«Stand by Me»: Το καλοκαίρι που τέλειωσε η παιδική ηλικία

Τέσσερα αγόρια, μια σιδηροδρομική γραμμή και ένα πτώμα στην άκρη της διαδρομής. Σαράντα χρόνια μετά την πρώτη προβολή της, η ταινία του Ρομπ Ράινερ παραμένει μία από τις πιο τρυφερές και επώδυνες ιστορίες ενηλικίωσης του κινηματογράφου

Stand by Me – τα τέσσερα αγόρια στις σιδηροδρομικές γραμμές

Η πρόταση ακούγεται ακαταμάχητη σε τέσσερα δωδεκάχρονα αγόρια: κάπου έξω από τη μικρή πόλη τους βρίσκεται το πτώμα ενός εξαφανισμένου παιδιού. Αν το εντοπίσουν πρώτα, θα επιστρέψουν ως ήρωες. Γεμίζουν τις τσέπες τους με όσα θεωρούν απαραίτητα, ακολουθούν τις γραμμές του τρένου και ξεκινούν να δουν από κοντά τον θάνατο, χωρίς να έχουν ακόμη καταλάβει πόσο κοντά βρίσκεται ήδη στη ζωή τους.

Το «Stand by Me» κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ στις 8 Αυγούστου 1986 και συμπληρώνει φέτος 40 χρόνια. Η Sony το επανέφερε την άνοιξη σε επιλεγμένες κινηματογραφικές αίθουσες του εξωτερικού, ενώ οι Γουίλ Γουίτον, Κόρεϊ Φέλντμαν και Τζέρι Ο’ Κόνελ συμμετείχαν σε επετειακές προβολές και συζητήσεις με το κοινό. Από την παρέα απουσιάζει εδώ και χρόνια ο Ρίβερ Φίνιξ· από τη φετινή επέτειο λείπει πλέον και ο σκηνοθέτης της, Ρομπ Ράινερ.

Η ταινία βασίστηκε στη νουβέλα «The Body» του Στίβεν Κινγκ, η οποία περιλαμβανόταν στη συλλογή «Different Seasons» του 1982. Ο αρχικός τίτλος διατηρήθηκε κατά την προετοιμασία της παραγωγής, εγκαταλείφθηκε όμως επειδή θεωρήθηκε ότι, σε συνδυασμό με το όνομα του Κινγκ, θα παρέπεμπε σε μια συμβατική ταινία τρόμου. Ο Ράινερ πρότεινε το «Stand by Me», δανειζόμενος τον τίτλο από το τραγούδι του Μπεν Ε. Κινγκ που ακούγεται στο φινάλε.

Διαβάστε επίσης: Το Παρίσι έξω από την καρτ ποστάλ – Πώς «Το Μίσος» έβαλε τα προάστια στο κέντρο

Η αφήσια της ταινίας Stand by me από το 1986

Η αλλαγή αποδείχθηκε ακριβής. Το πτώμα κινεί την ιστορία, αλλά ο φόβος της δεν κρύβεται σε κάποιο τέρας. Βρίσκεται στα σπίτια των παιδιών, στους γονείς που απουσιάζουν ακόμη κι όταν είναι παρόντες, στη βία των μεγαλύτερων αγοριών και στην υποψία ότι το μέλλον έχει ήδη αρχίσει να τα χωρίζει.

Ο Γκόρντι ζει στη σκιά του νεκρού αδελφού του και πιστεύει ότι οι γονείς του θα προτιμούσαν να είχε πεθάνει εκείνος. Ο Κρις κουβαλά το επίθεμα μιας οικογένειας από την οποία κανείς δεν περιμένει τίποτα καλό. Ο Τέντι μετατρέπει την κακοποίηση σε θορυβώδη αφοσίωση προς τον πατέρα του και ο Βερν κρύβει πίσω από την κωμική αδεξιότητά του τον φόβο μήπως μείνει τελευταίος.

Ο Ράινερ δεν τους αντιμετωπίζει σαν μικρούς ενήλικες ούτε σαν χαριτωμένα παιδιά μιας νοσταλγικής καρτ ποστάλ. Τους αφήνει να λένε ανοησίες, να ανταγωνίζονται, να φοβούνται και να πληγώνουν ο ένας τον άλλον. Γι’ αυτό η φιλία τους μοιάζει αληθινή: έχει τη σκληρότητα και την απόλυτη αφοσίωση που μπορούν να συνυπάρξουν μόνο σε εκείνη την ηλικία.

