινία έχει χιούμορ, ένταση και μια από τις καλύτερες απεικονίσεις του πώς η προσωπικότητα ενός προπονητή μπορεί να γίνει ευλογία ή καταστροφή.
«Next Goal Wins» – Η ομάδα που ήθελε απλώς να σταθεί ξανά
Το «Next Goal Wins» του Taika Waititi βασίζεται στην αληθινή ιστορία της εθνικής ομάδας της Αμερικανικής Σαμόα, που είχε γνωρίσει τη βαριά ήττα με 31-0 από την Αυστραλία το 2001 και προσπαθεί να ξαναβρεί αξιοπρέπεια και πίστη πριν από τα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Στην ταινία, ο Michael Fassbender υποδύεται τον προπονητή Thomas Rongen.
Η δύναμή της βρίσκεται στο ότι δεν αντιμετωπίζει την επιτυχία μόνο ως νίκη στον πίνακα του σκορ. Μιλά για μια ομάδα που έχει συνηθίσει να χάνει, για ανθρώπους που παίζουν επειδή αγαπούν το παιχνίδι και για την ανάγκη να πάρεις στα σοβαρά ακόμη και μια ομάδα που οι άλλοι έχουν μάθει να κοροϊδεύουν.
«Looking for Eric» – Ο Καντονά ως φανταστικός φίλος
Στο «Looking for Eric», ο Ken Loach κάνει κάτι απροσδόκητα τρυφερό: φέρνει τον Éric Cantona στη ζωή ενός ταχυδρόμου που έχει χάσει τον έλεγχο της καθημερινότητάς του. Ο Καντονά εμφανίζεται σαν φανταστικός σύμβουλος, κάτι ανάμεσα σε ίνδαλμα, φίλο και εσωτερική φωνή. Η ταινία παρουσιάστηκε το 2009 και είχε συμμετοχή στο Φεστιβάλ των Καννών.
Δεν είναι ταινία για μεγάλους τελικούς. Είναι ταινία για το τι μπορεί να σημαίνει ένας ποδοσφαιριστής για έναν άνθρωπο που δεν τον έχει συναντήσει ποτέ. Για το πώς ένας παίκτης, μια ομάδα, μια ατάκα, μια ανάμνηση από γήπεδο μπορούν να γίνουν προσωπικό στήριγμα σε μια δύσκολη στιγμή.
«Offside» – Οι γυναίκες που ήθελαν να μπουν στο γήπεδο
Το «Offside» του Jafar Panahi είναι από τις πιο πολιτικές ποδοσφαιρικές ταινίες. Η ιστορία ακολουθεί κορίτσια στο Ιράν που προσπαθούν να μπουν σε γήπεδο για να παρακολουθήσουν αγώνα προκριματικών του Παγκοσμίου Κυπέλλου, παρά την απαγόρευση εισόδου των γυναικών στα στάδια.
Εδώ το ποδόσφαιρο γίνεται αφορμή για κάτι πολύ μεγαλύτερο. Δεν αφορά μόνο την αγάπη για μια ομάδα ή έναν αγώνα. Αφορά την πρόσβαση στον δημόσιο χώρο, την ανισότητα, τον έλεγχο πάνω στα σώματα και την επιμονή ανθρώπων που θέλουν να δουν ένα ματς επειδή είναι αυτονόητο να μπορούν να το δουν.
«The Two Escobars» – Ποδόσφαιρο, Κολομβία και σκοτεινή εξουσία
Το ντοκιμαντέρ «The Two Escobars» είναι από τα πιο δυνατά έργα που έχουν γίνει για τη σχέση ποδοσφαίρου, πολιτικής και εγκλήματος. Συνδέει τις ζωές του ποδοσφαιριστή Andrés Escobar και του Pablo Escobar, δείχνοντας πώς η εθνική ομάδα της Κολομβίας, το Μουντιάλ του 1994, τα ναρκωτικά, το χρήμα και η βία συναντήθηκαν με τραγικό τρόπο.
Είναι ντοκιμαντέρ που βλέπεται σαν θρίλερ, αλλά η δύναμή του είναι ότι δεν φτιάχνει απλώς έναν μύθο γύρω από ένα αυτογκόλ. Δείχνει μια χώρα, μια εποχή και ένα ποδόσφαιρο που είχε μπει βαθιά σε μηχανισμούς εξουσίας και φόβου.
«Diego Maradona» – Ο θεός, η Νάπολη και το τίμημα
Το «Diego Maradona» του Asif Kapadia είναι από τα πιο επιβλητικά αθλητικά ντοκιμαντέρ των τελευταίων χρόνων. Ο Kapadia, γνωστός και από τα ντοκιμαντέρ «Senna» και «Amy», επιστρέφει στον Μαραντόνα της Νάπολης, στη λατρεία, στο ταλέντο, στη διασημότητα, στην πίεση και στη σκοτεινή πλευρά ενός ανθρώπου που έγινε μύθος όσο ήταν ακόμη ζωντανός.