Η στιγμή που ο Ρίβερ Φίνιξ μένει μόνος στο πλάνο

Ο Γουίλ Γουίτον δίνει στον Γκόρντι την αμηχανία ενός παιδιού που δεν έχει βρει ακόμη χώρο για τη φωνή του. Ο Κόρεϊ Φέλντμαν και ο Τζέρι Ο’ Κόνελ κρατούν το χιούμορ της παρέας ζωντανό, χωρίς να μετατρέπονται σε καρικατούρες.

Ο Ρίβερ Φοίνιξ ως Κρις Τσέιμπερς

Ο Ρίβερ Φίνιξ, όμως, κάνει κάτι σπανιότερο. Ο Κρις του εμφανίζεται πιο ώριμος από τους υπόλοιπους, επειδή έχει ήδη καταλάβει πόσο εύκολα ο κόσμος αποφασίζει ποιος αξίζει μια δεύτερη ευκαιρία. Σε μια σκηνή εξομολόγησης προς τον Γκόρντι, το πρόσωπό του αλλάζει σχεδόν ανεπαίσθητα καθώς η αυτοπεποίθηση εγκαταλείπει τον χαρακτήρα. Η παρουσία του Φίνιξ απέκτησε μετά τον πρόωρο θάνατό του μια μελαγχολία που η ταινία δεν μπορούσε να προβλέψει το 1986. Η ερμηνεία του, ωστόσο, δεν χρειάζεται αυτή τη γνώση για να λειτουργήσει.

Νοσταλγία χωρίς προστατευτικό φίλτρο

Το «Stand by Me» γυρίστηκε τη δεκαετία του ’80 και κοιτούσε προς το καλοκαίρι του 1959. Σήμερα το παρακολουθούμε μέσα από δύο διαφορετικά στρώματα νοσταλγίας: θυμόμαστε τόσο την εποχή των ηρώων του όσο και το σινεμά της δεκαετίας του ’80 που έκανε χώρο σε παιδιά εκτός γονικής επιτήρησης.

Η κληρονομιά του φαίνεται καθαρά στις παρέες του «Stranger Things», στις ιστορίες όπου τα παιδιά διασχίζουν μικρές πόλεις με ποδήλατα και μυστικά, αλλά και σε κάθε περιπέτεια ενηλικίωσης που γνωρίζει ότι ο δρόμος είναι περισσότερο σημαντικός από τον προορισμό. Οι δημιουργοί του «Stranger Things» χρησιμοποίησαν μάλιστα σκηνές από το σενάριο του «Stand by Me» στις οντισιόν των νεαρών πρωταγωνιστών τους. TheWrap

Ο Ράινερ αποφεύγει, πάντως, να παρουσιάσει την παιδική ηλικία ως ασφαλή και αθώα. Τα αγόρια βρίζουν, καπνίζουν, κουβαλούν όπλο και γνωρίζουν ήδη αρκετά για την ταπείνωση, την ταξική προκατάληψη και το πένθος. Εκείνο που τους προστατεύει προσωρινά είναι η παρουσία των άλλων. Ο τίτλος, τελικά, δεν λειτουργεί ως ρομαντική υπόσχεση αλλά ως η πιο απλή ανάγκη τους: στάσου πλάι μου όσο περνάω απέναντι.

Wil Wheaton, Corey Feldman και Jerry O’Connell συναντήθηκαν και πάλι 40 χρόνια μετά

Η ανάμνηση ενός τελευταίου καλοκαιριού

Το «Stand by Me» καταγράφει τη μικρή, σχεδόν αόρατη στιγμή κατά την οποία μια παιδική παρέα αρχίζει να γίνεται ανάμνηση. Κανείς δεν ανακοινώνει το τέλος της και κανείς δεν καταλαβαίνει ότι ζει την τελευταία της περιπέτεια. Τα παιδιά επιστρέφουν στην πόλη τους έχοντας καλύψει λίγα χιλιόμετρα και μια τεράστια απόσταση.

Σαράντα χρόνια αργότερα, το πτώμα παραμένει η αφορμή. Η πραγματική ιστορία βρίσκεται στα τέσσερα αγόρια που περπατούν δίπλα στις ράγες, ακόμη πεπεισμένα ότι έχουν όλο τον χρόνο μπροστά τους.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Από το Δίκτυο