Δεν χρειάζεται να είσαι φανατικός της μπάλας για να το δεις. Ο Μαραντόνα είναι εδώ περισσότερο από ποδοσφαιριστής: είναι σώμα που αντέχει, άνθρωπος που καταρρέει, σύμβολο μιας πόλης που τον αγάπησε σαν δικό της και δημόσιο πρόσωπο που πλήρωσε ακριβά την ίδια του τη λάμψη.
«Pelé» – Ο παίκτης πίσω από το εθνικό σύμβολο
Το ντοκιμαντέρ «Pelé» βλέπει τον Βραζιλιάνο θρύλο όχι μόνο ως κορυφαίο ποδοσφαιριστή, αλλά ως πρόσωπο δεμένο με την εικόνα μιας ολόκληρης χώρας. Ο Πελέ υπήρξε κάτι παραπάνω από αθλητής: σύμβολο, εξαγώγιμη εικόνα της Βραζιλίας, άνθρωπος που έζησε την αποθέωση αλλά και τις αντιφάσεις της εποχής του.
Είναι καλή επιλογή για όσους θέλουν να μπουν στο Μουντιάλ μέσα από την πιο κλασική ποδοσφαιρική μυθολογία: τη Βραζιλία, την κίτρινη φανέλα, το ταλέντο που γίνεται εθνική αφήγηση.
«The Figo Affair» – Η μεταγραφή που έγινε προδοσία
Το «The Figo Affair: The Transfer that Changed Football» πιάνει μία από τις πιο εκρηκτικές μεταγραφές στην ιστορία του ποδοσφαίρου: τη μετακίνηση του Λουίς Φίγκο από την Μπαρτσελόνα στη Ρεάλ Μαδρίτης.
Εδώ δεν έχουμε απλώς ένα deal. Έχουμε οπαδική οργή, πολιτική συλλόγων, χρήμα, ΜΜΕ, διαπραγματεύσεις και την αίσθηση ότι ένας παίκτης μπορεί μέσα σε μια νύχτα να περάσει από ήρωας σε προδότης. Για όσους αγαπούν το ποδόσφαιρο πίσω από τις κλειστές πόρτες, είναι από τα πιο ενδιαφέροντα ντοκιμαντέρ.
«Take the Ball, Pass the Ball» – Η Μπαρτσελόνα που άλλαξε το παιχνίδι
Το «Take the Ball, Pass the Ball» απευθύνεται σε όσους θέλουν να ξαναδούν την Μπαρτσελόνα του Pep Guardiola όχι μόνο ως ομάδα τίτλων, αλλά ως ποδοσφαιρική ιδέα. Πάσα, κατοχή, ρυθμός, χώροι, αυτοματισμοί, παίκτες που έμοιαζαν να ξέρουν πριν από όλους πού θα πάει η μπάλα.
Είναι ντοκιμαντέρ για θεατές που αγαπούν την τακτική πλευρά του ποδοσφαίρου, αλλά και για όσους θυμούνται εκείνη την ομάδα σαν κάτι που ξεπερνούσε το αποτέλεσμα. Μια ομάδα που για λίγα χρόνια έκανε το παιχνίδι να φαίνεται απλό, ενώ ήταν τρομακτικά απαιτητικό.
«Shaolin Soccer» – Η μπάλα ως καρτούν
Το «Shaolin Soccer» είναι η απολαυστική τρέλα της λίστας. Πολεμικές τέχνες, υπερβολή, κωμωδία, ποδόσφαιρο σαν καρτούν και σκηνές που δεν προσπαθούν ούτε για μισό λεπτό να είναι ρεαλιστικές.
Είναι η ταινία για όσους θέλουν να δουν την μπάλα χωρίς σοβαροφάνεια. Καμία τακτική ανάλυση, κανένα δράμα αποδυτηρίων, καμία πολιτική ανάγνωση. Μόνο ενέργεια, χαβαλές και εκείνη η παιδική χαρά του σινεμά που παίρνει ένα άθλημα και το κάνει καθαρή φαντασία.
Τι να διαλέξετε
Για καθαρή ποδοσφαιρική συγκίνηση, το «Goal!» και το «Next Goal Wins» είναι οι πιο εύκολες επιλογές. Για καλύτερο σινεμά γύρω από αποδυτήρια και χαρακτήρες, το «The Damned United» έχει τον πρώτο λόγο. Για κοινωνική και πολιτική ματιά, δείτε το «Offside» και το «The Two Escobars». Για μύθους του παιχνιδιού, κρατήστε το «Diego Maradona» και το «Pelé». Για πιο ανάλαφρη διάθεση, το «Bend It Like Beckham», το «Looking for Eric» και το «Shaolin Soccer» κάνουν τη δουλειά χωρίς να βαραίνουν το βράδυ.
Το ωραίο με τις ποδοσφαιρικές ταινίες είναι ότι δεν χρειάζεται να περιμένεις το πρώτο σφύριγμα. Μπορείς να μπεις στο κλίμα από πριν, βλέποντας πώς η μπάλα αλλάζει ζωές, φτιάχνει μύθους, γεννά εμμονές και κάποιες φορές λέει πολύ περισσότερα από ένα αποτέλεσμα.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
